Stamat

Stamat

Langdurig staan is algemeen verspreid in industriële werkplekken. Dit gaat vaak gepaard met vermoeidheid of pijn aan de rug en benen. Een stamat of anti-vermoeidheidsmat is een mogelijke preventiemaatregel om deze klachten te verlichten. Een zachte ondergrond vermindert de vermoeidheid in de benen en lage rug.

Minder ongemak

Onderzoek richt zich op subjectieve (pijn en discomfort) en objectieve parameters (spieractiviteit, beenvolume, verplaatsing zwaartepunt en huidtemperatuur). Op vlak van subjectief comfort geven een stamat en inlegzolen minder vermoeidheid en ongemak. Kleinere mensen zouden minder ongemak ervaren in de bovenbenen en lage rug. Een stamat is nog meer van belang voor oudere medewerkers. Ze vertonen immers meer ongemak aan de gewrichten vergeleken met de jongeren.

Er werd geen verschil gevonden tussen een stamat, inlegzolen of een combinatie beide (1). Een zachtere ondergrond vergeleken met een harde ondergrond vermindert dus ongemak in de onderste ledematen en lage rug (2).

Minder spiervermoeidheid rugspieren

De lokale spiervermoeidheid van de rugspieren is lager tijdens het staan op matten dan op een betonnen ondergrond. Er werd echter geen verschil in spieractiviteit vastgesteld voor de beenspieren (3). Ook tussen een stamat of een linoleumbekleding werd na twee uur staan geen verschil in het EMG signaal gevonden (4).

Zachte zolen

Schoenen met een zachte zool leiden tot half zoveel zwelling van de voeten ten opzichte van die met een harde zool. De krachten bij de hiellanding worden ook gehalveerd. Het effect van stamatten was echter verwaarloosbaar na twee uur staan (5). Een verklaring hiervoor kan zijn dat de duur niet lang genoeg is. Na het derde uur werd een tendens vastgesteld dat er minder voetoedeem is op de vloeren die als meer comfortabel worden beoordeeld. Vloermatten met meer elasticiteit, minder energieabsorptie en hogere stijfheid resulteren in minder ongemak en vermoeidheid (6).

Andere maatregelen

Andere preventiemaatregelen die voorgesteld kunnen worden bij langdurig staan zijn frequente en voldoende rustpauzes, waarbij de werknemer kan zitten. Voldoende houdingsverandering of regelmatig wandelen zou aangemoedigd moeten worden, waar mogelijk. De werknemers zouden moeten beschikken over geschikt schoeisel en een voetensteun (7). De afwisseling tussen staan en wandelen leidt tot een hoger subjectief comfort (6).

Bronnen:

[1] King PM. 2002 A comparison of the effect of floor mats and shoe in-soles on standing fatigue. Appl Ergon 33 (5): 477-84.
[2] Redfern MS, Cham R. 2000 The influenceer of flooring on standing comfort and fatigue. AIHAJ 61 (5): 700-8.
[3] Kim JY, Stuart-Buttle C, Marras WS. 1994 The effect of mats on back and leg fatigue. Appl Ergon 25 (1): 29-34.
[4] Cook J, Branch TP, Baranowski TJ, Hutton WC. 1993 The effect of surgical floor mats in prolonged standing: an EMG study of the lumbar paraspinaal and andersom digitalis muscles. J Biomed Eng 15 (3): 247-50.
[5] Hansen L, Winkel J, Jorgensen K. 1998 Significance of mat and shoe softness during prolonged work in opricht position: based on measurements of low back muscle EMG, foot volume changes, discomfort and ground force reaction. Appl Ergon 29 (3): 217-24.
[6] Cham R, Redfern MS. 2001 Effect of flooring on standing comfort and fatigue. Hum Factors 43 (3): 381-91.
[7] Ebben JM. 2003 Improved ergonomisch for standing work. Occup Health Saf 72 (4): 72-6.