Je rug op school
Computers
hebben hun vaste stek binnen het klaslokaal gevonden. Computeren
is leuk en leerzaam, maar er is een keerzijde. In het kader
van de welzijnswet bestaat er voor volwassenen een wetgeving
rond beeldschermwerk. Bij de opgroeiende kinderen echter zijn
alle zithoudingen en opstellingen toegelaten. Toch is het
al op jonge leeftijd van belang om veilige en gezonde werkhoudingen
aan te leren:
*
gezond computeren
*
zware boekentassen
*
aangepast meubilair
*
fysieke conditie
De
Belgische Ergonomievereniging (BES) promoot daarom
een rugvriendelijke en gezonde levensstijl en die begint op
school. Scholen kunnen op dit gebied een voorbeeldfunctie
vervullen en zodoende meewerken aan primaire preventie. In
het kader van het gezondheidsbeleid zijn scholen trouwens
verplicht om inspanningen te leveren om hun leerlingen een
gezonde, veilige en actieve levensstijl bij te brengen. Ergonomie
hoort daar zeker bij.
Enerzijds
moet men trachten de belasting op de rug te verminderen door
aandacht te besteden aan aanpast schoolmeubilair, het gewicht
van boekentassen en een aangepaste computeropstelling. Hiervoor
zijn zowel acties thuis als op school noodzakelijk. Anderzijds
moet de belastbaarheid van de leerlingen beter worden. De
fysieke conditie van de hedendaagse jeugd schiet echter tekort
en voldoet niet altijd aan de minimum gezondheidsnormen. Meer
bewegen is het devies.
Computer
op school
Met de recente invoering van de eindtermen ICT in het basisonderwijs
en eerste graad van het secundair onderwijs, is een toenemend
gebruik van computers in de klas- en schoolomgeving niet meer
weg te denken. Jammer genoeg zijn de computerwerkplekken in
de klas vaak geïmproviseerde ruimtes. Computers worden
veelal op een gewone tafel geplaatst. Jonge kinderen bengelen
met de benen los van de grond, de grotere jongens zakken helemaal
onderuit. De zon schijnt in het beeldscherm. Het beeldscherm
staat niet recht voor de leerling. Dit zijn slechts enkele
voorbeelden van foutieve situaties die courant terug te vinden
zijn in de klaslokalen.
Van een goede werk- en zithouding is dus zelden sprake. Dit
wordt thuis vaak gecombineerd met het langdurig onderuitgezakt
zitten voor het televisiescherm waardoor een slechte zitgewoonte
ontstaat. Nochtans wordt in de eindtermen expliciet gesteld
dat de leerlingen ICT op een veilige en verantwoorde manier
moeten leren gebruiken. Met enkele eenvoudige praktijktips
kan de computerwerkplek al verbeterd worden.
Tips
computeropstelling
1.
Maximum 1 uur zonder pauze de computer gebruiken
2. Plaats het beeldscherm haaks op het venster
3. Vermijd lichtinval in beeldscherm, gebruik zonnewering
4. Vermijden lichtinval in de ogen
5. Plaats beeldscherm, toetsenbord en muis recht voor
u
6. Plaats beeldscherm op een armlengte afstand
7. Bovenrand van het beeldscherm mag maximaal op ooghoogte
komen
8. Plaats toetsenbord op 15 cm van tafelrand
9. Computermuis heeft voldoende vrije ruimte
10. Verander regelmatig van houding |
Zware
boekentassen
Als stelregel geldt dat een schooltas niet zwaarder mag zijn
dan 10% van het eigen lichaamsgewicht. Toch blijkt uit weegacties
op school dat meer dan de helft van de scholieren een boekentas
draagt die zwaarder is. De rugzak is de beste draagwijze,
maar veel leerlingen spannen de riempjes niet aan of dragen
slechts één schouderband. Het gewicht schommelt
ergens ter hoogte van het achterwerk, wat resulteert in een
ongunstige rugpositie. Dit gewicht wordt niet alleen gedragen,
maar ook doorheen de dag regelmatig opgetild. Vooroverbuigen
in de rug om iets op te tillen is een gewoonte die vele volwassenen
al van kleins af aan aannemen. Oefening baart kunst, maar
wel de verkeerde in dit geval.
