Een zit-sta bureau vermindert de zittijd op het werk met 67-75min per dag. Met een stappenteller en het stellen van persoonlijke doelen neemt het aantal stappen toe met 1056 stappen per dag. Er zijn echter geen succesvolle interventies voor matig tot intensief bewegen. Toch valt hier de grootste gezondheidswinst te halen. Deze review omvat 36 artikels over interventies op het werk om sedentair gedrag te verminderen en fysieke activiteit te verhogen bij gezonde werkende volwassenen.
Minder zitten met een zit-sta bureau
In Europa zit men gemiddeld 9 uur per dag en 23% zelfs meer dan 10 uur per dag. Dat is gerelateerd aan vroegtijdige cardiovasculaire sterftes. De meest effectieve interventie om sedentair gedrag te verminderen, is dan een zit-sta bureau. De zittijd vermindert gemiddeld met 75min per werkdag. Gecombineerd met coaching of het stellen van individuele doelen kan het effect verder toenemen tot 100 minuten per dag.
Het aanpassen van de omgeving aan de mens werkt het best. Individuele interventies daarentegen hadden geen effect op het aantal uren zitten. Dat zijn bijvoorbeeld digitale herinneringen, coaching, zelfmonitoring, pauzesoftware, enz… Er waren wel grote verschillen tussen de studies, maar de meerderheid vond dus geen betekenisvol effect.
Multi-dimensionele interventies, die zich richten op omgeving (zit-sta bureau), individu (reminders) en organisatie (actief vergaderbeleid) hebben ook een positief effect. De zittijd op het werk daalt dan 21 minuten op het werk. Dat was wel minder sterk dan de studies waar enkel op de omgeving werd ingewerkt.
Een zit-sta bureau doet echter niet vaker rechtstaan. De toename in het aantal zitonderbrekingen per uur (0,4x) was klein en niet betekenisvol. Er was bovendien geen enkele interventie die aantal onderbrekingen van het sedentair gedrag consistent verhoogde.
Meer bewegen met activity tracker
Zelfmonitoring met een stappenteller of activity tracker doet het aantal stappen toenemen met gemiddeld 682 stappen per dag. De matige tot intensieve fysieke activiteit nam toe met 15 minuten per week. Dat is dus weinig. Opvallend was ook dat interventies die langer dan 3 maanden duren een dubbel zo groot effect hebben dan kortere interventieperiodes.
Gecombineerd met coaching en het stellen van persoonlijke doelen, kan het effect van zelfmonitoring verder toenemen tot gemiddeld 1056 stappen per dag. Naar gezondheidseffect toe is dit een mooie verbetering. Deze maatregelen doen dus meer bewegen, maar hadden weer geen effect op het sedentair gedrag. Gamified interventies met competities en beloningen helpen eveneens de lichte fysieke activiteit te verhogen. In België heeft men zo de campagne “No steps no glory” of de 10 000 stappen clash tussen bedrijven.
Geen effect op matig tot intensieve fysieke activiteit
Een zit-sta bureau heeft geen effect op de fysieke activiteit. Het zitten wordt dus vervangen door staan. Voor gezondheidseffecten is echter vooral matige tot intensieve fysieke activiteit nodig. Dertig à veertig minuten matig tot intensief bewegen beschermt bovendien tegen de nadelige gezondheidseffecten van sedentair gedrag.
Er zijn dus vooral meer acties nodig om kantoormedewerkers in beweging te krijgen. Geen enkele van de huidige onderzochte interventies slaagt hierin. Het financieel stimuleren van het bezoek aan de fitness of sportclub bleek zo wel een positief effect te hebben. Dat is dan wel buiten de werkuren.
Conclusie
Een zit-sta bureau is het meest effectief om sedentair gedrag aan te pakken. Naar gezondheid toe is meer winst mogelijk door het zitten te vervangen door matige tot intensieve activiteiten. Deze hebben de grootste gezondheidsvoordelen en beschermen tegen sedentair gedrag. Toch is dat niet evident in de werkcontext. De bureaufiets, loopband, actief ontwerp met wandelroutes en oefenruimtes, oefenprogramma’s, actieve pauzes,… hadden slechts beperkte effecten.
* Bron
Rouyard ea 2025: https://doi.org/10.1016/s2468-2667(25)00038-6
* Sedentair gedrag
Zit-sta bureau – zit-sta bureau en ziekte – zit-sta bureau en zitduur – EN527
Bewegen op kantoor – zitten is dodelijk – bewegen beschermt