Ziekenhuisbed: ergonomische criteria
Ergonomic evaluation of hospital bed
design features during patient handling tasks.
Mehta RK, Horton LM, Agnew MJ, Nussbaum
MA. Int J Ind Erg 2011; 41: 647-652.
Ziekenhuisbedden
moeten comfort bieden aan de patiënt, maar ook aan het
verzorgend personeel. De rugbelasting en het ziekteverzuim
wegens rugklachten ligt namelijk hoog bij deze beroepsgroep.
Bij de aankoop van een ziekenhuisbed wordt daarom best rekening
gehouden met een aantal ergonomische criteria:
*
Elektrisch in hoogte verstelbaar bed: hoog-laag bed
*
Verstelbare duwhoogte
*
Richtingswiel: één of twee zwenkwielen die geblokkeerd
kunnen worden
*
Grote wielen met remsysteem
*
Onderrijdbaar: open ruimte van 15 cm hoog
*
Contour mechanisme: verstelbare rug- en kniehoek en kanteling
*
semi-Fowlerpositie, Trendelenburg en anti-Trendelenbrugpositie
*
Verstelbaar onrusthekken, bedhekken of bedsponden
*
Eenvoudig voor opzetstukken: papegaai
*
Elektrische rollakens aan zijkant bed
*
Wegklapbare voetuiteinden
Richtingswiel
dat geblokkeerd kan worden
In
dit onderzoek werden een aantal ergonomische eigenschappen
van ziekenhuisbedden onderzocht. Een "directional lock"
of richtingswiel betekent dat één of twee zwenkwielen
vastgezet kunnen worden. Dit maakt het trekken of duwen over
langere afstanden minder belastend omdat het bed minder zijwaarts
zal driften. De proefpersonen moesten daarom met een ziekenhuisbed
rijden door een smalle gang. Het aantal keer stoppen met het
bed en opnieuw in de goede richting duwen, werd als parameter
van fysieke belasting genomen. Met een richtingswiel kan men
beter rechtdoor rijden en moesten de verzorgenden minder vaak
de richting aanpassen (28%). Dit effect was vooral duidelijk
bij zware patiënten (120 kg), maar niet bij lichte personen
(50 kg). Bij een tweede testbed werd geen voordeel van het
richtingswiel gevonden.
Subjectief
werd een ziekenhuisbed met een gefixeerd zwenkwiel makkelijker
en minder belastend ervaren. De verzorgenden hadden ook meer
vertrouwen om zware patiënten te manoeuvreren en transporteren
met het richtingswiel.
Verstelbare duwhoogte: 94-110
cm
Wanneer de hoogte van de duwbaar aan het ziekenhuisbed kan
aangepast worden aan de ellebooghoogte van de verzorgende,
is de belasting op de schouders 30% lager dan wanneer iedereen
op dezelfde hoogte van 110 cm moet duwen. De krachten die
op de rug inwerken, bleken niet betekenisvol te verschillen.
De
krachten op de schouders en rug werden evenwel niet rechtstreeks
gemeten, maar berekend. Deze schatting gebeurde met een biomechanisch
model (3DSSPP) op basis van de lichaamsafmetingen van de verzorgende
en de uitgoefende handkrachten.
Verstelbare
rug- en kniehoek
Een
contourmechanisme betekent de kniehoek mee kan bewegen met
de rughoek. Hierdoor zijn verschillende posities van het ziekenhuisbed
mogelijk. De achterliggende gedachte is dat een patiënt
minder zal afschuiven wanneer de rugleuning regelmatig wordt
rechtop gezet. De verzorgende zal dan minder of minder vaak
de patiënt moeten verplaatsen of hogerop schuiven in
bed. Na 12 keer de rugleuning op en neer te bewegen, bleek
dat patiënt gemiddeld 15 cm of 40% minder naar beneden
geschoven was bij de verstelbare kniehoek.
Het
voordeel van het contourmechanisme was gelijk voor actieve
en passieve patiënten. De hulpbehoevendheid had dus geef
effect hierop.
In
deze studie werden drie ergonomische eigenschappen van het
ziekenhuisbed onderzocht. Deze hadden een positief effect
op de fysieke belasting van de verzorgenden, maar bleken ook
geen wondermiddelen. Het manueel trekken en duwen van een
ziekenhuisbed blijft een zwaar gewicht (>225kg). Ook al
moet er minder getild worden, aandacht voor de werkhouding
blijft noodzakelijk.
plafondlift
- ziekenhuisbed
- hulpmiddelen
- glijzeil - steunkousslide
- preventiebeleid ergonomie:
zorg
