Verstelbaar meubilair van Marny 9700.

Schoolmeubilair

De gewoontes van een goede zithouding en het zitten regelmatig te onderbreken, leert men reeds op jonge leeftijd. Schoolmeubilair aangepast aan de lichaamsmaten van de kinderen voorkomt een gebogen of onderuitgezakte zithouding. Statafels laten dan weer afwisseling toe. Ergonomisch verantwoord schoolmeubilair heeft zijn belang.

Gebogen houding tijdens het schrijven.

Realiteit

In de Belgische scholen variëren de hoogtes van het schoolmeubilair meestal per leerjaar. De afmetingen zijn vaak niet aangepast aan de lichaamsmaten van de kinderen. In het vierde leerjaar is een schoolbank van 72 cm hoog geen uitzondering. Dat is even hoog als een standaard computertafel voor volwassenen. Dit verklaart waarom gemiddeld 40% van de leerlingen niet met de voeten aan de grond kan of 17% onvoldoende beenruimte heeft [1]. De afmetingen van het meubilair zijn aan bezinning toe!?

Schoolmeubilair op maat

Sommige fabrikanten hebben een inhaalbeweging ingezet en bieden ook verstelbaar schoolmeubilair aan. Dit is een hele evolutie vergeleken met de klassieke tafels en stoelen, waar éénzelfde maat moet passen voor de grote, kleine, dikke en dunne leerlingen. De Europese norm NBN-EN 1729 (2016) geeft de aanzet tot acht verschillende hoogtes van het meubilair in functie van de lichaamslengte van de kinderen. Om verwarring te vermijden is elke tafel en stoel duidelijk gecodeerd met een kleur. Een hellend schrijfvlak zorgt ervoor dat romp en nek minder voorovergebogen worden [2].

Soorten zithoudingen

Binnen het gamma van verstelbaar schoolmeubilair zijn er twee varianten te vinden. Het horizontaal zitten gaat uit van een hoek van 90° in de knieën en ellebogen. Daarnaast bestaat er hoger meubilair, waarbij het zitvlak sterk naar voor toe afhelt. In een realistische klassituatie werd vastgesteld dat kinderen dit schoolmeubilair verkiezen [3]. Ook de zithouding is beter en toont meer afwisseling [4]. De leerlingen kunnen immers variëren tussen twee houdingen: een voorwaartse positie tijdens het lezen en schrijven en een achterwaartse positie met de rug tegen de leuning en met de voeten op de voorziene steun [5]. Ook leerkrachten stellen het hogere schoolmeubilair op prijs omdat ze dan niet telkens moeten vooroverbuigen bij het helpen van leerlingen.

Passief achterwaartse zithouding tegen de rugleuning.Actief voorwaartse zithouding zonder rugleuning.Stoelbank en stoel van Marny Sigmaset.

Dynamische klasinrichting met statafels

De grote boosdoener voor de rug is het langdurige en statische karakter van het zitten in de klas. Om dit te doorbreken, moet men verder durven kijken. De inrichting van de klas kan ook houdingsafwisseling uitlokken. Het raadplegen van de computers gebeurt dan bijvoorbeeld al staand, een leeshoek laat een meer liggende houding toe, geregeld een bewegingspauze prikkelt lichaam en geest, enz… Enkele staande tafels in de klas laten ook toe dat kinderen een tijdje staand de les volgen.

 

[1] Sprangers E. Studie omtrent zitmeubilair in de lagere scholen van de provincie Vlaams-Brabant. Faculteit Lichamelijke Opvoeding en Kinesitherapie. KULeuven 1997.

[2] NBN-EN 1729. Chairs and tables for educational institutions – functional dimensions. European Standard. European Committee for standardisation CEN 2006.

[3] Aagard-Hansen J, Storr-Paulsen A. A comparitive study of different kinds of school furniture. Ergonomics 1995; 38 (5): 1025-1035.

[4] Motmans R. 2006 Evaluation of three types of school furniture according to EN 1729. Proceedings of the 16th World Congress on Ergonomics, Maastricht.

[5] Mandal AC. The correct height of school furniture. Human Factors 1982; 24 (3): 257-269.