Risicofactoren voor
schouder- en nekklachten bij computerwerk
Neck and shoulder complaints in computer
workers and associated easy to assess occupational factors
- a large-scale cross-sectional multivariate study. Kiss P,
De Meester M, Kruse A, Chavée B, Braeckman L. Int
Arch Occup Environ Health 2011, May.
Tijdens
de medische onderzoeken bij de arbeidsgeneesheer werd door
5630 beeldschermwerkers een vragenlijst ingevuld om de relatie
te bekijken tussen risicofactoren op het werk en de aanwezigheid
van schouder- en nekklachten. Dit leverde enkele opvallende
resultaten op. De muis speelt een belangrijke rol, de positie van het beeldscherm
maakt minder uit...
Beeldschermwerker
Ongeveer
50% van de deelnemers rapporteerden klachten aan de schouders
en nek tijdens de voorbije 12 maanden. Bij vrouwen kwamen
deze klachten bijna dubbel zo vaak voor als bij mannen. In
de groep ouder dan 35 jaar waren er duidelijk meer klachten
ten opzichte van de jonge collega's (< 25 jaar). Dit was
ook het geval voor mensen die deeltijds werken en meer dan
15 jaar computerwerk doen (>15u/week).
Duur computerwerk en muisgebruik
Beeldschermwerkers die meer dan 25 uur per week computerwerk
uitvoeren, vertoonden duidelijk meer klachten aan de schouders
en nek. Hetzelfde geldt voor de groep die langer dan één
uur zonder onderbreking achter de pc werken. Ook het aantal
uren dat men met de muis werkt, was doorslaggevend. De mensen
die meer dan de helft van de tijd met de muis werken, vermeldden
meer last. De muis ligt daarbij best dicht bij het lichaam,
want de groep bij wie de muis "ver" lag, had meer
klachten. De richtlijn om voldoende vrije ruimte voor de muis
te voorzien, wordt in deze studie bevestigd. Wanneer de ruimte
slechts beperkt is, waren er meer klachten.
Positie beeldscherm
De
positie van het beeldscherm blijkt van minder belang in deze
studie. Er werd geen verschil in klachten aan schouders en
nek gevonden of men het scherm recht voor zich zet of schuin,
de bovenrand van het scherm op ooghoogte plaatst of niet.
Dit gaat in tegen de klassieke richtlijnen. Biomechanische
aspecten zijn blijkbaar niet de enige factoren die de nekklachten
verklaren... In de bevraging werd wel geen rekening gehouden
met de brildragers. Onvoldoende correctie en bifocale glazen
houden verband met visueel discomfort, wat ook gerelateerd
kan worden aan schouder- en nekklachten.
Positie
documenten
De beeldschermwerks die hun documenten tussen het toetsenbord
en het lichaam legden, vermeldden meer klachten aan schouder
en nek dan de referentiegroep die zonder documenten werkt.
De beste positie voor papieren bleek vlak naast het scherm
te zijn met de bovenkant gelijk met de bovenrand van het beeldscherm.
Een andere goede positie was rechts naast het toetsenbord...
Het aantal schouder- en nekklachten lag dan niet betenisvol
hoger vergeleken met de referentie. Een documenthouder tussen
het scherm en toetsenbord kwam minder goed uit de bus. Er
waren meer klachten in deze groep, of omgekeerd... Mensen
met klachten proberen misschien eerder dit type documenthouder
uit ?
Steun
voorarmen of pols
Ondersteuning
van de voorarmen was wel een bepalende factor. De voorarmen
dienen voor minstens 2/3 ondersteund te worden op de tafel
of door armsteunen. Wanneer er minder of geen steun is, rapporteerden
de beeldschermwerkers meer klachten. Dit bleek ook voor de
mensen die een polssteun gebruikten. Het maakte geen verschil
of deze polssteun enkel voor het toetsenbord, enkel voor de
muis of voor beiden gebruikt werd. Een polssteun ging steeds
gepaard met meer klachten vergeleken met de mensen die zonder
polssteun werkten. Oorzaak en gevolg zijn hier echter ook
niet te achterhalen...
Psychosociale factoren
De beeldschermwerkers die meer last aan nek en schouders hadden
tijdens het voorbije jaar, rapporteerden ook onvoldoende tijd
om hun werk te kunnen uitvoeren, onvoldoende steun van leidinggevenden
en geen voldoening in het werk.
