Staan in callcenter

Zit-sta tafels en lunchwandelen: een praktijkstudie

Medewerkers van callcenters hebben een zittend beroep. Dat maakt dat ze veel zitten en weinig bewegen op een dag. Daarom werd bij Colruyt Group de invloed van zit-sta tafels en lunchwandelen nagegaan. Het zit- en beweeggedrag werd gedurende vier maanden opgevolgd aan de hand van een activity tracker. Persoonlijke coaching met het afstemmen van individuele doelen liet de ergonomische interventies tot hun recht komen.

Zit-statafels

Na één maand werken aan een gewone tafel werd een elektrisch verstelbare zit-sta tafel geïntroduceerd. Tijdens de actie “Sta op, beweeg meer en voel je goed” werd het zitten afgewisseld met staan. De zit-sta tafel werd subjectief heel positief beoordeeld op vlak van efficiënt werken en verminderen van lichamelijke klachten. Objectief echter werd door het polsbandje geen verschil gemeten in het zit- en stagedrag. Een polsbandje detecteert wel de houdingsverandering, maar ziet voor de rest het verschil niet tussen zitten en staan…

Persoonlijke coaching met individuele doelen

Omdat minder zitten en meer bewegen draait om een gedragsverandering, werd ook een coachingsgesprek gehouden met de medewerkers. Daarin werd bewust stil gestaan bij de gewoontes van het zitten op en naar het werk en in de vrije tijd. Daarna konden de medewerkers zelf kiezen welke tips ze haalbaar achten om zitten te vervangen door staan en korte sta- of beweegmomenten. Deze tips werden omgezet in concrete en individuele doelen.

Dezelfde methode werd toegepast om meer te bewegen. Hier ligt de winst vooral buiten het werk om te komen tot 30 min matig intensief bewegen per dag of om te evolueren richting 10000 stappen per dag. Om de individuele doelen of het gewenste gedrag te verankeren, werd een dagboek bijgehouden.

Dagboek

Het moeilijkste aan gedragsverandering is om een nieuwe gewoonte vol te houden. In de eerste fase is daarbij stimuleren en motiveren belangrijk. Om ook het zitten visueel te maken, werd gevraagd een dagboek bij te houden. Daarin konden de medewerkers per kwartier aanduiden wanneer ze staand hadden gewerkt hadden.

Een andere reden van het dagboek was om te achterhalen of het polsbandje het onderscheid tussen zitten en staan wel nauwkeurig registreert. Dat blijkt toch niet het geval. De houdingsverandering van zitten naar staan wordt wel gedetecteerd. Wanneer de medewerker echter terug statisch staand werkt, wordt dit als zitten geïnterpreteerd.

In de periode twee maanden na de coaching werd gemiddeld bijna twee uur per dag minder gezeten op het werk. Dat is een zeer positief resultaat. Kanttekening hierbij is dat niet iedereen getrouw zijn dagboek invult. Het zijn waarschijnlijk de meeste gemotiveerden die alles goed noteren…

Lunchwandelen

Om de persoonlijke beweegdoelen te ondersteunen werd een 3000 stappen route uitgestippeld. Wekelijks werd ook een sessie lunchwandelen georganiseerd onder begeleiding van de coach. Tijdens de wandeling werd teruggeblikt op de gerealiseerde doelen in het dagboek en de resultaten van het polsbandje. Na twee maanden was het matig intensief bewegen positief geëvolueerd.

Gemiddeld werd er 11 minuten per dag meer licht intensief bewogen. Dit was goed voor 1120 stappen per dag. Het behalen van het dagelijks doel (100%) lag 12% punten hoger vergeleken met de gewoontes voor de studie. Meer bewegen onder de middag en buiten het werk is een haalbare strategie. De dagen van het lunchwandelen was het effect het meest uitgesproken.

Conclusie

Sedentarisme en inactiviteit vragen twee aparte strategieën. Als zitnorm werd maximaal 8 uur zitten per dag genomen. Zeven van de tien medewerkers overschreden voor de interventie deze grens. Na de studie met de zit-sta tafels en coaching waren dit nog slechts drie medewerkers.
De beweegnorm is 30 min matig intensief bewegen per dag of 10000 stappen per dag. Op het begin haalden drie van de tien contact medewerkers deze doelen. Na de interventie met coaching en lunchwandelen evolueerde dit naar zeven personen.

 

Bron: Herman J. 2016 Effect van zit-stafels en middagwandelen op kantoor. Eindwerk Lichamelijke Opvoeding, Odisee.