Human factors

Human Factors

Human factors is een synoniem voor ergonomie. Beide termen kunnen door elkaar gebruikt worden. De grote internationale ergonomieverenigingen combineren ook beide termen in hun naam: the Institute of Ergonomics and Human Factors (IEHF uit Groot-Brittannië) en de Human Factos and Ergonomics Society (HFES uit Amerika). Toch is er een historisch verschil. Waar in Europa vooral “ergonomie” werd gebruikt, was dat in Noord-Amerika “human factors”.

Wat is human factors ?

Human factors of ergonomie gaat over het ontwerpen van uitrusting en materiaal in overeenstemming met de lichamelijke en cognitieve capaciteiten van de mens. Het is de ontwerpdiscipline die verschillende domeinen integreert: psychologie, engineering en biomechanica. Historisch is human factors afkomstig van Noord-Amerika, waar vooral psychologen zich bezig houden met ergonomie. Daarom werd human factors meer geassocieerd met de psychologie of de cognitieve ergonomie. Een human factor betekent echter een fysieke of cognitieve eigenschap van de mens.

Geschiedenis human factors

Human factors is sterk gegroeid na de Tweede Wereldoorlog. Een bekende studie van Fitts en Jones in die tijd bestudeerde de bijna-ongevallen van de piloten. Er werd gezocht naar de oorzaak van “menselijke fouten”. Doordat piloten lange dagen moesten vliegen over onbekend terrein en onder grote vermoeidheid, moesten ze terugvallen op hun intuïtie of wat ze als natuurlijk ervaren. Zo kreeg men een beter inzicht in hoe mensen denken en de bedieningsfouten die daaruit kunnen volgen.

Standaardisatie bleek een belangrijke factor om menselijke fouten te vermijden. Verkeersborden en de positie van de pedalen in een auto werden zo internationaal op elkaar afgestemd. Bewegingsstereotypen werden onderzocht: naar rechts, naar voor of naar boven bewegen betekent intuïtief een versterking van de functie. Om de radio harder te zetten zal men de draaiknop naar rechts bewegen. Het grote succes van de iPad is ook terug te brengen op de human factors. Waar de Windows tablet een hele tijd eerder een flop was geworden, besloot Apple uitgebreid het menselijke gedrag te bestuderen en de iPad in overeenstemming hiermee te ontwerpen.

Human factors is ergonomie

Waar de eerste toepassingen van human factors meer gerelateerd waren aan de psychologie en buiten de werkcontext, is dat onderscheid volledig verdwenen. De internationale ergonomievereniging (IEA – International Ergonomics Association) stelt ergonomie en human factors ook gelijk. Voor de moment denkt men ook concreet na om human factors aan hun naam toe te voegen. In Nederland is eenzelfde evolutie aan de gang. In België hanteert men bijna uitsluiten de term “ergonomie”, human factors is nooit ingeburgerd geraakt.