RAB checklist

RAB checklist

Wat is de RAB checklist?

RAB staat voor risicoanalyse beeldschermwerk. De Codex boek VIII titel 2 “Beeldschermen” schrijft voor dat er minimum om de vijf jaar een dergelijke risicoanalyse dient te gebeuren. De preventieadviseur kan beroep doen op de RAB checklist om een individuele werkpost of een groep werkposten te beoordelen.

RAB checklist (.xlsx)
RAB checklist – individu (.pdf)

De RAB checklist toetst af of het aanwezige materiaal beantwoordt aan de ergonomische criteria. Er wordt gekeken naar bureaustoel, tafel, scherm, toetsenbord, muis en de ruimere omgeving. De checklist geeft eveneens richtlijnen om de werkplek zo optimaal mogelijk in te stellen. Het is belangrijk om tijdens de rondgang zoveel mogelijk aanpassingen te doen. De realiteit leert dat het achteraf toch niet meer zal gebeuren…

De checklist voor een individueel werkplekbezoek past binnen het analyse- en expertiseniveau om een risicoanalyse beeldschermwerk uit te voeren. Enige voorkennis van de preventieadviseur is vereist.

  1. Screening: toekennen risico beeldschermwerk
  2. Observatie: welzijnsbevraging beeldschermwerkers
  3. Analyse: individuele werkplekbezoek
  4. Expertise: werkplekbezoek bij specifieke klachten

Hoe werkt de RAB checklist?

De preventieadviseur vult de checklist in per individuele werknemer. De resultaten worden per dienst of afdeling samengebracht. Zo kan men eenvoudig selecteren wiens bureaustoel bijvoorbeeld niet voldoet aan de wetgeving of wie welke hulpmiddelen nodig heeft… Ze komen als eerste in aanmerking voor een nieuwe bureaustoel.

RAB checklist (.xlsx)
RAB checklist – individu (.pdf)

Tabblad individu

Deze checklist overloopt steeds de eigenschappen van het materiaal en de instelling ervan. Uitgangspunt is dat elke medewerker beschikt over een stoel en tafel die beantwoorden aan de Europese normen. Voor de stoel betekent dat een dynamisch model waarbij de zithoogte, zitdiepte, armsteunen, hoogte en helling van de rug regelbaar zijn. Voor de tafel is dat bij voorkeur een instelbare versie met voldoende diepte en beenruimte. Om sedentarisme aan te pakken, promoot ergonomie het gebruik van zit-sta tafels. Langdurig werken op een scherm gebeurt best op een groot model. Bij een laptop hoort daarom standaard een groot scherm op de werkplek.

De tips rond de instellingen van het kantoormateriaal dienen als geheugensteuntje voor de preventieadviseur. Bedoeling is dat hij/zij stoel, tafel, schermen, enz… zo goed mogelijk probeert aan te passen aan de gebruiker.

Tabblad groep

De resultaten van de individuele werkplekbezoeken kan men overzichtelijk samenvatten in dit tabblad. De eigenschappen van het materiaal en de omgevingsfactoren worden kwalitatief beoordeeld met +, 0 en -. Automatisch verschijnt de overeenstemmende kleurencode. Doelstelling hiervan is dat men kan snel alle medewerkers kan selecteren bij de wie de stoel niet in orde is of die opmerkingen hebben over lawaai. Wanneer men met een technieker een rondgang organiseert om de tafelhoogte aan te passen, kan men snel selecteren bij wie dit van toepassing is.

De omgevingsfactoren worden subjectief gescoord op basis van het ongemak bij de medewerker en de urgentie volgens de preventieadviseur. Voor het materiaal wordt gekeken naar de goede staat. Bij defecten scoort dit rood. Ook de normen zijn een criterium. Een stoel die aan de wetgeving beantwoordt (zithoogte, hoogte en helling rugleuning), krijgt een neutrale beoordeling (0). Wordt dit minimum niet behaald, dan scoort de stoel onvoldoende (-). Uitgangspunt blijft immers EN 1335 (+). Voor de tafel geldt eenzelfde redenering. Verstelbaar met voldoende diepte en beenruimte is de referentie (+). Een vaste hoogte van 74cm is neutraal (0). Is de tafeldiepte of beenruimte ontoereikend, dan is de score negatief (-).

