Dynamisch zitten

Zitgedrag en lage rugpijn

De relatie tussen de zitduur en lage rugpijn is niet zo duidelijk. Daarom werd bij callcenter medewerkers gekeken naar hun zitgedrag. Dat zijn houdingsveranderingen of onderbrekingen tijdens het zitten.

Zitduur

Callcenter medewerkers zitten 95% van hun werktijd. Naast het langdurig zitten zijn ze daarbij vaak langdurig blootgesteld aan stress. Dit is vooral het geval bij moeilijke of verbaal agressieve klanten. Enerzijds zijn er recente studies die een relatie vinden tussen lage rugpijn en meer dan 7 uur zitten per dag. Anderzijds zijn er echter verschillende overzichtsstudies die geen duidelijk verband vinden voor kantoormedewerkers. Dat hoeft eigenlijk niet te verbazen vermits rugpijn meestal wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren.

Zitgedrag

Het zitgedrag zou wel een relatie vertonen met lage rugpijn bij kantoorwerkers. Mensen met rugpijn zitten langere periodes ononderbroken. Ze zitten ook met een meer gebogen rug vergeleken met de groep zonder pijn. De boodschap is dus houdingsverandering. De belasting op de tussenwervelschijven vermindert en spiervermoeidheid wordt zo vermeden.

Bij callcenter medewerkers vertoonde de groep met chronische lage rugpijn minder houdingsveranderingen, minder bewegingen per uur en langere periodes van statisch zitten. De pijnvrije groep had daarentegen een meer dynamisch zitgedrag.

Fear avoidance

Een mogelijke verklaring dat mensen met chronische rugpijn minder bewegen, is “fear avoidance” of vermijdingsangst. Regelmatige houdingsveranderingen worden daarbij vermeden uit angst voor pijn. Het is aannemelijk dat mensen met chronische pijn zich meer bewust zijn van pijnvrije houdingen. Dat besef zorgt ervoor dat ze minder van houding gaan veranderen of kleine bewegingen maken in een bepaalde zithouding.

Toch is dit slechts een deel van de verklaring van rugpijn. De sedentaire levensstijl, aantal werkuren, algemene fitheid, psychologische stress,… spelen ook mee in het ontwikkelen van chronische lage rugpijn.

Dynamisch zitten

Dynamisch zitten is zitten met meer bewegingen of afwisseling. Dit kan gefaciliteerd worden door bewegende stoelen of andere hulpmiddelen. Die houdingsveranderingen hebben positieve aspecten. De aangehouden druk onder het zitvlak vermindert. De drukveranderingen op de tussenwervelschijven stimuleren eveneens het voedingsmechanisme ervan. Tot slot vermindert de spiervermoeidheid door een betere doorbloeding.

Toch zijn dynamische bureaustoelen op zich niet voldoende om bewegingen uit te lokken. Daarvoor is meer nodig, waarbij een dynamische stoel dan de beweging faciliteert. Tactiele en visuele feedback over het zitgedrag kan houdingsafwisseling stimuleren. De feedback dient gebaseerd te zijn op de afwezigheid van kleine bewegingen. Wanneer de focus ligt op een optimale houding, dan heeft tactiele feedback geen effect op het zitgedrag. Elke goede houding die lang wordt aangehouden is immers af te raden.

Bron: Bontrup C ea. 2019 Low back pain and its relationship with sitting behaviour among sedentary office workers. Appl Ergon 81: 102894. https://doi.org/10.1016/j.apergo.2019.102894