Zit-sta tafel

Zit-sta tafel

Lang zitten op zich is een risicofactor voor lage rugpijn en de gezondheid. Op kantoor zitten medewerkers 70 tot 80% van hun tijd op het werk. In sommige beroepen echter zoals callcenters is dat meer dan 90%. Een zit-sta tafel is een effectieve oplossing om het zitten op het werk te onderbreken. Er wordt dan minder en minder lang aan één stuk gezeten. Dat komt echter wel niet vanzelf…

Minder zitten…

Zit-sta tafels laten afwisseling toe tussen zittend en staand werken. Hierdoor zou men minder lang en minder lang aan één stuk zitten op het werk. Sommige resultaten zijn bescheiden, maar globaal zit men één uur minder per dag… Interventies om meer beweging op het werk te stimuleren, hebben alvast geen effect op de duur dat mensen zitten [1].

25 min

Bij 131 callcenter medewerkers uit Zweden werd het zitten vergeleken tussen bellers aan een zit-sta tafel en aan een gewone tafel. De duur dat men zittend werkt was gemiddeld 5,3% minder na het invoeren van de zit-sta tafels. Op een shift van acht uur betekent dat 25 minuten minder zitten. De duur van de zitperiodes en het aantal afwisselingen tussen zitten en staan/wandelen bleven nagenoeg gelijk [2].

66 min

In een Amerikaanse onderneming kregen de mensen van het departement gezondheidspromotie een zit-sta tafel. Ze doen vooral bureauwerk. Het zitten werd bevraagd vooraf aan het invoeren van de zit-statafels en één maand erna. Gemiddeld zaten de werknemers 66 minuten minder per dag, de rug- en nekpijn verminderde met 54% en ze voelden zich beter [3].

102 min

Bij de renovatie van een Australisch overheidsbedrijf, gericht op management training, werd gekozen voor zit-sta tafels. De individuele kantoren werden daarbij uitgerust met een zit-sta tafel, in het landschapskantoor waren 10% van de werkplekken willekeurig ermee uitgerust. De gemiddelde zittijd na drie maanden daalde van 85% naar 60% van de werktijd ofwel met 102 minuten. Argumenten die aanzetten tot het gebruik van de zit-sta tafels waren vooral een betere gezondheid, zelfde of hogere productiviteit en makkelijke verstelbaarheid (manueel verstelbare tafels werden minder vaak ingesteld) [4].

143 min

Nog straffere resultaten werden gevonden in een studie bij Australische gezondheidsonderzoekers. De beeldschermwerkers werkten immers 43% minder lang al zittend. Dit kwam overeen met 143 minuten minder lang zitten vergeleken met de controlegroep. Op totale dagbasis echter was het effect echter minder groot (97 min). Dat suggereert dus dat deze mensen thuis meer gingen zitten ter compensatie [5].

Sensibilisatie noodzakelijk

Enkel het voorzien van zit-sta tafels is echter niet voldoende. Werknemers gaan namelijk niet automatisch afwisselen tussen een zittende en staande werkhouding. Ongeveer 60% van de beeldschermwerkers van vier Zweedse bedrijven, gebruikten de zit-sta tafels slechts één keer per maand. Ervaren pijn tijdens het voorbije jaar of opleiding over het gebruik van de werktafel leidden wel tot een matige toename in gebruik [6].

Een Amerikaanse labostudie vond een duidelijke positieve invloed van opleiding op het gebruik van de zit-sta tafel. Ze maakten daarbij gebruik van verplichte periodes van staan in combinatie met een opleiding en reminders. Na een korte interventie van drie weken werkten deze mensen inderdaad meer staand aan de computer, bijna één uur op dagbasis. Het effect op langere termijn is echter niet gekend [7].

Minder zitten vraagt een verandering in gedrag. Een zit-statafel zorgt alleszins dat de omgeving uitnodigt om meer staand te werken. Toch is ook ondersteuning door de hiërarchische lijn, individuele bewustwording via technologie en individuele tips of coaching nodig om tot een duurzame verandering te komen.

Een zit-statafel heeft potentieel

Het concept van zit-sta tafels is niet nieuw in de ergonomie. Eerder onderzoek heeft reeds aangetoond dat afwisseling tussen zitten en staan positieve effecten heeft: minder lichamelijke klachten, minder vermoeidheid en meer energieverbruik terwijl de werkprestaties gelijk blijven [8,9].

In Zweden is de zit-sta tafel zelfs mee opgenomen in een overeenkomst tussen de verschillende callcenters. Als gebruiksrichtlijn kan dan 20 minuten staand werken per uur beeldschermwerk gehanteerd worden. Hiermee zijn ze een pionier op wereldvlak. In Australië en Amerika worden zit-sta tafels slechts voorzien in het geval van specifieke klachten. De troef als preventieve maatregel wordt hierdoor niet uitgespeeld [2]…

 

Bronnen:

[1] Chau ea 2010. Are workplace interventions to reduce sitting effective? A systematic review. Prev Med 51: 352-356.

[2] Straker ea 2013. Sit-stand desks in call centres: associations of use and ergonomic awareness with sedentary behavior. Appl Ergon 2013; 44(4): 517-22.

[3] Pronk ea 2012 Reducing occupational sitting time and improving worker health: the take-a-stand project, 2011. Prev Chronic Dis 2012; 9: 110323.

[4] Grunseit 2013 “Thinking on your fee”: A qualitative evaluation of sit-stand desks in an Australian workplace. BMC Public Health 2013; 13 (1): 365.

[5] Alkhajah ea 2012. Sit-stand workstations: a pilot intervention to reduce office sitting time. Am J Preve Med 43: 298-303.

[6] Wilks ea 2006. The introduciton of sit-stand tables: aspects of attitudes, compliance and satisfaction. Appl Ergon 37: 359-365.

[7] Robertson ea 2013 Office ergonomics training and a sit-stand workstation: effects on musculoskeletal and visual symptoms and performance of office workers. Appl Erg 44: 73-85.

[8] Straker, Mathiassen 2009. Increased physical work loads in modern work – a necessity for better health and performance? Ergonomics 52: 1215-1225.

[9] Huseman ea 2009. Comparisons of musculoskeletal complaints and data entry between a sitting and a sit-stand workstation paradigm. Hum Factors 51: 310-320.