Voorbeeld individueel werkplekbezoek

Bij de medewerkers die een bezoek van de preventieadviseur wensen of met lichamelijke klachten zitten, kan een individueel werkplekbezoek gebeuren.

Ingevulde RAB checklist individueel (.xslx)

Bij Gert valt op dat de bureaustoel niet in orde is. Doordat de rugleuning niet kan bewegen, beantwoordt deze niet aan de minimale eisen uit de wetgeving. Dat geeft een rode score (-). Een logisch gevolg is dat de weerstand van het bewegingsmechanisme ook niet kan ingesteld worden. De rugleuning staat in een vaste hoek ten opzichte van de zitting.

De bureautafel is evenmin ideaal. De vaste hoogte van 74cm is zoals de Europese norm vraagt bij een niet-verstelbare hoogte. Daarom wordt de tafel is neutraal beoordeeld (0). De voorkeur gaat uit naar een instelbare tafel of zit-sta tafel. De hoogte komt immers niet overeen met de ellebooghoogte in zit van Gert. De bureautafel zou best nog 2cm hoger staan.

Vermits Gert meer dan 6 uur per dag zit op het werk, kan een zit-sta tafel de mogelijkheid bieden om zitten en staan af te wisselen aan de bureautafel. Toch vraagt dit ook een nieuw gedrag om het zitten regelmatig te doorbreken. Dat is nog niet evident vermits Gert aangeeft dat hij niet elk half uur eens wegkomt van de zittende houding. Toch is dit eenvoudig te realiseren door kleine tips toe te passen zoals naar de printer of vuilbak wandelen, rechtstaand telefoneren, enz… Het gebruiken van een zit-sta tafel in staande positie vraagt ook een dergelijke routineverandering.

Op vlak van de omgevingsfactoren geeft Gert aan dat er weinig ruimte is op kantoor. Dat draagt er waarschijnlijk ook toe bij dat er geen twee meter dieptezicht is. Bedoeling is dat men regelmatig in de verte kan kijken, wat ontspannend werkt voor de ogen. Gert geeft zelf aan dat de situatie niet ideaal is, maar zeker ook niet dramatisch. Subjectief wordt daarom de parameter ruimte als neutraal beoordeeld (0).

Voorbeeld groep

Wanneer de preventieadviseur verschillende werkplekbezoeken heeft uitgevoerd, kan men de resultaten samenvatten in een overzichtstabel. Dit maakt duidelijk wie welke noden heeft.

Resultaten groep RAB checklsit

Wanneer er beslist wordt om te investeren in nieuwe bureaustoelen, kan men selecteren bij wie deze parameter rood (-) scoort. Deze medewerkers hun bureaustoel beantwoordt niet aan de wetgeving, dus ze hebben als eerste recht op een nieuwe stoel: Thomas, Jeroen, Gert, Michiel en Paul.

Bij niet-verstelbare tafels is een rondgang met een technieker aangewezen om de tafels op een goede hoogte in te stellen. In de kolom opmerkingen kan men uitfilteren voor wie dit het geval is en hoeveel cm de tafel opgehoogd zou moeten worden door middel van blokjes onder de poten. Tafels moet onvoldoende diepte of beenruimte zijn de rode scores. Het kan ook zijn dat een tafel voldoende verstelbaar is, maar dat de hoogte niet goed staat ingesteld. Bij Benny ziet men een groene score voor de tafel, maar bij opmerkingen valt op dat ze best 5cm hoger zou komen. In dit geval zijn geen blokjes nodig, maar dient de tafel goed ingesteld te worden.

De omgevingsfactoren zijn subjectief beoordeeld. Toch kunnen er grote lijnen herkend worden bij een groep werkplekken. De koude die door de vensters komt in de winter, wordt door meerdere collega’s vermeld. Als mogelijke oorzaak geven ze het enkel glas (Hilde) en niet-afsluitende profielen (Ivan) aan. Omgekeerd is de warmte in de zomer herkenbaar. Volgens Jeroen is dat te wijten aan de glazen koepel die werkt als een serre. De overzichtstabel maakt duidelijk waar men als preventieadviseur kan op inzetten.