Verticale en centrale computermuis

Ergonomische muis

Een ergonomische muis streeft naar een meer neutrale houding van de pols en/of schouders. Zoals bij de toetsenborden bestaan er veel alternatieve modellen van muizen op de markt. Bij een klassieke muis staat de hand gedraaid en wat omhoog. Bewegingen gebeuren vooral vanuit de pols door kleine spiertjes die overbelast kunnen geraken. Daarom zijn er alternatieve muizen bedacht.

Verticale muis

Bij een verticale muis rust de hand in een natuurlijke houding. De hellingsgraad kan variëren van lichtjes gekanteld tot echt verticaal. De bediening gebeurt door bewegingen van de hele arm.

 Evoluent verticale muis  Hippus muis

De afwijkende polshoudingen zijn duidelijk minder bij de verticale muizen. De spieractiviteit in de voorarm en schouders ligt duidelijk lager bij de gekantelde muizen. Door de meer ontspannen houding in de pols is er minder kracht nodig om te klikken. Gebruikers geven ook aan minder ongemak in de schouders en nek te ervaren bij een verticale muis.

Een verticale muis scoort ook goed op ervaren controle, comfort en aantrekkelijkheid. Doordat de beweging gebeurt vanuit de hele arm zou dit de nauwkeurigheid van het muizen in het gedrang brengen. Na een gewenningsperiode blijkt echter het prestatieniveau en comfort gelijkaardig te zijn aan de klassieke muis.

De gekantelde muis is een goede optie voor mensen met polsklachten. Zes maanden na de invoering ervan vertoonden de beeldschermwerkers minder pijn in nek, schouders, voorarmen en handen. De vermindering van overbelastingsletsels is ook blijvend over een langere periode (link).

Centrale muis

Een centrale muis ligt voor het toetsenbord. De bediening gebeurt door met een baartje te rollen en te schuiven. De schouder en elleboog blijven in een neutrale houding.

Centrale muis

Met de muis opzij van het toetsenbord houdt men de arm ook wat opzij. Met een centrale muis is dat niet meer nodig, de schouders blijven naast het lichaam. Dat resulteert in minder spierspanning. Voor mensen met schouderklachten, kan de centrale muis een goede oplossing zijn. Er waren zelfs minder klachten in de vingers.

De bediening van deze ergonomische muis vraagt wel enige gewenning. De vingers voeren kleine bewegingen uit en die precisie moet geoefend worden. Beide handen doen hun deel van het werk. Ander voordeel is dat de schouders niet meebewegen. Voor mensen met pijnklachten aan beide handen of aan de schouders kan de centrale muis verlichting bieden.

Trilmuis

De trilmuis of biofeedback muis geeft een trilsignaal wanneer de gebruiker de muis meer dan 10 seconden vasthoudt zonder te bewegen. Op die manier wordt men attent gemaakt om de hand even te ontspannen of te laten rusten langs de muis. Sommige mensen houden immers hun hand constant boven de muis, wat gepaard gaat met extra spierspanning. Dat heet dan “hovering”.

De trilmuis vermindert effectief de spieractiviteit in de voorarm en doet de gebruiker meer de hand ontspannen. Daarbij is er geen verschil in productiviteit ten opzichte van de gewone muis. Naar het verminderen van klachten toe vindt de ene studie een duidelijke verbetering en een andere niets. 

Penmuis vs. tekentablet

Penmuis

Een penmuis valt onder de verticale muizen. Ze geven een meer neutrale houding van de pols, maar werken voor de rest als een gewone muis. Er moet een duidelijk onderscheid gemaakt worden met een tekentablet en pen.

Voor de specifieke groep van tekenaars zijn een tekentablet met touch pen interessant. Dit laat immers nauwkeurig en precies werken toe. De spierspanning in de voorarmen is inderdaad lager bij fijn motorische bewegingen zoals tekenen. Na een dag gewenning zal ook de prestatie op tekentaken beter worden. Men trouwens ook kiezen om met de gewone muis op het tekentablet te tekenen.

Trackball

De trackball is een omgekeerde muis. De kleine bewegingen van de pols worden uitgeschakeld en de bediening gebeurt met de duim. De trackball is echter volledig uit de aandacht verdwenen. Door de beweging van de pols naar de duim te verplaatsen, wordt deze immers zwaar belast. Het is dus geen ergonomische muis.

Trackball

Tot zover de wetenschappelijke bevindingen over ergonomische muizen. In geval van polsklachten kan een verticale muis ingezet worden, bij schouderklachten is dat een roller muis. Voor mensen zonder klachten blijft een standaard muis de voorkeur geniet omwille van het ervaren comfort en productiviteit.

Bron: Radwan 2018. Benefits of alternative computer mouse designs: a systematic review of controlled trials. Cogent Engineering 5: 1521503. https://doi.org/10.1080/23311916.2018.1521503