Thuiswerk

Thuiswerk: verplichtingen ergonomie

Met thuiswerk wordt eigenlijk telewerk bedoeld dat men van thuis uit doet. Telewerken is arbeid die op  buiten de bedrijfslocatie gebeurt gebruik makend van informatietechnologie. Dat kan structureel of occasioneel zijn.

Wetgevend kader “thuiswerken”

Voor mensen uit de privé-sector is een CAO nr 85bis rond structureel telewerken [pdf] van kracht. Deze beschrijft zo de rechten en verplichtingen van werknemers die op regelmatige basis thuiswerken. Telewerken vanop satelliet werkplekken of mobiele telewerkers zoals vertegenwoordigers, controleurs,… vallen hier niet onder. De wet rond werkbaar en wendbaar werk uit 2017 maakt dat het sporadisch of occasioneel telewerk bij overmacht of om persoonlijke redenen ook geregeld is.

Voor mensen van de federale overheid bestaat een KB Telewerken uit 2006 [pdf]. Wekelijks mag men maximaal drie dagen telewerken. Deze wetgeving omvat ook het occasioneel of incidenteel telewerken. Dat zijn medewerkers die niet op regelmatige basis toch eens thuis of buiten de bedrijfslocatie werken.

Wie altijd thuis werkt, doet aan “thuisarbeid”, waarvoor een aparte wetgeving bestaat. Een huisarbeider verricht arbeid tegen loon onder gezag van de werkgever zonder dat deze toezicht of rechtstreekse controle uitoefent (bvb tekstverwerker, vertaler of boekhouder). 

Wat met ergonomie?

Structureel telewerken (of thuiswerk) gebeurt op vrijwillige basis. Voor elke werknemer wordt een schriftelijke overeenkomst opgesteld. De rechten en plichten zijn vergelijkbaar met het werken op de bedrijfslocatie zelf. Telewerken thuis valt dus ook onder Codex VIII-2 Beeldschermen, die een minimum aan ergonomie garandeert.

Een thuiswerkplek moet in principe voldoen aan dezelfde richtlijnen als een werkplek op kantoor. Dat betekent een verstelbare bureaustoel, voldoende grote en tafel op uw maat, groot scherm, apart toetsenbord en muis en goede omgevingsfactoren (verlichting, geluid en klimaat). Deze moet men dan vervolgens goed instellen. Een zetel, keukentafel, 14″ notebook, spelende TV of kinderen in de buurt,… beantwoorden daar waarschijnlijk niet aan. 

Wie gaat dat betalen?

De werkgever dient de thuiswerker te informeren over de maatregelen rond de veiligheid en gezondheid op de werkplek, in het bijzonder de eisen van de beeldschermapparatuur. De medewerker moet op zijn beurt die maatregelen toe te passen.

Het is aan de werkgever om de gepaste apparatuur en technische ondersteuning te voorzien. Men kan dit interpreteren als IT apparatuur (computer en internetverbinding) en beeldschermapparatuur (stoel, tafel, scherm,…). De afspraken hierover staan in de schriftelijk overeenkomst.

Wanneer de werknemer hiervoor zelf zorgt, kan hij een onkostenvergoeding krijgen. Dat kan gaan tot maximaal 160 euro per maand (onbelast). Dit omvat 20 euro voor de computer, 20 euro voor internet en 120 euro voor telefonie, papier, elektriciteit, onderhoud,… De schriftelijke overeenkomst legt de afspraken rond de vergoeding vast. Bij afwezigheid hiervan is dat maximaal 10% van het brutomaandloon. Wie 3000 euro verdient en één dag per week thuis werkt, krijgt dus maximaal 60 euro per maand (4 dagen aan 15 euro per dag).

Hoewel beeldschermapparatuur niet expliciet vernoemd wordt, zou ergonomische materiaal wel als gepaste apparatuur kunnen beschouwd worden. Het is de verantwoordelijk van de werkgever om hiervoor te zorgen ofwel aan de werknemer met zijn onkostenvergoeding.

Bezoek preventieadviseur?

Een risicoanalyse veronderstelt een observatie van de werkplek. De schriftelijke overeenkomst over het “thuiswerk” legt het bezoek van de interne preventiedienst vast. De preventieadviseur heeft toegang tot de werkplek van de thuiswerker om te controleren of deze de geldende regelingen inzake gezondheid en veiligheid op correcte wijze toepast. Indien dat thuis is, moet het bezoek op voorhand worden aangekondigd en moet de betrokken telewerker ermee hebben ingestemd. De thuiswerkers kunnen zelf ook inspectiebezoek van de interne preventiedienst aanvragen.

De werkgever dient de thuiswerker te informeren over alle preventiemaatregelen in het kader van beeldschermwerk. Het is aan de werknemer deze op te volgen. In de ideale wereld gaan deze preventiemaatregelen verder dan het wettelijke minimum en kan ergonomie ook thuis gerealiseerd worden.