Campagne "Lighten the load"

Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

Musculoskeletale aandoeningen (MSA)… het had de prijs van meest onsexy woord kunnen krijgen, maar het is het onderwerp van de nieuwe campagne van het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk (EU-OSHA). In de campagne “Gezond werk: verlicht de last” leggen ze de focus op prevalentie, preventie en beleid. En daar heeft ergonomie uiteraard ook zijn rol in te spelen.

Klachten aan bewegingsapparaat

Een meer begrijpbare naam voor musculoskeletale aandoeningen zijn klachten aan het bewegingsapparaat, fysieke of lichamelijke klachten. Het gaat dus over rugpijn, schouderklachten, ontstekingen, enz… Ze vertegenwoordigen bovendien 60% van alle werkgerelateerde gezondheidsklachten. Typisch voor deze aandoeningen is dat ze opbouwen over de jaren heen en ze verschillende oorzaken kunnen hebben. Die zal ergonomie uiteraard niet allemaal oplossen, maar wel de werkgebonden factoren. Om deze te achterhalen is een risicoanalyse ergonomie nodig. Deze geeft de kans aan dat de klachten werkgebonden zijn.

Oorzaken van klachten aan het bewegingsapparaat.
Bron: EU-OSHA

Risicoanalyse ergonomie

Ergonomie is een ontwerpdiscipline die het werk wil aanpassen aan de mens. In een risicoanalyse staan vooral de fysieke of biomechanische factoren centraal zoals tillen, trekken en duwen, repetitief werken, verplaatsen van personen, staand en zittend werken,… De organisatorisch factoren bepalen hoe vaak deze fysieke factoren voorkomen. Dat is nog steeds vaak en daar kan ergonomie zeker een effect hebben.

Op het grensgebied met arbeidshygiëne zitten de fysische agentia zoals trillingen, koude, verlichting… die ook een effect hebben op deze musculoskeletale klachten zoals op de grens met psychosociale aspecten de mentale belasting dat is. De ergonoom neemt deze factoren mee in rekening omdat ze deel uitmaken van een systeemontwerp.

Bij hun vorige campagne lanceerde EU-OSHA de KIM methodes om invulling te geven aan de risicoanalyse ergonomie. Deze zijn recent trouwens vernieuwd en uitgebreid. Met deze campagne is het misschien ook tijd om de oude wetgeving rond manueel hanteren van lasten en beeldschermwerk in een nieuw of overkoepelend jasje te steken. Deze wetgeving is meer dan 30 jaar oud…

Oplossingen of preventiemaatregelen om de fysieke belasting te verminderen.
Bron: EU-OSHA

Verlicht de last

Naar oplossingen toe ligt de focus veelal op het verminderen van belasting. De subtitel van de campagne is daarom ook “verlicht de last”. Ergonomie kan zeker bijdragen om fysieke en mentale last te verminderen. Het werk zal daardoor gezonder en efficiënter worden. Ergonomie is immers breder dan enkel het voorkomen van musculoskeletale aandoeningen, het gaat ook over gebruiksvriendelijk, effectief en efficiënt ontwerpen. Het komt de productiviteit en kwaliteit van de processen ook ten goede.

Typische voorbeelden om de last te verlichten zijn alle hulpmiddelen in de zorg: glijzeilen om mensen te verplaatsen, een actieve tillift voor wie nog kan meewerken, een passieve tillift wanneer dat niet meer mogelijk is. Ook in de industrie zijn tilhulpen goed ingeburgerd, industrie 4.0 biedt daarin heel wat mogelijkheden. Daarnaast is een goed ontwerp van de werkpost belangrijk, waarin werkhoogtes, reikafstanden, ruimtes, gewichten en herhalingen,… worden gedimensioneerd.

Kantoor is een buitenbeentje. Naast goed materiaal dient daar de aandacht ook te gaan naar de onderbelasting. Mensen zitten te veel en teveel aan één stuk door op kantoor. Een dynamische kantoorontwerp dat uitnodigt tot meer beweging vormt ook een onderdeel van ergonomie.

Ergonomie belangrijk

De meerwaarde van ergonomie ligt bij musculokskelale aandoeningen, die werkplek- of ontwerpgebonden zijn. Ergonomie lost dus niet alle musculoskeletale aandoeningen op. Wanneer de oorzaak niet meteen ontwerpgebonden is, kunnen andere specialisten hun rol spelen. Gebrek aan beweging of individuele factoren kunnen gezondheidspromotoren beter aanpakken, angst en depressie is uiteraard de materie van psychologen. Samen kunnen we de last verminder en bijdragen aan een betere preventie en herstel.

Lees meer: www.healthyworkplace.eu