MAC tool

Wat doet de MAC tool?

De MAC tool, Manual Handling Assessment Charts, dient om de risico’s ten gevolge van tillen, dragen en het tillen met meerdere personen te evalueren. De methode is mee ontwikkeld door HSE, Health & Safety Executive uit Groot-Brittanië.

MAC tool : Tillen (.pdf)

Hoe werkt de MAC tool?

De MAC tool gaat uit van verschillende risicofactoren die beoordeeld worden aan de hand van een kleur en een puntenscore:

  • Gewicht van de last en frequentie van tillen
  • Horizontale afstand: houding bovenarmen en romp
  • Verticale afstand: op basis knie- en ellebooghoogte
  • Draaien en zijwaarts buigen
  • Beperking van lichaamshouding: door beperkte ruimte
  • Grip op de last
  • Vloer: op basis van droog, proper en onderhoud
  • Omgevingsfactoren: temperatuur, verlichting en luchtstroom

MAC scores

Met elke risicofactor komt een kleur en een puntenscore overeen. De totaalscores kunnen gebruikt worden om de prioriteit aan te geven van de te nemen maatregelen. Hoe hoger de totaalscore, hoe groter het risico op overbelasting zal zijn.

Wanneer het risico dragen van toepassing is, wordt ook nog rekening gehouden met:

  • Obstakels: trap, helling, deur open doen, kijken om niet te struikelen
  • Draagafstand: aantal meter

Bij het tillen met meerdere personen wordt ook geëvalueerd of men de werknemers kan horen tot drie tellen, het tillen op een soepele manier gebeurt en of iedereen mee tilt. Het gewicht wordt ook strenger beoordeeld wanneer men met twee of meer tilt. Vergeleken met alleen tillen komt dan de grenswaarde op namelijk ongeveer 2/3 te liggen:

  • Gewicht en frequentie
  • Communicatie, coördinatie of beheersing gequoteerd.

Voorbeeld 1

Een klassieke taak is het heffen van dozen en deze op een rollerbaan zetten. Het gewicht van de dozen is in dit geval 20 kg en ze worden elke 9-14 seconden op de rollerbaan geplaatst. Daarna worden de dozen verder geschoven.

MAC voorbeeld 1

  • Gewicht en frequentie: 6 pt
    Zware gewichten aan een hoge frequentie tillen resulteert logischerwijze in de rode zone, 6 punten.
  • Horizontale afstand: 6pt
    Door de opstelling van het pallet ten opzichte van de rollerbaan, wordt een sterk voorovergebogen houding uitlokt in combinatie met draaien. Daarbij wordt er ver gereikt met de bovenarmen duidelijk voorbij de verticale. De horizontale afstand van de last ten opzichte van het lichaam is de slechtst mogelijke: rood en 6 punten.
  • Verticale afstand: 3pt
    De dozen staan vanop de grond gestapeld, wat de verticale factor een rode score oplevert, 3 punten.
  • Draaien en zijwaarts buigen: 2pt
    De rug is niet alleen gedraaid, maar wordt ook zijwaarts gekanteld. Bij het recht komen is deze beweging goed te zien: rood en 2 punten.
  • Beperking lichaamshouding: 1pt
    De beperkte ruimte geeft een oranje zone en één punt.
  • Grip: 1pt
    Vermits er geen handvatten zijn aan de dozen, worden deze onderaan vastgenomen in een haakgreep. Dit komt overeen met de oranje zone en één punt.
  • Vloer en omgeving: 0pt
    De vloer is wel goed onderhouden, droog, zonder oneffenheden of vuiligheid. Ook de omgevingsfactoren zijn gunstig. Beide factoren zijn dan ook groen zonder extra punten.

In totaal komt deze taak op 19 punten uit met een aantal ernstige risico’s.

Voorbeeld 2

Rollen draad worden aangevoerd op een transportband en manueel op spindels geplaatst. Deze wikkelen de rol draad automatisch af. Gemiddeld wegen de draadrollen 20 kg en ze moeten 250 keer per uur op de spindels geplaatst worden. Deze bevinden zich op alle hoogtes en de tussenafstand met de transportband is heel krap.

MAC voorbeeld 2

Een combinatie van het gewicht (20 kg) en de frequentie (elke 14-15 seconden) komt uit in de oranje zone met een score van 4 punten. Om de horizontale afstand te beoordelen valt op dat de romp vooroverbuigt maar de bovenarmen blijven verticaal. Dit betekent rood en 3 punten. De spindels bevinden zich onder kniehoogte en boven schouderhoogte zodat de verticale afstand ongunstig scoort: rood en 3 punten.

De rug wordt ook gedraaid en zijwaarts gebogen (rood, 2 punten). Dit wordt uitgelokt door de veel te krappe ruimte tussen de transportband en de spindels. Een vrije lichaamshouding wordt dus sterk verhinderd, rood en 3 punten. De grijpwijze van de rollen draad is niet optimaal, maar een haakgreep met de vingers in een hoek van 90° is wel mogelijk. De grijpwijze komt dus uit op oranje en 1 punt.

De vloer is proper en goed onderhouden, ook de omgevingsfactoren vormen geen extra belasting. Beide factoren geven een groene beoordeling en 0 punten. Om de prioriteit van de preventiemaatregelen ten opzichte van de andere taken te kennen, kan men de totaalscore van 16 punten vergelijken met die van de andere taken.

  • Gewicht en frequentie : oranje, 4 punten
  • Horizontale afstand: rood, 3 punten
  • Verticale afstand: rood, 3 punten
  • Draaien en zijwaarts buigen: rood, 2 punten
  • Beperking lichaamshouding: rood, 3 punten
  • Grip: oranje, 1 punt
  • Vloer: groen, 0 punten
  • Omgevingsfactoren: groen, 0 punten

Bron:

www.hse.gov.uk/msd/mac