Ergonomische
pennen: comfortabel leren schrijven
Het leren schrijven vereist een zekere ontwikkeling van de fijn motoriek,
de bekwaamheid om kleine, precieze bewegingen met de hand
of vingers uit te voeren. Sommige kinderen hebben het daardoor
moeilijk om een goede schrijfhouding aan te nemen. Ergonomische
principes omzeilen een beetje de fijnmotoriek en geven de
kinderen een duwtje in de rug tijdens het leerproces. De zogenaamde
"ergonomische" pennen zijn dikker, hebben inkepingen
voor de vingers en zijn bekleed met een zachter materiaal.
De potloden zijn driehoekig, al dan niet met een profiel voor
de vingers. Dat neemt echter niet weg dat men met een gewone
pen ook goed kan leren schrijven.
Een goede schrijfhouding is een driepuntsgreep. De
pen wordt vastgehouden tussen de toppen van duim en wijsvinger,
terwijl de pen rust op de middenvinger. De driehoekige potloden
lokken deze houding spontaan uit. Dezelfde idee zit achter
de inkepingen voor de vingers. Het kind wordt gedwongen om
de pen met een driepuntsgreep vast te nemen. Moeilijkheid
hierbij is wel een profilering voor de vingers te vinden,
die voor iedereen past of goed in de hand ligt. Links- en
rechtshandigen hebben hierdoor een eigen model nodig.
Door de pen dikker te maken, worden de precisievereisten
verminderd. De vingerspieren blijken in een meer ontspannen
houding te kunnen werken waardoor de kinderen minder hard
duwen op de pen. Bij langdurig schrijven kan dit vermoeidheid
in de vingers wat tegengaan. Hoe minder men de wijsvinger
of duim plooit, hoe lager de gemeten spierspanning [1].
Hetzelfde effect wordt bekomen door de bekleding van de pen
met een zachter materiaal. Dit geeft een betere wrijving met
de huid, waardoor de knijpkrachten verminderen. De soft touch
voelt ook zacht en aangenaam aan. Dit bestond al eerder onder de vorm van rubberen opzetstukjes
die men bij het leren schrijven op de pen of potlood kan plaatsen.
Ergonomie
bij pennen tracht vooral het comfort en gebruiksgemak te verhogen.
Doordat kinderen tijdens het aanleren nooit hele dagen schrijven
zal een gespannen schrijfhouding doorgaans geen aandoeningen
aan het bewegingsapparaat of schrijfkramp veroorzaken. Er
is op school voldoende afwisseling tussen de taken. Overbelastingsklachten
door langdurig dezelfde houding en/of door steeds opnieuw
dezelfde kleine bewegingen is weinig waarschijnlijk. De relatie
met schrijven is heel moeilijk te achterhalen. Schrijfkramp
werd wel reeds in 1700 door de pionier van de arbeidsgeneeskunde,
Ramazinni, gerapporteerd als beroepsziekte. Het ging toen
echter over monniken die de hele dag met een ganzenveer epistels
moesten overschrijven in een slecht verlichte kamer. Schrijfkramp
wordt nu beschouwd als een neurologische aandoening en daar
zal een ander ontwerp van pen of potlood geen effect op hebben.
De
vraag die men zich kan stellen is waarom "gewone"
pennen vaak rond en smal zijn? Uit onderzoek blijkt dat volwassenen
hier de voorkeur aan geven. Hoe ronder de pen, hoe hoger het
ervaren comfort. Ze moeten immers niet meer de pen correct
leren vasthouden. Een driehoekige doorsnede werd ook minder
aagenaam bevonden dan een zeshoekige of ronde doorsnede. Een
dunnere pen laat wel nauwkeurig werken toe zoals tekenen.
Potloden blijven daarom dunner. Bij het schrijven echter hechten
volwassenen meer belang aan het snel kunnen schrijven. Dat
lukt iets beter met een iets dikkere pen [2].
[1] Udo K, Otani T, Udo A, Yoshinaga F. 2000 An electromyographic
study of two different types of ballpoint pen. Ind Health
38: 47-56.
[2] Goonetilleke RS, Hoffman ER, Luximon A. 2009 Effects of pen
design on drawing and writing performance. Appl Ergon 40:
292-301.
hoe
schooltas dragen
-
gewicht
boekentas
- ergonomische
rugzakken -
dubbelzak
- schooltassen
- schoolmeubilair
- hoge
schoolbanken - schoolmeubilair
op maat - norm
schoolstoelen
- rugschool
