Bij ergonomie in logistieke magazijnen ligt de focus op het manueel hanteren van lasten. Dat betekent veel tillen. Toch zijn er verschillende ergonomische oplossingen om de fysieke belasting te beheersen in de logistiek. Deze kunnen ingedeeld worden in zes categorieën: inrichting van het magazijn, warehouse management system, hulpmiddelen, organisatie en piece to pick. Ze zijn het resultaat van een bevraging van goede praktijken in ergonomie bij 30 distributiecentra van supermarkten. Tussen de haakjes lees je hoeveel % deze ergonomische oplossing vermeldde.
Inrichting magazijn – grondniveau
Traditioneel staan paletten op de grond in een magazijn. Men kan dit niveau verhogen met een vaste constructie ofwel door lege paletten eronder te plaatsen (78%). Dat betekent minder vooroverbuigen. De reikafstand kan wel een aandachtspunt worden vermits men ook niet meer op de pallet kan gaan staan.
Bij zwaardere gewichten kan men ook zorgen dat een pallet langs twee zijden bereikbaar is (22%). In plaats van drie paletten naast elkaar in een rek, plaatst men er slechts twee naast elkaar. Zo kan men langs voor en opzij dichtbij de zwaardere collis. Dat kan ook in combinatie met een verhoog.
Inrichting magazijn – dubbele picking
Dubbele picking betekent dat men dient te picken op twee niveaus. Dat is ruimte-efficiënt, maar helaas niet ergonomisch. Het beste is dat men volledig onder het rek kan rechtstaan. Om het bukken en reiken te verminderen zijn er toch een aantal goede praktijken.
Voor het tweede niveau dient men een maximum gewicht te bepalen (67%). Een goede praktijk is maximum 10kg. De reikafstand vormt ook een uitdaging op dit tweede niveau. Een opstapje aan het rek kan hier helpen (27%). Dit betekent wel dat men nog minder gewicht mag tillen. Andere optie om de reikafstand te verminderen, is paletten in de breedte plaatsen op het tweede niveau (48%). Zo worden de achterste artikelen bereikbaar.
Bij dubbele picking is het onderste niveau ook laag en moeilijk bereikbaar. Het idee van schuiflades waarmee men de pallet kan uitschuiven, komt echter niet aan bod bij de goede praktijken. Bij snelle roteerders is dat niet evident, maar in dat geval kan men beter geen dubbele picking voorzien.
Inrichting magazijn – fast movers
In geval van promo’s kan men de paletten in een aparte zone stockeren, bijvoorbeeld een gang met extra slots. Andere optie is som fast movers in een open ruimte te plaatsen waar men snel grotere hoeveelheden kan bereiden (94%). In de zomer kan men de paletten met water centraal in een ruimte plaatsen. De orderpicker kan dan volledig rondom gaan en alle pakken zijn goed bereikbaar.
Warehouse management system (WMS)
Het warehouse management system (WMS) is software die dagelijkse operaties in een magazijn beheert en optimaliseert. Men kan dus regels programmeren voor de picking, bijvoorbeeld een automatisch afronding naar een volle pallet (75%). Een afrondingsregel van 50% betekent dat wanneer men meer dan 50% van een pallet nodig heeft, dat men dan start van een volle pallet en dan afstapelt. Zo moet men nooit meer dan de helft van een pallet tillen.
Ook kan men een gewichtslimiet programmeren wanneer een orderpicker reeds een bepaald volume rondgehaald heeft (67%). Na een zware ronde kan men zo steeds een ronde met lichtere artikelen instellen ofwel na een bepaald tonnage op een dag (bvb 5 ton) plant men alleen nog artikelen lichter dan 10kg.
Tools
Voice picking waarbij het systeem de pickorders geeft via een draadloze headset, zorgt ervoor dat de twee handen steeds vrij zijn. Dat komt de hanteerbaarheid ten goede.
Wat het bereidingstoestel betreft, vermindert een meerijtranspallet met volgfunctie de wandelafstand (50%). Wanneer twee picklocaties dichtbij elkaar liggen, wandelt men naar de volgende plaats en laat men de transpallet volgen. Met duim activeert men de volgfunctie en de transpallet komt naar de orderpicker toe. Zo moet men niet steeds terugwandelen.
