Katie Ledecky op de Olympische Spelen in Rio 2016.

Zwempakken

Ergonomie en sport vinden elkaar in de zoektocht naar de hoogst mogelijke prestatie met de minst mogelijke inspanning. In de zwemwereld leidde dit tot een revolutie van de zwempakken. In het begin werd de invloed van haaienvinnenpakken eerder achteloos onthaald, maar sinds 2008 bleek het prestatiebevorderend effect van de nieuwe zwempakken niet meer te ontkennen…

Olympische Spelen 2004

Zwempakken
Fastskin van Speedo overtrof in 2004 het Adidas JetConcept (Ian Thorpe) en de Powerskin van Arena.

Speedo pakte op de Spelen in Sydney 2000 als uit met het haaienvinnenpak, FastSkin genaamd. In Athene 2004 stond de opvolger FastSkin II klaar. V-vormige groeven houden kleine luchtbelletjes vast, die de weerstand en turbulentie rond het lichaam verminderen, waardoor het omgevende water effectiever over de huid kan passeren. Het zwempak uit super stretch vezel spant goed rond de spieren spant, wat resulteert in minder weerstand en trilling en dus een hogere productiviteit. De naden in het pak werken als pezen en geven stevigheid aan het pak.

Adidas haalde zijn inspiratie voor het JetConcept pak bij de vliegtuigbouw. Op de rug en billen worden gele stroken met ribbels voorzien om de aërodynamica van een vliegtuig na te bootsen. Hierdoor zou het water sneller over de rug stromen dan over de buik, waardoor een lifteffect ontstaat. Het lichaam komt horizontaler in het water te liggen.

Andere zwemmerken zoals Arena zochten vernieuwing in het materiaal. Hun Powerskin zou geen enkel water opnemen en zo de weerstand tot 0% brengen. Nike pakte uit met een een gladde stof zonder naden. De stukken stof zijn onder hoge druk aan elkaar gelijmd. Zij voorzien ook geen koordje om de broek aan te snoeren, maar een siliconen band zorgt voor een perfecte afsluiting op de huid zodat extra weerstand vermeden wordt. Het bovenlichaam van de zwemmer wordt wel vrijgelaten.

Olympische Spelen 2008

LZR, ht Laze Racer zwempak van Speedo.Michael Phelps in vlinderslag zonder zwempak.

Michael Phelps met de LZR “Laser Racer” van Speedo (2008), afhankelijk van de zwemstijl…

Met de Olympische Spelen van 2008 in aantocht lanceerde Speedo zijn nieuwe LZR “Lazer Racer” zwempak. Maar liefst 108 wereldrecords werden verbeterd, Michael Phelps won in het pak acht keer goud…. De lichtgewicht stof is waterafstotend en heeft een lage waterweerstand. De naden zijn ultrasoon gelast om de huidweerstand minimaal te houden. Door de polyurethaan panelen aan de zijkant krijgt het lichaam een nog meer aërodynamische vorm met 24% minder huidweerstand vergeleken met de Fastskin II. Ter hoogte van de romp moet een corsetachtige grip het lichaam in een ideale zwempositie ondersteunen. De zuurstofinname zou ook 5% doeltreffender gebeuren.

2009…

De verboden zwempakken: Jaked 01 en Arena X-Glide

Bousquet in Jaked 01 en Bernard in Arena X-Glide, verbeterden het WR over resp. 50m en 100m vrije slag.

Na een Olympisch jaar blijven topprestaties of wereldrecords meestal uit… Niet in het zwemmen, want begin 2009 werden de reeds spectaculaire wereldrecords opnieuw verbroken… Arena X-glide en Jaked 01 zorgen voor de nieuwe evolutie. Deze polyurethaan of rubberen zwempakken laten geen water door. Door het materiaal en de ingesloten luchtzakjes verbetert het drijfvermogen van het lichaam. De zwemmer komt hierdoor meer horizontaal in het water te liggen, met minder weerstand als gevolg. De spannende pakken -het duurt 20 minuten om ze aan te trekken- drukken de spieren volledig samen, waardoor minder krachtinspanningen geleverd moeten worden.

Strakkere regels in 2010

Met de wereldrecords zwelde ook de kritiek op, de internationale zwemfederatie (FINA) kon niet anders dan ingrijpen. Tijden in de polyurethaan zwempakken worden vanaf 2010 niet meer gehomologeerd. Het nieuwe reglement schrijft voor dat zwemkleding uit textiel moet zijn. Bij mannen mag het pak niet boven navel of onder de knie komen, bij vrouwen niet voorbij de schouders of onder de knie.

De gewone zwembroek