Geluidshinder

NPR3438 – Geluidshinder

De Nederlandse praktijkrichtlijn, NPR 3438 (2007), beschrijft de grenswaarden voor geluid op de werkplek, tussen de 35 en 80 dB(A). De Europese wetgeving spreekt enkel over gehoorschade en gaat zo over geluidsniveaus boven de 80 dB. Toch kan minder lawaai ook reeds hinder geven tijdens het werk. Deze hinder uit zich in de verstoring van de spraakverstaanbaarheid en/of de concentratie. Op basis van deze twee parameters kunnen de grenswaarden voor lawaai op de werkplek bepaald worden.

Spraakverstaanbaarheid

De “speech transmission index” (STI) is de parameter die gebruikt wordt om de spraakverstaanbaarheid op de werkplek uit te drukken. De STI kan gemeten of berekend worden wanneer voldoende akoestische gegevens van de werkplek beschikbaar zijn. In de richtlijn staan tabellen waaruit de STI geschat kan worden op basis van het achtergrondlawaai en nagalmtijd.

Spraakverstaanbaarheid STI
Uitstekend > 0,75
Goed 0,60 – 0,75
Redelijk 0,45 – 0,60
Matig 0,30 – 0,45
Slecht < 0,30

Bij het ontwerpen of beoordelen van werkplekken, is het nuttig de STI te kennen. Voor elke type werk kan bepaald worden welk niveau van spraakverstaanbaarheid nodig is. In deze praktijkrichtlijn wordt een beslissingsschema gegeven op basis van enerzijds de belangrijkheid of moeilijkheid van de info en de duur of frequentie anderzijds.

Frequentie / Duur
Laag Gemiddeld Hoog
Belang

Moeilijkheid

Dringend

Hoog Goed Goed
Uitstekend
Uitstekend
Gemiddeld Redelijk
Goed
Goed Goed
Uitstekend
Laag Matig Matig
Goed
Goed

In een leslokaal is de informatie moeilijk voor de studenten vermits de nieuwe leerstof voor de eerste keer uitgelegd wordt. De duur van de communicatie met de studenten tijdens een les is hoog. De combinatie van hoge moeilijkheid en lange duur maakt dat een uitstekende spraakverstaanbaarheid vereist is in een leslokaal. De STI moet hoger zijn dan 0,75.

De sportleraar daarentegen geeft eerder gemiddeld moeilijke instructies gedurende korte tijd met een gemiddelde frequentie. In de sportzaal is een goede spraakverstaanbaarheid nodig (STI : 0,60 – 0,75).

Een koffie bestellen in een brasserie is een boodschap met lage complexiteit en neemt slechts weinig tijd in beslag. Een matige spraakverstaanbaarheid of lage STI is toegestaan. Een medische instructie kan dan misschien wel kort zijn, maar met een hoge dringendheid, waardoor een goede STI waarde vereist is.

Concentratie

Storend geluid voor de concentratie kan men ook zelf vaststellen door zelf te luisteren. In deze praktijkrichtlijn worden verschillende activiteiten ingedeeld naar de hoeveelheid concentratie die vereist is om ze uit te voeren. Op basis daarvan kan een maximale streefwaarde (Leq) en een maximaal toelaatbare (Leq) van geluidsniveau afgelezen worden. Met “maximale” streefwaarde wordt bedoeld dat hoe minder het lawaai is, hoe beter…

Extra aandacht is nodig voor open ruimtes en extra storende elementen zoals de menselijke stem, lage en hoge geluidsfrequenties, hoge geluidstoon (vb. piep) en intermittent geluid (vb. sirene). In deze gevallen kan men bij het reële geluidsniveau nog eens 5-10 dB optellen.

Activiteit Concentratie
kwalificatie
Maximale streefwaarde Maximaal toelaatbaar
Lopende band werk
Grof mechanisch werk
Zeer laag 75 dB(A) 80 dB(A)
Schoonmaakwerk
Gegevensverwerking
Kassawerk
Assemblagewerk
Laag 65 dB(A) 75 dB(A)
Stuurmanswerk
Garagewerk
Verkopen
Cameratoezicht
Magazijnwerk
Receptiewerk
Fijn mechanisch werk
Matig 55 dB(A) 65 dB(A)
Beeldschermwerk
Laboratoriumwerk
Systeemontwerpen
Redelijk 45 dB(A) 55 dB(A)
Chirurgisch werk
Beleidswerk
Procesregeling
Vergaderen
Ontwerpen
Lesgeven
Apothekerswerk
Studeren
Hoog 35 dB(A) 45 dB(A)