Moederschapsbescherming bij manueel hanteren van lasten en tillen

Codex X.5 – Moederschapsbescherming

De Codex X.5 Moederschapsbescherming [link] verbiedt het manueel hanteren van lasten gedurende de laatste drie maanden van de zwangerschap. Aangepast werk of een eerdere werkverwijdering is mogelijk op basis van een risicoanalyse tillen van zware lasten. Tijdens de zwangerschap mag men maximaal 10kg tillen.

Risicoanalyse: tillen van zware lasten

Het wet verplicht de werkgever een risicoanalyse uit te voeren voor een hele lijst risico’s. Daartoe behoort ook het tillen van zware lasten. Om dit concreet te maken worden de grenswaarden uit de Arbobeleidsregel 1.42.1 overgenomen. Deze stelt dat tijdens de zwangerschap en tot zes maanden erna, de fysieke belasting beperkt dient te blijven.

Risico-evaluatie
Hele zwangerschap Max. 10 kg
Vanaf week 20 Max. 5kg en max. 10x/dag
Vanaf week 30 Max. 5 kg en max. 5x/dag

Vanaf het begin van de zwangerschap mag men maximaal 10kg tillen. Dat is een gezonde richtlijn. Wanneer een zwangere vrouw gewichten van meer dan 10kg tilt aan een frequentie meer dan 10x per dag, dan is er een duidelijk verhoogd risico op spontane abortus en vroeggeboorte. Preventieve maatregelen voor moederschapsbescherming neemt men best zo vroeg mogelijk in de zwangerschap.

Verboden agentia: manueel hanteren van lasten

In bijlage 2 van de codex X-5 Moederschapsbescherming wordt verwezen naar een lijst van verboden agentia voor de zwangere werkneemster en de werkneemster tijdens de lactatie. Naast handenarbeid bij grondwerk is hier ook het manueel hanteren van lasten tijdens de laatste drie maanden opgenomen en gedurende de 9de en 10de week na de bevalling.

Manueel hanteren van lasten is een ruim begrip. Dit omvat het tillen, dragen, trekken en duwen, repetitief werken en het verplaatsen van personen. Medewerkers die dit risico hebben, gaan periodiek op medisch onderzoek. Ze worden dan ook automatisch verwijderd van het werk gedurende de laatste drie maanden van de zwangerschap.

Criteria voor toekennen risico manueel hanteren van lasten:
Tillen en dragen Vanaf 3kg en 10x/dag
Trekken en duwen Vanaf 200kg en 10x/dag
Repetitief werk Vanaf 30 handelingen per minuut en 2u/dag
Verplaatsen van personen Altijd

Andere vormen van fysieke belasting

Buiten de wetgeving rond Moederschapsbescherming zijn er nog andere vormen van fysieke belasting om rekening mee te houden bij het voorzien van aangepast werk of aangepaste werktijden. Volgende richtlijnen hanteert men in Nederland:

Risicobeoordeling
Staan (ter plaatse) Max. 2 uur/dag vanaf 20 weken
Max. 1 uur/dag vanaf 30 weken
Hurken / knielen Max. 25x/dag vanaf 20 weken
Max. 10x/dag vanaf 30 weken
Wandelen Max. 3 uur/dag vanaf 20 weken
Max. 2 uur/dag vanaf 30 weken
Trappen Max. 5 keer/dag, 15 treden

Ook zittende beroepen vragen aandacht. In combinatie met globale lichaamstrillingen is een maximale trillingswaarde van 0,5m/s2 aangewezen. Deze wettelijke actiewaarde kan niet overschreden worden voor zwangere collega’s. Voor beeldschermwerkers is het dan weer interessant om afwisseling te voorzien in houding en beweging. Een zit-sta tafel doorbreekt het zitten, een zitbal laat een andere zithouding toe.

Zie ook:
NIOSH richtlijnen maximum gewicht zwangerschap
Overzicht tillen van lasten