Ergonomische interventies in de meubelproductie:

aanspanner, spuitpistool en schuurmachine

Ergonomic interventions for the furniture manufacturing industry. Part II - Hand Tools.

Mirka GA, Shivers C, Smith C, Taylor J. 2002 Int J Ind Erg 29: 275-287.

Chronische overbelastingsletsels aan de bovenste ledematen zijn een probleem in de meubelindustrie. Het aantal gevallen van het carpale tunnel syndroom en tendinitis liggen hoger dan het gemiddelde in andere industrieën. Daarom werd het bekleden, het spuiten of lakken en het schuren van zetels verder onderzocht en werden hiervoor nieuwe gereedschappen ontwikkeld. Het wegwerken van de risicofactoren zoals statische houdingen, pincetgreep, trilling, bovenhoofds werken en een slechte polshouding staat namelijk op de eerste plaats van de preventiehiërarchie.

Bij het bekleden moet de stof eerst aangespannen worden. Hiervoor is een grote statische knijpkracht vereist van de niet-dominante hand. Deze pincetgreep moet bovendien meer dan 40 keer per minuut herhaald worden.

De nieuwe hand tool wordt vastgegrepen met een krachtgreep, waardoor de grotere voorarmspieren worden aangesproken. Na het meten van de spieractiviteit, blijkt dat het EMG van de intrinsieke handspiertjes daalt met 51%. Ook wordt de stof over een grotere afstand aangespannen, waardoor de repetitiviteit daalt. De stoffeerders vonden het subjectief comfort beter:  minder branderig gevoel, pijn en vermoeidheid van de niet-dominante hand.

Het spuiten levert vooral problemen bij horizontale vlakken omdat dit een extreme polsflexie en ulnaire deviatie vraagt. Op hoogte komt daar nog eens bij dat de schouder langdurig geheven wordt en een grote kracht moet leveren door het gewicht van het spuitpistool.

De nieuwe oplossing laat zowel een pistoolgreep voor de verticale zijkanten toe, als een verticale greep voor de horizontale vlakken. Dat dit effectief werkt, blijkt uit de metingen van de gewrichtshoeken door middel van een elektrogoniometer: de polsflexie is 40° minder en de ulnaire deviatie 14° bij de hoge horizontale vlakken. Het spuitpistool is ook gemaakt uit composietmateriaal waardoor het  gewicht wordt gereduceerd. De twee triggers worden door de volle hand bediend.

Bij het schuren van meubels is trilling de grootste risicofactor. Door de combinatie met een grote statische handkracht wordt het effect van deze trilling nog versterkt.

Door de schuurmachine te voorzien van een soort brace wordt deze grijpkracht verminderd. De spieractiviteit van de extensoren daalt 30%, terwijl de flexoren toch evenveel blijven werken. Ook het subjectief comfort op de rug van de voorarm is lager, wat bevestigt dat de polsstrekkers minder belast worden. Door de handschoen te bekleden met een visco-elastisch materiaal op de plaats van handpalmen en basiskootjes wordt de invloed van trilling opgevangen. Twee velcro banden houden de brace goed op zijn plaats.

Deze labogegevens tonen een duidelijke verbetering aan van de nieuwe handgereedschappen. De volgende stap is de implementatie in de industrie. Hiervoor is participatie van de werknemers heel belangrijk voor het aanvaarden van deze aanpassingen. Ook het management moet overtuigd worden om een kost op korte termijn te doen die slechts voordelen biedt op lange termijn.

overzicht - hamer - heggenschaar - kappersschaar - knijptang - metaalzaag - schuurmachine - sneeuwschep - snoeischaren - snoeizaag - stofzuiger - tennisracket - vleeshaak - vleesmes