Landschapskantoor

Landschapskantoor verbetert communicatie niet

Landschapskantoren zijn er vooral gekomen om economische redenen, men bespaart heel wat in oppervlakte. Toch ligt het kort ziekteverzuim ongeveer 90% hoger in een landschapskantoor. Bij vrouwen is het langdurig verzuim meer dan dubbel zo hoog. Het gebrek aan privacy en afleiding door geluid zijn bepalende factoren [1]. Toch kan men met ergonomie heel wat ongemakken ondervangen met een betere gezondheid op lange termijn [2].

Communicatie en productiviteit verbeteren niet…

Op vlak van ergonomie zijn landschapskantoren geen aanrader. De gevolgen zijn immers niet positief. Een overzichtsstudie toont aan dat de privacy vermindert en daarmee ook de jobtevredenheid.

Een open inrichting verhoogt de mentale werkbelasting en verslechtert de interpersoonlijke relaties. De medewerkers kunnen zich moeilijker concentreren zodat men zich gaat irriteren aan de afleiding. Doordat er geen visuele of akoestische afscherming is, heeft men geen controle over de interactie met anderen en wordt het bespreken van vertrouwelijke info moeilijk.

Wat de communicatie en productiviteit betreft, zijn de resultaten minder duidelijk: sommige onderzoeken stellen een achteruitgang vast terwijl anderen geen effect vinden. Het argument dat een landschapskantoor de communicatie bevordert, blijkt alleszins niet te kloppen [3, 4].

Goede akoestiek helpt

De menselijke spraak staat met stip op nummer één in de lijst van irritaties in een landschapskantoor, gevolgd door thermische comfort en luchtkwaliteit. Lawaai verklaart 71% van de afleiding die men ervaart in een open ruimte en de cognitieve prestaties worden verstoord [5]. Irrelevante spraak werkt vooral nadelig op taken die gebruik maken van het korte termijn geheugen zoals het opzoeken van informatie en nieuwe info herinneren [6].

Omwille van het lawaai dient een landschapskantoor steeds uitgerust te zijn met een akoestisch plafond, dat het geluid dempt. Hoge scheidingswanden houden eveneens het geluid tegen en werken ook efficiënt [5]. Een andere strategie is het geluid uit de open ruimte te halen door aparte ruimtes te voorzien voor geconcentreerd werk, telefoneren, overleggen, pauzeren en printen.

Goede verlichting vermindert hoofd- en rugpijn

Bij Alacatel in Zweden werd beslist over te stappen van individuele bureaus naar een landschapskantoor. Daarbij hadden ze specifiek aandacht voor verlichting en verblinding. Deze factoren bepalen immers het visuele comfort en oogklachten.

Verblinding werd voorkomen door de bureautafels loodrecht op het venster van het landschapskantoor te plaatsen en op twee meter afstand. Om rechtstreekse zon buiten te houden waren blinden voorzien. De dikke CRT schermen werden bij de overgang naar landschapskantoren vervangen door de platte LCD schermen.

Door de nieuwe verlichtingsarmaturen was de gemiddelde verlichtingssterkte 550 tot 620 Lux in het landschapskantoor met een helderheid van 800 cd/m². Dat was een hele vooruitgang ten opzichte van de individuele kantoren. Resultaat was minder hoofdpijn en minder rugpijn. Een goede verlichting heeft ook een positief effect algemene beleving of op de zithouding [7].

Lay-out kantoor en verstelbaar meubilair goed voor algemene gezondheid

In een Nederlands overheidsbedrijf werden de bureaus per twee verlaten voor een nieuw kantoorconcept. De niet-verstelbare tafels en schermen werden eveneens vervangen door regelbare varianten. Een training maakte het gebruik van het nieuwe meubilair duidelijk. Na vijftien maanden waren de klachten aan de bovenste ledematen gedaald van 33% naar 22%. Ook de algemene gezondheid werd als beter ervaren.

In het open kantoorlay-out werden drie zones gecreëerd: werken – overleggen – ontspannen. Dit leidde tot een combinatie van negen soorten flex-kantoren. Verschillende taken gebeuren in verschillende ruimtes in verschillende houdingen.

Nieuwe kantoorconcepten worden vaak ook geïntroduceerd zonder betrokkenheid van de werknemers. Dit kan het gedrag van de medewerkers beïnvloeden. Een participatieve aanpak is nodig om de afwisseling tussen de werkplekken (thuis, gedeelde bureaus, projecttafel, telefooncellen, lounge,…) beter te benutten [2].

 

[1] Danielsson CB, Chungkham HS, Wulff C, Westerlund H. 2014 Office design’s impact on sick leave rates, Ergonomics, 57:2, 139-147.

[2] Meijer EM, Frings-Dresen MHW, Sluiter JK. 2009 Effects of office innovation on office workers’ health and performance. Ergonomics 52 (9): 1027-1038.

[3] De Croon EM, Sluiter JK, Kuijer PP, Frings-Dresen MH. 2005 The effect of office concepts on worker health and performance: a systematic revaiew of the literature. The effect of office concepts on worker health and performance: a systematic review of the literature. Ergonomics 48(2):119-34.

[4] Bergström J, Miller M, Horneij E. 2013 Work environment perceptions following relocation to open-plan offices: a twelve-month longitudinal study. Work. DOI 10.3233/WOR-131798.

[5] Passero CRM, Zannin PHT. 2012 Acoustic evaluation and adjustment of an open-plan office through architectural. Applied Ergonomics 43 (6): 1066-1071.

[6] Jahncke H. 2012 Open-plan office noise: the susceptibility and suitability of different cognitive tasks for work in the presence of irrelevant speech. Noise Health 14(61): 315-20.

[7] Helland M, Horgan G, Kvikstad TM, Garthus T, Aarås. 2011 Will musculoskeletal and visual stress change when Visual Display Unit (VDU) operators move from small offices to an ergonomically optimized office landscape? Applied Ergonomics 42 (6): 839-845.