KIM tool: Key Indicator Method
De KIM tool werd voorgesteld om te komen tot een meer uniforme uitvoering
van de Europese Richtlijn over het manueel hanteren van lasten.
Wanneer deze risico's niet vermeden kunnen worden, moeten
ze immers geëvalueerd worden. Daarvoor zijn er drie tools:
*
Tillen,
houden en dragen (.pdf) ,,
[interactieve
tool] , [geïnterpoleerd]
*
Trekken
en duwen (.pdf) ,,,,,,,,,,,,
[interactieve
tool]
*
Manueel
werken (.pdf)
De KIM tool is een snelle en gebruiksvriendelijke methode die op de
werkplek zelf kan toegepast worden. Ze geeft een ruwe risicobeoordeling
van de uitgevoerde taken.
Tillen,
houden en dragen
Manueel tillen van lasten komt in vele beroepen voor. De KIM-tool "Tillen,
houden of dragen" neemt vier risicofactoren in rekening:
*
Frequentie/Duur/Afstand
*
Gewicht (man/vrouw)
*
Houding
*
Omstandigheden (werkruimte/contact last/omgeving)
Door
deze vier factoren te combineren kan de risicograad afgelezen
worden:
Risicoscore
= Freqentie x (Gewicht + Houding + Omstandigheden) =
|
|
|
Aanvaardbaar |
|
|
Risico voor
minder veerkrachtige mensen |
|
Risico voor
de gemiddelde werknemer |
>
50 |
Risico voor
iedereen. Aanpassing noodzakelijk. |
Interessant
aan deze methode is dat een onderscheid gemaakt wordt tussen
mannen en vrouwen. Als bovengrens voor gewicht wordt 25 kg
voor vrouwen en 40 kg voor mannen gehanteerd. Zwaardere lasten
betekenen automatisch een verhoogd risico voor de gemiddelde
mens.
In
de KIM tool zal tijdsfactor een doorslaggevende rol spelen.
Het éénmalig tillen van gewichten onder dit
maximum wordt nog getolereerd. Aan lage frequenties scoort
deze methode milder dan de NIOSH methode. Vanaf 40 herhalingen
per dag begint de frequentiefactor door te wegen en wordt
de risicoscore vooral door de houding bepaalt. Wanneer de
gewichten tijdens de taak in verschillende houdingen worden
getild omwille van bijvoorbeeld verschillende hoogtes, dan
wordt een gemiddelde houdingsscore genomen. Interpoleren is
toegelaten.
Voorbeeld:
Vanaf
een rollerbaan stapelen de werkneemsters dozen van 10 kg op
een europallet tot 1m80 hoog. De frequentie bedraagt 40 dozen
per uur en dit gedurende een hele dag.

Frequentie:
6 punten (40 dozen x 8 uur = 320 dozen)
Gewicht:
4 punten
Houding:
5 punten (gemiddelde van hele stapel)
Omstandigheden:
1 punt (weinig ruimte, matige houvast)
Risicoscore:
60 punten, risico op fysieke overbelasting voor iedereen
Om
deze werksituatie te verbeteren zijn er preventiemaatregelen
noodzakelijk:
*
Jobrotatie: maximaal 2 uur per dag
Door
deze preventiemaatregel daalt de frequentiescore tot 4 en
de risicoscore tot 40. Dit betekent nog steeds een risico
voor de gemiddelde werknemer, zodat bijkomende interventies
nodig zijn.
*
Schaartafel
Een
hoogteverstelbare tafel maakt het mogelijk dat steeds op heuphoogte
wordt getild. Zo moet er niet steeds ver voorover gebogen
te worden in de rug om de onderste dozen op de grond te stapelen.
De houdingsfactor kan hierdoor verbeteren tot 3. De bovenste
lagen zullen steeds boven schouderhoogte getild worden. In
combinatie met de jobrotatie daalt de risicoscore tot 32.
Met de schaartafel ingebouwd in een put in de grond zouden
ook de bovenste dozen op een rugvriendelijke manier gestapeld
kunnen worden.
*
Meer ruimte en opleiding werknemers
Bijkomende
verbeteringen van deze werksituatie zijn nog mogelijk door
meer ruimte tussen de band en het pallet te voorzien. De werkomstandigheden
zijn beter en er zal minder gedraaid worden vanuit de rug.
Ook kunnen de werknemers bewust gemaakt worden van steeds
de voeten mee te verplaatsen om rotatie in de rug te vermijden.
De dozen dichtbij het lichaam neerzetten door één
voet naast de pallet te plaatsen of door rond te gaan, is
ook een manier om de rugbelasting te verminderen.
Trekken
en duwen
Op
het invulblad van de KIM tool "Trekken
en duwen" worden vijf risicofactoren geëvalueerd:
*
Frequentie/Afstand
*
Gewicht in functie van het soort kar
*
Plaatsingsnauwkeurigheid in combinatie met bewegingssnelheid
*
Houding
*
Werkomstandigheden: ondergrond, wielen en onderhoud
Een
combinatie van deze factoren resulteren in een risicoscore:
Risicoscore
= Tijd x (Gewicht + Plaatsing + Houding + Omstandigheden)
=
|
|
Aanvaardbaar |
| |
Risico voor
minder veerkrachtige mensen |
|
Risico voor
de gemiddelde werknemer |
>
50 |
Risico voor
iedereen. Aanpassing noodzakelijk. |
Ook
hier wordt een onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen.
Het eindresultaat wordt voor vrouwen met 30% vermeerderd zodat
eenzelfde taak toch zwaarder doorweegt.
Voorbeeld:
Tijdens
de middag verdeelt een verpleegster de maaltijden gedurende
één uur. Een volle maaltijdkar weegt 275 kg
en heeft twee vast en twee losse wielen. Elke minuut wordt
de kar over 10 meter verder gereden.