Een meerijtranspallet met opstapje kan een oplossing zijn bij dubbele pickings. Een reikstok of haak is dan ook goed ingeburderd om de reikafstand te overwinnen (100%). Men trekt dan de colli eerst naar zich toe. Ook kan men een foliehouder op de transpallet voorzien om zo steeds de basis van een pallet te wikkelen en de stabiliteit te garanderen.
Op het begin van een pickroute vermijdt een automatische palletstapelaar het manueel tillen van palletten (23%). De machine stapelt de palletten in hoogte of geeft een nieuwe pallet vrij op grondniveau. Op het einde van een ronde is een automatische foliewikkelaar een efficiënte en ergonomische investering (50%).
Werkmethode
De carist die de paletten naar beneden haalt, kan ook bijdragen aan ergonomie. Door de pallet maximaal aan de buitenkant te zetten, creëert men extra ruimte tussen de paletten. Deze carist kan ook de plastic weghalen zodat de orderpicker de artikelen vlot kan bereiken en een goede grip heeft. Bij dubbele picking kan men de carist ook de pallet op het tweede niveau halfweg laten draaien. Dit halveert de reikafstand (80%).
Schuttingsbladen toevoegen geeft extra stabiliteit aan de gestapelde pallet (92%). Daarbij is het ook courant om een maximum hoogte te hanteren en deze te markeren (38%). Een courante maximum hoogte is 1m80. Minder belastend voor de orderpicker, maar ook voor de volgende collega die de pallet moet afstapelen. Men kan ook de hoogte aanduiden vanaf wanneer men laag per laag dient af te stapelen.
Organisatie
Een preventiedienst fungeert als aanspreekpunt voor belastende situaties (96%). Deze kan dan in overleg gaan met het team dat de indeling van de rekken bepaalt. De leidinggevende kan uiteraard ook als eerste contact fungeren. Zware collies kan men zo bijvoorbeeld verder uit elkaar plaatsen om de fysieke belasting beter te verdelen.
De medische dienst speelt zijn rol bij aangepast werk (92%). Zo kunnen mensen met lichamelijke klachten tijdelijk gespaard worden van zwaardere taken. Voor oudere medewerkers kan men beslissen over een aangepaste productiviteit. De medische dienst bewaakt ook vaak de veiligheidsschoenen. Schokabsorberende inlegzolen voor bij het op- en afstappen kan ook via deze weg lopen.
Piece picking
Bij piece picking gaat men geen volle doos nemen, maar stuk per stuk. Dit wordt soms gecombineerd met een automatisch magazijn (27%). Deze levert bijvoorbeeld de bak met allemaal flessen shampoo aan en de orderpicker neemt dan een aantal flessen uit de bak.
De bakken met artikels worden meestal aangeboden in rekken met meerdere niveaus. De meest frequente bakken plaatst men tussen heup- en borsthoogte (87%). De slow movers plaatst men op de minst gunstige niveau. Kleine slow movers plaatst men dan best bovenaan, de grote slow movers onderaan.
Deze orderpickers wandelen in een gang tussen de rekken met artikelen. Vloermatten zorgen voor een zachte ondergrond en minder vermoeide benen. Een systeem van flowracks laat de volle bakken automatisch dichterbij komen. Wanneer een bak leeg is, biedt de volgende volle bak zich aan. Voor de lege bakken kan een liftsysteem deze automatisch stapelen (64%).
Door een bevraging van het management van verschillende distributiecentra verzamelde deze studie meer dan 40 goede praktijken in ergonomie, die vaak voorkomen. De focus lag vooral op het manueel tillen. Oplossingen zoals exoskeletten, tilhulpen, automatisatie,… zijn daarom niet meegenomen in deze studie. Technologie kan verder helpen om de fysieke belasting te verminderen op voorwaarde dat men de mens centraal stelt en niet alleen de naakte productiviteit.
* Bron:
Lavender ea 2025. Identifying ergonomics practices currently used by grocery distribution centers. Applied Ergonomics 125: https://doi.org/10.1016/j.apergo.2024.104440
* Logistiek:
Orderpicken – foliewikkelaar – exoskelet – autonomie