Het effect
van aangepast schoolmeubilair en een met lucht gevulde zitwig
op de zithouding
The effect of
adjusted school furniture and an air-filled seat wedge on
sitting posture.
Motmans R. 2006
Dutch Journal of Ergonomics (Tijdschrift voor Ergonomie) 31
(3): 14-21.
Het langdurig zitten op school is een dagelijkse belasting voor de
opgroeiende rug van kinderen. Vaak gebeurt dit op onaangepast
schoolmeubilair en in slechte houdingen. Deze studie gaat
het effect op de zithouding na van aangepast schoolmeubilair
en een met lucht gevulde zitwig ten opzichte van de bestaande
situatie. De zithoudingen van zeventien leerlingen tussen
10 en 12 jaar oud werden geregistreerd tijdens verschillende
taken: tekenen, tekst overschrijven van bord en TV kijken.
| Bestaande
meubilair |
Aangepaste
hoogtes |
Aangepast
en met zitwig |
De stoel en tafel van het bestaande meubilair zijn voor veel leerlingen
te hoog. Toch waren de voorwaartse buiging in de rug en kanteling
van het hoofd duidelijk minder tijdens het tekenen. Door de
hoge opstelling van de tafel worden de leerlingen eigenlijk
verplicht om de rug meer rechtop te houden. Dit was het geval
voor alle lestactiviteiten. De armen worden wel veel meer
geheven, maar ze worden goed ondersteund door het werkvlak.
Het
meest gebruikte criterium om aangepast meubilair te bepalen
is de stoelhoogte iets onder de knieholte en de tafel iets
boven de zittende ellebooghoogte. De leerlingen kunnen dan
met de voeten plat op de grond steunen, maar buigen de rug
wel meer voorover. Door de korte leesafstand op jonge leeftijd,
zullen ze de ogen steeds dicht bij hun blad brengen. De richtlijn
voor aangepast meubilair klopt dus alvast niet voor voorwaartse
schoolactiviteiten. Toch komen deze houdingen het meeste voor
en zijn ze het meest belastend voor de rug. De hoek in de
heupen blijft ook klein, vaak minder dan 90°.
Een met lucht gevulde zitwig resulteerde in een grotere heuphoek. Deze
zorgt voor een beter behoud van de natuurlijke krommingen
van de rug. Door de zitwig kunnen de benen naar beneden afhellen
waardoor de hoek tussen romp en benen dus groot blijft. Een
ander voordeel dat aan een met lucht gevulde zitwig wordt
toegeschreven, is het dynamische karakter. Kleine verplaatsingen
van het lichaamszwaartepunt worden gestimuleerd door deze
"platte zitbal". Hierdoor zou het voedingsmechanisme
van de tussenwervelschijven steeds in werking blijven. Tijdens
het passief TV kijken bleven vele kinderen echter voorwaarts
zitten zonder te steunen tegen de rugleuning. Dit dan bestendigt
juist het statische karakter.
| Bestaande
meubilair |
Aangepaste
hoogtes |
Aangepast
en met zitwig |
Als besluit kan men stellen dat een hoge tafel een goede rug-
en hoofdpositie uitlokt. Een zitwig verzekert een grote hoek
in de heupen. De combinatie lijkt interessant, maar is niet
onderzocht. De zitwig als onderdeel van de actieve school,
die houdingsafwisselingen stimuleert, lokt goede zithoudingen
uit. Deze zijn wel vooral voorwaarts gericht, zodat een hele
dag erop zitten niet aangewezen lijkt.
hoe
schooltas dragen
-
gewicht
boekentas
- ergonomische
rugzakken -
dubbelzak
- schooltassen
- schoolmeubilair
- hoge
schoolbanken - schoolmeubilair
op maat - norm
schoolstoelen
- rugschool
