In 2025 werd een nieuwe Nederlandse Praktijkrichtlijn NPR 1813 gepubliceerd. NPR 1813 geeft richtlijnen voor kantoormeubilair, met name de bureaustoel, de bureautafel en hulpmaterialen. In functie van het soort werkplek en het aantal uren dat men er werkt, gelden er daarbij immers andere eisen. De update van de NPR1813 heeft vooral betrekking op de bureaustoel.
Individuele vs. flexibele werkplek
NPR1813 beschrijft verschillende types werkplekken. Een individuele persoonsgebonden werkplek of thuiswerkplek wordt gebruikt door één en dezelfde persoon. Het meubilair behoort dan goed instelbaar te zijn voor deze gebruiker en dient aan te sluiten op diens taken, activiteiten en vaardigheden.
Voor de flexibele werkplekken beschrijft de NPR1813 drie soorten: flexwerkplek, aanlandwerkplek en concentratiewerkplek. Telkens kunnen er meerdere mensen gebruik maken van dezelfde werkplek. Bij een flexwerkplek is dat doorgaans voor langere tijd. Een aanlandwerkplek daarentegen kent doorheen de dag meerdere gebruikers, meestal voor kortere tijd. Een concentratiewerkplek biedt dan weer voldoende privacy en houdt afleiding/verstoring zoveel mogelijk buiten.
NPR1813 Bureaustoelen
Deze nieuwe versie van de NPR 1813 geeft ook een duidelijke toepassing van de EN 1335, de Europese norm rond bureaustoelen. Deze beschrijft vier types: Ax ruim verstelbaar, A verstelbaar, B beperkt verstelbaar en C. De NPR 1813 bureaustoel is daarbij nog ruimer verstelbaar naar zitdiepte en afstand tussen de armsteunen. Ook is de minimum zittingdiepte ruimer genomen zodat er geen opening kan zijn tussen zitting en rugleuning.
Voor een individuele werkplek die men minder dan twee uur per dag gebruikt, moet men dan de bureaustoel goed kunnen instellen voor die ene kantoorwerker. Een beperkt verstelbare dynamische bureaustoel kan dan strikt genomen volstaan (EN1335 type B). Bij langer gebruik echter is een goed verstelbare stoel dan ook het minimum (EN1335 type A). Ruimer verstelbaar mag altijd (EN1335 type Ax of NPR1813).
Een flexibele werkplek heeft meerdere gebruikers zodat strengere eisen voor de verstelbaarheid gelden. Bij kort gebruik is de beperkt verstelbare bureaustoel nog toegelaten. Door de variatie aan gebruikers is toch een goed verstelbare bureaustoel meer aangewezen (EN1335 type A). Daarom is bij lang gebruik de NPR 1813 bureaustoel de referentie. Dit type bureaustoel is het meest verstelbaar voor groot en klein.
Nieuw is dat een opleiding bij een goede bureaustoel hoort. Hierin komt enerzijds een uitleg over de instelmogelijkheden thuis aan bod en anderzijds een uitleg over een goede instelling.
| NPR 1813 | EN 1335 type A | EN 1335 type Ax | |
|---|---|---|---|
| ZITTING | |||
| Zithoogte | 41 – 55cm | 40 – 52cm range >13cm | 40 – 54cm range >16cm |
| Zitdiepte | 38 – 48cm | 42,5-45cm range >7cm | 38 – 43cm range >7cm |
| Zitbreedte | min. 40cm | min. 40cm | min. 40cm |
| Inclinatie | -7° tot +3° | min. 0° range >5° vw/aw | min. 0° range >5° vw/aw |
| Zittingdiepte | min. 44cm | min. 38cm | min. 38cm |
| RUGLEUNING | |||
| Hoogte | min. 37cm | min. 36cm | min. 36cm |
| Breedte | 36 – 46cm | min. 36cm | min. 36cm |
| Lage rugsteun | 17 – 23cm | 17 – 30cm | 17 – 30cm |
| Inclinatie | min. 90° range >15° aw | min. 90° range >15° aw | |
| ARMSTEUNEN | |||
| Hoogte | 20 – 30cm | 20 – 29cm range >10cm | 20 – 29cm range >10cm |
| Breedte | min. 5cm | min. 5cm | min. 5cm |
| Tussenafstand | 36 – 51cm | 41 – 51cm | 41 – 51cm |
| Lengte | min. 20cm | min. 15cm | min. 15cm |
| Afstand tot rug | max. 20cm tot voorkant | min. 30cm | max. 20cm |
NPR 1813 Bureautafels
Bij kortdurend gebruik van de werkplek is een vaste tafelhoogte toegelaten (74-76cm). Alles wat meer verstelbaar is, mag uiteraard ook, maar het hoeft niet.
Bij langer gebruik gaat de praktijkrichtlijn uit van een zit-sta tafel als standaard. Bij de individuele werkplek wordt minimaal de verstelbaarheid van de Europese norm rond bureautafels (EN 527) gevolgd: 65 tot 125 cm. Voor de flexibele werkplek heeft deze Nederlandse praktijkrichtlijn NPR 1813 de verstelbaarheid verruimd van 65 tot 130 cm.
Hiermee speelt de norm ook in op de preventie van sedentair gedrag om zo het lang zitten te verminderen en te doorbreken.
Extra hulpmiddelen
Wat hulpmiddelen betreft wordt bij telefoneren een headset aanbevolen. Met een laptop hoort een laptophouder en een los toetsenbord. Als het scherm van de laptop echter klein is, is de richtlijn het aansluiten van de laptop op een groot scherm.
Terug van weggeweest zijn ook de voetensteun en specifiek werkplekverlichting bij de extra hulpmiddelen. Bij een documentenhouder gaat bovendien de voorkeur uit naar een opstelling tussen scherm en toetsenbord.
Andere zitconcepten
Om in te spelen op de trend van activiteitsgerelateerde werkplekken, beschrijft de NPR1813 ook alternatieve zitconcepten. Hier worden weliswaar geen concrete afmetingen voor opgegeven.
In het lounge concept horen de zeteltjes, banken of fauteuils thuis om zittend te overleggen. Voor het concept van staand vergaderen komen zadelstoelen, stahulpen, enz… in aanmerking bij langer gebruik (meer dan 2 uur).
Vergaderen
Wat de vergaderstoelen betreft wordt de Europese norm, EN 16139, overgenomen. Deze beschrijft namelijk de maten van een klassieke vergaderstoel. Bij langer gebruik is ook de keuze voor een bureaustoel voorzien.
Een vergadertafel heeft een vaste hoogte (74-76cm), meer verstelbare varianten zijn uiteraard toegelaten. Bij kort gebruik dient vooral het staand overleg aandacht. Formele vergaderingen gedurende langere tijd (meer dan 2 uur) gebeuren best al zittend. Informeel kan ook staand mits de hulpmiddelen om het lange staan te onderbreken.
* Normen kantoor:
EN1335 bureaustoel – EN527 bureautafel – EN17037 daglicht – Codex beeldschermen
EN12464 verlichting – ISO7730 thermisch comfort – ISO22955 akoestiek
NEN1824 kantooroppervlakte – NPR1813 kantoormeubelen – NPR3484 geluidshinder