IEA 2021 congres

IEA 2021 congres – HFE in a connected world!

Het IEA 2021 congres ergonomie draaide deze editie rond ergonomie 4.0. Het driejaarlijks wereldcongres is telkens een gelegenheid om op korte tijd op de hoogte te blijven van recente onderzoeken en innovaties binnen HFE, human factors and ergonomics. In 2021 was Canada de gastheer, door omstandigheden weliswaar volledig digitaal. Een kort overzicht van opvallende bijdragen.

Exoskeletten

Binnen het thema van het congres “ergonomie 4.0” stonden vooral robots, cobots en exoskeletten op de voorgrond. De passieve exoskeletten voor de bovenste ledematen hebben hun nut bewezen voor statische taken boven het hoofd. De evolutie ligt hier wel in de softe exoskeletten. Een mouw of schouderstuk in stof, dat bij activatie, het ellebooggewricht of de schouders mee gaat ondersteunen.

Voor de rug is het minder evident om het gewicht van de romp en van de last op een passieve manier te ondersteunen. Daarom is duidelijk de weg van actieve exoskeletten ingeslagen. Hierbij wordt gestreefd naar lichte pakken met een aandrijving in het heupgewricht om extra kracht te leveren. Om van de aandrijving te genieten, dient men paradoxaal genoeg, wel een ongunstige houding aan te nemen.

Risicoanalyse

Digitalisering zorgt ervoor de risicoanalyses automatisch kunnen verlopen. Men filmt een werksituatie en de bewegingsanalyses gebeuren simultaan. Toch blijven de achterliggende methodes vaak klassiek zoals REBA met alle beperkingen die er in het verleden ook waren. Tegelijk is er meer mogelijk. Artificiële intelligente (AI) kan bijvoorbeeld een normaal bewegingspatroon detecteren en kijken vanaf wanneer een medewerker daarvan begint af te wijken. Dat is dan het punt van vermoeidheid.

Meten van ergonomische risico’s zit zeker in de lift. Onderzoeken naar armkrachten in alle richtingen bieden recente referentiedata om hier op expertniveau ook uitspraak te kunnen doen. Data van de fysieke belasting, maar ook van productiviteit, kwaliteit en tevredenheid werken overtuigend.

Healthcare en Universal design

Elk land heeft zo zijn specialiteit op vlak van ergonomie. Healthcare was ruim vertegenwoordigd op dit IEA 2021 congres waarbij de systeemaanpak van ergonomie volledig tot zijn recht kan komen. Er wordt effectief ontworpen vanuit de verschillende mogelijke gebruikers van een zorginstelling en de bijhorende ruimte en apparatuur. Hier kan ergonomie op zijn maximale kracht uitgespeeld worden door een win-win-win voor de verschillende gebruikers te realiseren.

Ook waren er verschillende sessies rond “universal design” of “design for all“. Dit is een ontwerpstroming waarbij men probeert te ontwerpen voor een zo groot mogelijke groep mensen. Door rekening te houden met beperkingen en deze te implementeren, komt men tot oplossingen die voor iedereen beter zijn. De insteek is niet zozeer de wetgeving, maar wel de systeemaanpak.

De Belgen

Op dit IEA 2021 congres waren uiteraard ook enkele Belgen van de partij. Sander De Bock presenteerde de eerste resultaten van het exoskelet voor de bovenste ledematen dat ze aan de VUB hebben ontwikkeld. De bewegingsassen van het exoskelet komen daarbij meer overeen met de gewrichtsas in de schouders. Daardoor wordt de arm op een meer natuurlijke manier ondersteund. Dat blijkt ook uit de resultaten van spieractiviteit en vermoeidheid.

Aan UA, Universiteit Antwerpen, deed men dan weer een studieproject rond houdingsanalyse bij havenarbeiders. Door middel van Xsens werden alle werkhoudingen geregistreerd. Dat gaf enerzijds inzicht in de fysieke belasting en vormde anderzijds de input van bewustmaking van de werkhoudingen.