Plukken: staand met
voorovergebogen rug of liggend?
Comparison of stoop versus prone postures
for a simulated agricultural harvesting task.
Meyer RH, Radwin RG, Appl Erg 2007;
38: 549-555.
In de landbouw zijn reeds vele taken geautomatiseerd. Toch blijven
er nog jobs over die manueel moeten gebeuren, bijvoorbeeld
het wieden van onkruid en het oogsten van grondgewassen. Langdurig
rechtstaan met voorovergebogen rug, is hierbij geen uitzondering.
Rugpijn en klachten aan de bovenste ledematen komen dan ook
meer dan gemiddeld voor bij deze werknemers. Liggend plukken
biedt een hele verbetering omdat de fysieke belasting beduidend
lager is.
Liggend
plukken van aardbeien maakt het werk sneller en minder belastend.
Reeds
in de jaren '50 bleek dat voorovergebogen staand plukken het
meeste energie vergde. Bukken of geknield werken geniet de
voorkeur wanneer men kan steunen op één hand.
Een andere voorgestelde oplossing was het zittend plukken.
Hoewel deze alternatieven minder inspannend zijn, blijft de
belasting nog steeds hoog. Liggend plukken vertoonde wel duidelijke
voordelen ten opzichte van staand, geknield of zittend plukken:
hogere productiviteit (25%), lagere hartslag, hogere pluksnelheid
en minder ongemakken.
In
deze studie werd de spieractiviteit (EMG)
gemeten. Staand plukken met een voorovergebogen rug doet de
rugspieren (54%) en beenspieren (19%) harder werken. Al liggend
daarentegen daalt de activiteit van deze spieren met ongeveer
5%. Dit sluit aan met de resultaten voor het lichamelijke
ongemak, dat de plukkers ervaren. De staande houding
met gekromde rug geeft meer last aan de lage rug en onderste
ledematen, vergeleken met het liggen. Het verschil was het
meest uitgesproken voor de hamstrings. Dit ongemak kan dus
toegeschreven worden aan de langdurige statische contractie
van de lage rugspieren en hamstrings.
Voor
de spieren in de nek (m. Trapezius) werd geen verschil gevonden
tussen beide manieren van plukken. Hoewel de nek en hoge rug
het meeste ongemak gaven in de liggende houding, was dit vergelijkbaar
bij de staande houding. De bewegingen van de handen en armen
blijven dan ook hetzelfde.
Dat
het staand werken met kromme rug het meest inspannend is,
werd ook in deze studie bevestigd. De hartslag
steeg met 26 slagen per minuut ten opzichte van in rust, terwijl
al liggend dit slechts 13 slagen was. Deze waarden komen overeen
met respectievelijk 21% en 8% van de maximale hartreserve.
De
conclusie is dat liggend plukken duidelijke voordelen heeft
ten opzichte van het staand plukkend met voorovergebogen rug.
Er zijn minder lichamelijke ongemakken, minder lokale spiervermoeidheid
en de hartslag blijft lager. Wanneer daarnaast de toegenomen
productiviteit in rekening wordt genomen, is dit een mooi
voorbeeld van ergonomie. Eventuele verbeteringen kunnen nog
aangebracht worden aan de hoofd- en neksteun.
Zie
ook:
Ergonomische
beoordeling van professionele snoeischaren
Biomechanische
evaluatie van een nieuwe manuele snoeischaar
Heggenschaar:
ergonomische analyse van handgrepen door middel van EMG en
subjectieve voorkeur
