Verlichting beeldschermwerk

Verlichting kantoor

Verlichting in een kantoor moet ervoor zorgen dat men gemakkelijk documenten en het beeldscherm kan lezen. Bij te weinig licht brengt men de ogen automatisch dichterbij met een gebogen houding of vooruitgestoken kin tot gevolg. Teveel licht wordt bij het werken met beeldschermen vaak als hinderlijk ervaren.

Verlichtingssterkte : 500 Lux

De wetgeving en Europese norm rond binnenverlichting, NBN-EN 12464-1, schrijft een verlichtingssterkte van 500 Lux voor bij algemeen kantoorwerk. De ARBOrichtlijn uit Nederland hanteert een zone van 200 tot 800 Lux als aanvaardbaar bij beeldschermwerk. Deze verlichtingssterkte is steeds een resultante van het daglicht en de kunstverlichting..

Daglicht : loodrecht op venster

Een computertafel wordt best loodrecht op een venster geplaatst en op minstens twee meter afstand ervan. Indien dit niet lukt, moet het licht van buiten worden afgeschermd door middel van zonnewering. Bij een opstelling loodrecht op het venster valt het licht zijwaarts op het werkvlak in en wordt zijwaarts weg van de beeldschermwerker weerkaatst. Tijdens schrijftaken is voor een rechtshandige bovendien het best dat het licht van links invalt. Zo valt er geen storende schaduw op het blad.

Andere inrichtingen van de werkplek brengen steeds nadelen met zich mee. Met het aangezicht naar een venster gericht, is het contrast tussen het heldere buitenlicht en het computerscherm veel te groot. De ogen moeten steeds aanpassen wat oogklachten in de hand werkt. In de omgekeerde positie met de rug naar het raam, werkt men in zijn eigen schaduw en verhindert zo een goede verlichting van het werkvlak. Het licht of de zon kunnen ook weerkaatsen op het scherm, wat hinderlijke reflectie geeft.

Kunstverlichting

In de meeste gevallen worden TL of LED lampen gebruikt voor de algemene verlichting. Bij de keuze van het type lamp zijn twee karakteristieken belangrijk: kleurtemperatuur en kleurweergave-index. Voor beeldschermwerk wordt een kleurtemperatuur tussen 3000 en 4000 K gebruikt en een kleurweergave van meer dan 80 Ra. Deze waarden kunnen afgelezen worden van de code op de lamp. In de code 36W/830 duidt de 30 op een kleurtemperatuur van 3000K en de 8 op een kleurweergave-index tussen 80 en 89.

TL vierkant TL langwerpig

Verblinding vermijden

Wanneer een rij TL-buizen dwars op de bureautafel zijn gepositioneerd, wordt de tafel best tussen de armaturen geplaatst. Dit geldt ook voor de vierkante armaturen met kleine TL- of LED lampen. Het doel blijft storende weerkaatsingen in het beeldscherm te vermijden. Een gelijkmatige lichtverdeling en de goede reflectiewaarden van het plafond, de muren, de meubels en de vloer dragen hiertoe bij. Als algemene regel kan men hanteren dat de reflectiefactor van boven (wit plafond) naar beneden (grijze vloer) afneemt.

TL-buizen worden opgehangen in een armatuur met lamellen (mat of hoogglans). Het licht valt zo niet rechtstreeks in de ogen van de beeldschermwerker. Door weerkaatsing in de armatuur zal het licht ook beter verdeeld worden in de ruimte. De TL-buizen hangen meestal in even aantal. De reden hiervoor is dat ze werken op wisselstroom. Eén lamp geeft eigenlijk een stroboscopisch effect. Doordat de hersenen dit licht steeds stabiliseren, kan op het einde van de dag een vermoeidheid optreden. Wanneer de TL lampen per twee hangen is de elektrische fase omgekeerd, waardoor er een meer stabiel licht wordt uitgestraald.