TNO publiceert jaarlijks zijn factsheet rond fysieke belasting, beeldschermwerk en zitten op het werk. Deze cijfers zijn gebaseerd op de nationale enquête naar arbeidsomstandigheden in Nederland. Klachten aan het bewegingsapparaat blijven de meest voorkomende werkgerelateerde gezondheidsaandoening. 60% van de werknemers heeft deze het voorbije jaar ervaren en 24% van alle werkgerelateerde verzuimdagen zijn eraan te wijten. Ergonomie blijft nodig!
Factsheet fysieke belasting (.pdf)
Factsheet beeldschermwerk (.pdf)
Factsheet zitten op het werk (.pdf)
Fysieke belasting
De factsheet fysieke belasting geeft aan dat 60% van alle werknemers het voorbije jaar klachten aan het bewegingsapparaat heeft gehad. De gekende rugklachten worden door 39% genoemd, maar koploper zijn wel de klachten aan de bovenste ledematen met 43%. Klachten aan de onderste ledematen zijn van toepassing bij 29% van de werknemers. Op zich weinig nieuws, tenzij dat het cijfer al jaren heel hoog blijft en nog gestaag toeneemt. Er is nood aan een structurele aanpak van ergonomie.
Fysieke belasting op het werk komt nog steeds vaak voor. Van alle werknemers doet 38% fysiek belastend werk. Dat betekent dat veel mensen regelmatig herhaalde bewegingen maken (30%) of regelmatig kracht zetten (18%). Andere vormen van fysieke belasting zijn ongunstige houdingen en trillingen, die bij respectievelijk 9 en 8% van de werknemers voorkomen. Bij het ontwerpen van nieuwe werkposten of het aanpassen van de arbeidsomstandigheden dient hier de focus te liggen.
Ziekteverzuim en beroepsziekte
Van alle werkgerelateerde verzuimdagen zijn 24% te wijten aan deze klachten van het bewegingsapparaat en 23% is toe te schrijven aan fysiek belastend werk. Dat maakt de overlap duidelijk tussen fysiek werk en de fysieke klachten.
Hoewel in Nederland er een ander systeem van beroepsziektes is, zijn de lichamelijke klachten daar ook de koploper. Maar liefst 39% van de erkende beroepsziektes tijdens het voorbije jaar zijn te wijten aan de klachten aan het bewegingsapparaat.
Sectoren
Fysiek belastend werk komt vooral voor in de landbouw (57%), transport (51%) en horeca (51%). Toch zijn de verschillen niet groot. De bouw en groot/detailhandel (48%), industrie (41%) en gezondheidszorg (43%) zijn de toppers. Dat zijn vooral de beroepen met het manueel hanteren van lasten. Beroepen met veel beeldschermwerk vertonen minder fysieke belasting. Voorbeelden zijn de sectoren van ICT (18%), financiële dienstverlening (16%) en onderwijs (15%).
Beeldschermwerk
Er is een omgekeerde relatie tussen fysiek werk en beeldschermwerk. Sectoren waar men meer dan 6 uur per dag beeldschermwerk doet, zijn financiën (90%), ICT (88%) en bestuur (70%). Van alle beeldschermwerkers in Nederland zit 45% meer dan zes uur per dag en 24% zelfs meer dan 8 uur per dag.
Medewerkers die meer dan 6 uur per dag aan de computer werken, hebben ook vaak lichamelijke klachten (45%). De meest voorkomende klachten aan het bewegingsapparaat tijdens het afgelopen jaar zijn nekklachten (33%) en schouderklachten (33%). Het ziekteverzuim is wel lager. Toch is 13% van de werkgerelateerde verzuimdagen toe te schrijven aan het beeldschermwerk en 6% aan de lichamelijke klachten.
Zitten op het werk
Langdurig zitten is het meest voorkomende gezondheidsrisico op het werk in Europa. In 64% van de ondernemingen in Europa is het risico langdurig zitten aanwezig. De hoogste gemiddelde zittijd op het werk stelt men vast bij accountants (7,4u/dag) en vrachtwagenchauffeurs (7,2u/dag). Naast de beeldschermwerkers verschijnen hier ook de sector van het vervoer in beeld. Bus- en tramchauffeurs zitten zo ook 6,9u per dag op het werk.