Tips
boekentas
1. De boekentas mag maximaal
10% van je lichaamsgewicht wegen
2. Een rugzak is minder belastend dan een schoudertas
of boekentas
3. Draag een rugzak over beide schouders
4. Gebruik een rugzak met een verstevigde rug en compartimenten
5. Steek de zwaarste spullen het dichtst tegen de rug
6. De ouders helpen bij het maken van de boekentas en
controleren het gewicht
7. De leerling gebruikt losbladige werkschriften
8. De leerkracht maakt duidelijke afspraken over mee
te nemen boeken
9. De school voorziet voldoende opbergruimte voor boeken
10. De school voorziet naslagwerken in klaslokaal |
Aangepast
schoolmeubilair
Middelbare scholieren maken hun groeispurt door, maar dit
gebeurt niet bij iedereen op dezelfde moment. Daardoor lopen
de lichaamslengtes binnen eenzelfde klas sterk uiteen. Toch
hebben de schoolbanken en stoelen dezelfde afmetingen, alsof
iedereen dezelfde schoenmaat heeft. Uit onderzoek blijkt dan
ook dat nauwelijks 1% van de leerlingen zit aan meubilair
dat past bij hun lichaamsmaten. Grote jongens klagen over
te weinig beenruimte en buigen helemaal voorover met de rug
tijdens het schrijven. De schooltafel komt immers veel te
laag. De kleinere helft van de klas raakt met de voeten de
grond niet en gaat onderuitgezakt zitten om toch steun te
vinden. Deze houding blijft terugkeren bij volwassen in hun
salonzetel tijdens het TV kijken. Uiteindelijk variëren
de jongeren van de ene slechte zithouding naar de andere,
met af en toe een goede rugpositie. Het zou echter beter omgekeerd
zijn, meestal een rechte rug en soms eens comfortabel doorzakken.
Tips
schoolmeubilair
1. Zithoogte: bovenbenen zijn
horizontaal
2. Voeten moeten ondersteund zijn
3. Zitdiepte: een vuist ruimte tussen voorste rand van
de stoel en kniekuil
4. Voorzie een steun in de lage rug
5. Tafel 3 tot 5 cm boven ellebooghoogte
6. Voorzie verschillende hoogtes van tafels en stoelen
in een klaslokaal
7. Leg een kaft onder je papier zodat je een hellend
schrijfvlak krijgt
8. Leg je boeken op een pennenzak
9. Vermijd opbergruimte onder de tafel
10. De tafels hebben een lichte, matte kleur |
Fysieke
conditie jeugd
Zeg niet zware boekentas, maar zeg zwakke rug. Het is niet
alleen het gewicht van de schooltas die belastend is, de leerlingen
moeten ook zorgen dat ze meer aankunnen. Daarnaast vormt het
toenemend aantal kinderen met overgewicht een bijkomend risico
met betrekking tot het ontstaan van rugpijn op jonge leeftijd.
De jeugd moet dus meer bewegen. Kinderen die meer bewegen
voelen zich bovendien beter in hun vel. De lessen Lichamelijke
Opvoeding op school moeten daarin een rol spelen, maar zijn
niet voldoende. Ook buiten de school is een actieve levensstijl
noodzakelijk. In het leven van jonge kinderen nemen de ouders
een belangrijke plaats in. Zij zijn in staat om hun kinderen
tot sport en bewegen te stimuleren en kunnen een goed voorbeeld
geven door zelf te sporten of door er een actieve leefstijl
op na te houden. Voldoende beweging in combinatie met een
gezonde voeding zijn de ingrediënten voor een goede fysieke
conditie.
Tips
gezonde en actieve levensstijl
1. Beweeg dagelijks gedurende
60 minuten aan minstens matige intensiteit
2. Ga te voet of met de fiets naar school
3. Vraag regelmatig naar een bewegingstussendoortje
in de klas
4. Doe minstens twee maal per week aan intense oefeningen
5. De ouders geven het goede voorbeeld door zelf te
sporten
6. Beperk TV kijken of gebruik van computer tot maximaal
2 uur per dag
7. Neem dagelijks een ontbijt
8. Eet dagelijks minstens 2 stukken fruit
9. Drink dagelijks 1,5 liter water
10. Eet elke dag een warme maaltijd met groenten |
hoe
schooltas dragen
-
gewicht
boekentas
- ergonomische
rugzakken -
dubbelzak
- schooltassen
- schoolmeubilair
- hoge
schoolbanken - schoolmeubilair
op maat - norm
schoolstoelen
