Ergonomisch schoolmeubilair

Schoolmeubilair

Ergonomisch schoolmeubilair kent verschillende maten in functie van de lichaamslengte van het kind en heeft een hellend werkblad. De gewoontes van een goede zithouding en het zitten regelmatig onderbreken, leert men reeds vanop de schoolbanken. Daarom is ergonomisch schoolmeubilair belangrijk.

Hoe het begon…

In de geschiedenis van het schoolmeubilair verschijnen de eerste schoolbanken in de 19de eeuw. De tafel en stoel hingen daarbij aan elkaar vast. In 1874 verscheen reeds een wet, die negen verschillende groottes van schoolmeubilair voorschreef voor kleuter- en lager onderwijs. In functie van de lichaamslengte van de leerling, werden zit- en schrijfhoogte, de hellingsgraad van het werkblad en afstand tussen stoel en tafel (distantie) vastgelegd.

De invoering van de rugleuning kwam iets later met de vrees dat dit gemakzucht zou bevorderen. In het model van Happel zijn de draaibare stoel en de voetensteun in hoogte instelbaar. Een steun aan de buik moet het vooroverbuigen van de rug verhinderen. Ergonomie was immers belangrijk.

Schoolbank Happel uit 19de eeuw.

Schoolmeubilair past niet meer…

In de Belgische scholen variëren vandaag de hoogtes van het schoolmeubilair meestal per leerjaar. De afmetingen zijn vaak echter niet aangepast aan de lichaamsmaten van de kinderen. In het vierde leerjaar is een schoolbank van 72 cm hoog bijvoorbeeld geen uitzondering. Dat is even hoog als een standaard computertafel voor volwassenen. Dit verklaart waarom bijna de helft van de leerlingen niet met de voeten aan de grond kan. In het middelbaar onderwijs zal het meubilair echter vaak te klein zijn. De gemiddelde afmetingen volstaan dan veelal niet voor de jongens die juist hun groeispurt doormaken.

Europese norm voor schoolmeubilair op maat

De EN1729 beschrijft acht verschillende hoogtes van meubilair in functie van de onderbeenlengte van de kinderen. Elke grootte van tafel en stoel is duidelijk gecodeerd met een kleur. Een hellend schrijfvlak zorgt ervoor dat men de rug en nek minder moet voorover buigen. Sommige fabrikanten hebben een inhaalbeweging ingezet en bieden ook verstelbaar schoolmeubilair aan.

Binnen het gamma van verstelbaar schoolmeubilair zijn er twee varianten mogelijk. Het horizontaal zitten gaat uit van een hoek van 90° in de knieën, heupen en ellebogen. Daarnaast bestaat er hoger meubilair, waarbij het zitvlak sterk naar voor toe afhelt. Kinderen verkiezen dit hoger meubilair. Het laat ook meer afwisseling in zithouding toe. Ook leerkrachten stellen het hogere schoolmeubilair op prijs omdat ze dan niet telkens moeten vooroverbuigen bij het helpen van de leerlingen.

EN1729 schoolmeubilair

Zijn statafels de toekomst?

Naast goed zitten, is ook minder zitten een aandachtspunt. Om het statische karakter van zitten te doorbreken, zijn statafels op school een optie. In een dynamische klasinrichting met enkele statafels was er meer variatie in houdingen. De leerkracht speelde hierin wel een bepalende rol. Ook in vijf Gentse scholen introduceerde men enkele statafels. Zowel door leerlingen als leerkrachten werd dit over het algemeen positief onthaald. Via een doorschuifsysteem konden de kinderen telkens een tijdje staand de les volgen aan de statafel.

Schoolmeubilair: schoolmeubilairgeschiedenisEN1729statafels op school
Zitten: bureaustoelzitbalkniestoelzadelstoelhoge stoelschoolstoelkappersfietsrolstoel