Metaalzaag met een verticaal handvat op maat is meest efficiënt
Snap-on handles for a non-powered hacksaw:
an ergonomics evaluation, redesign and testing.
Das B, Jongkol P, Ngui S.
Ergonomics 2005; 48: 78-97.
In dit onderzoek werd na evaluatie van bestaande metaalzagen een nieuwe
ergonomisch verantwoorde variant ontworpen. Bij de klassieke
zaag met het handvat in het verlengde van het zaagblad, kan
men niet efficiënt kracht leveren. Ook de afmetingen van de
handgreep (lengte, diameter en vorm) schieten tekort en een
handvat voor de andere hand is afwezig. Deze laatste bedenkingen
gelden ook voor de bestaande variant met de handgreep dwars
op de zaagrichting. De lengte van de handgreep zou optimaal
12,5 cm lang zijn met een (grootste) diameter van 4 cm. Een
hoek van 105° met de horizontale geeft een goede polspositie.
Voor taken met evenveel duwen als trekken zoals zagen, is
een rechthoekige doorsnede ook beter dan een ronde.
Bij het herontwerpen is men uitgegaan van een vast zaagblad waarbij
de handvatten kunnen vervangen worden. Deze worden in drie
maten voorzien in functie van de handafmetingen. De groottes
zijn aangepast voor de P5 kleine tot de P50 gemiddelde vrouw,
voor de P5 kleine tot P50 gemiddelde man en P50 gemiddelde
tot P95 grote vrouw, en ten derde voor de P50 gemiddelde tot
de P95 grote mannelijke hand.
Voor de lengte van het handvat werd uitgegaan van de grootste handbreedte
van elke groep plus 1 cm extra marge. De doorsnede was rechthoekig
met een verhouding van 1 (korte) tot 1,25 (lange diameter).
De langste diameter werd bepaald door de kleinste grijpdiameter
verminderd met 1 cm. De hoeken waren afgerond met straal 0,7
cm. De kromming van het handvat maakt een hoek van 60° (zie
figuur)…
In een testsituatie werd de
prestatie (snijdiepte), spierefficiëntie (EMG/snijdiepte)
en de subjectieve voorkeur (5-puntenschaal) gemeten. De taak
bestond uit het doorzagen van metalen buizen gedurende 15
minuten.
De prestatieverbetering van de ergonomisch aangepaste metaalzaag was
spectaculair vergeleken met de bestaande zaag met horizontale
greep: 148% beter. Ten opzichte van de verticale greep was
het effect 25%. Een handvat dwars op de zaagrichting scoort
duidelijk beter dan de greep parallel. De zaag die op maat
past was ook productiever dan de andere maten van de ergonomisch
ontworpen zaag.
Ook op vlak van spierefficiëntie scoorde de nieuwe versie duidelijk
beter. Er was geen verschil te vinden tussen de bestaande
varianten. Subjectief scoorde de ergonomisch ontworpen zaag
op maat het best, voor de variant met verticale greep, die
dan weer duidelijk beter werd bevonden dan die met een horizontaal
handvat.
overzicht
-
hamer
- heggenschaar
- kappersschaar
-
knijptang
- metaalzaag
-
schuurmachine
- sneeuwschep
- snoeischaren
-
snoeizaag
- stofzuiger
- tennisracket
- vleeshaak
- vleesmes