Tijdsscore:
2 punten (60 min x 10 meter = 600 meter)
Gewicht:
2 punten (275 kg)
Plaatsing:
1 punt (weinig nauwkeurigheid en snelheid zelf te bepalen)
Houding:
2 punten (romp licht voorover gebogen)
Werkomstandigheden:
0 punten
Risicoscore:
2 x (2 + 1 + 2) x 1,3 = 13 punten
De
risicoscore wordt vermenigvuldigd met 1,3 omdat de verpleegsters
vrouwelijk zijn. Toch zijn het enkel de minder veerkrachtige
mensen die een risico op overbelasting lopen tijdens deze
taak. Voor de gemiddelde werknemer is deze situatie aanvaardbaar.
Manueel
werken
De
term "manueel werk" is bewust gekozen om ruimer
te zijn dan enkel repetitviteit. Er komen ook vaak statische
houdingen van hand en/of armen voor die een risico op overbelasting
kunnen inhouden. In de KIM tool "Manueel
werken" worden zes risicofactoren geëvalueerd:
*
Tijdsduur
*
Kracht: frequentie (repetitief) of duur (statisch)
*
Werkorganisatie
*
Werkomstandigheden
*
Houding lichaam
*
Houding hand/armen:
Een
combinatie van deze factoren resulteren in een risicoscore:
=Tijd x (Kracht + Organisatie + Omstandigh + Houding lichaam
+ Houding arm)
|
|
Aanvaardbaar |
| |
Risico voor
minder veerkrachtige mensen |
|
Risico voor
de gemiddelde werknemer |
>
50 |
Risico voor
iedereen. Aanpassing noodzakelijk. |
Voorbeeld:
Bij
het sorteren van kersen staan de werknemers de hele dag recht
aan een sorteerband. De witte kleur van de lopende transportband
zorgt voor een goed contrast met de kersen. Door de sorteermachine
op water, zijn de kersen nat. De werknemers dragen ook handschoenen.
Met één hand worden ongeveer 25 kersen per minuut
vastgenomen tussen de toppen van de vingers. Het gewicht van
een kers is uiteraard zeer laag.

Tijdsscore:
7punten (bijna 8 uur per dag)
Kracht:
3 punten (pincetgreep, lage kracht, 25x/min)
Organisatie:
1 punt (hoog tempo, geen afwisseling/regelmogelijkheid, pauze
slechts mogelijk mits vervanger)
Omstandigheden:
1 punt (koud, nat, geluid, handschoenen)
Houding
lichaam : 2 punten (hele dag staan, rechte rug)
Houding
hand/arm: 0 punten (kersen binnen optimaal grijpbereik)
Risicoscore:
7 x (3 + 1 + 1 + 2 + 0) = 49 punten
In
deze situatie houdt het sorteren van kersen een verhoogd risico
in voor bijna alle mensen. Door de invoer van een stahulp
zodat de mensen kunnen afwisselen tussen zitten en staan,
zou de lichaamshoudingsscore 0 worden. De risicoscore zal
daardoor dalen tot 35. Hoe lager de risicoscore, hoe beter.
Overzicht
- 3D
SSPP
- Accelerometer
- EMG
- Hartslag
- HARM
- KIM - MAC
-
Mainz
Dortmunder Dosismodel - multiNIOSH
- NIOSH
- OCRA
- OWAS
- RULA
- QEC
- Snook -
Strain Index