Wat maakt een geldautomaat bruikbaar voor blinde gebruikers?
What makes an automated teller machine
usable by blind users? Manzke JM, Egan DH, Felix D, Krueger
H. Ergonmics 1998; 41: 982-999.
Van publieke technologie wordt verwacht dat deze zonder voorkennis
of opleiding bediend kan worden. Toch is dit bij geldautomaten
niet altijd evident voor blinden of slechtzienden. Het coderen
van de knoppen door middel van braille is wel een geschikte
manier, maar slechts 10-15% van de blinde Zwitsers kan braille
lezen. Spraaktechnologie, een gestandaardiseerde plaats van
knoppen en gleuven, grotere lettertypes en langere tijdslimiet
zijn andere goede voorstellen. In dit onderzoek werd spraaktechnologie
en de plaats van de rechthoekige functieknoppen naast het
scherm, de ronde nummer- en commandotoetsen (“ok”,
“stop”, “corr”) geëvalueerd bij zienden
en slechtzienden.

Opvallend was dat alle blinden deze geldautomaat succesvol konden gebruiken.
Dit duurde weliswaar
iets langer en ging gepaard met meer onnodige toetsdrukken.
Spraaktechnologie was hiervoor de belangrijkste verklaring.
Spraaktechnologie
- 120 woorden per minuut meest geschikte snelheid
- Natuurlijke spraak wordt verkozen boven computerspraak
- Privacy verzekeren: luidsprekers, hoofdtelefoon of telefoon
- Code, saldo of afgehaald bedrag mag niet hardop herhaald worden
- Positie functieknoppen goed beschrijven
- Niet echt storend voor zienden, geen voorkeur
- Duurt langer
- "Skip"optie voorzien zodat niet steeds alle functies afgewacht
moeten worden
- Meer persoonlijke info op kaart die spraaktechnologie al dan niet
activeert (zou zo ook tijdslimiet individueel kunnen bepalen)
Auditieve feedback
- Beep na nummertoets moet direct na indrukken gehoord worden
- Echo na commandotoets (ok, stop): met spraak herhalen wat men drukt
- Beep na functietoets heeft best andere frequentie dan nummertoets
- Geluiden van ticket printen, invoegen of uitkomen kaart en geld tellen
is belangrijk
- Bij naderen tijdslimiet: commando herhalen
- Mag niet eentonig zijn
- Feedback van nieuw scherm mag geen beep zijn, overaanbod stoort zienden
Schikking en lay-out van de knoppen
- Standaardisatie plaats knoppen en gleuven belangrijkst
- Rechthoekige functieknoppen naast scherm positief: goed reliëf, tactiele
feedback
- Nummer 5 coderen door opstaand streepje of puntje
- Knop voor helpfunctie: op knop drukken en functie horen zonder activering
- Zienden kiezen functie liefst door knoppen aan het scherm
- Functies activeren door nummertoetsen: pro en contra
- Knop voor één stap terug: neutraal, sommigen eerder STOP knop en
herbeginnen
- Vlakke, ronde nummertoest: neutraal
- Functie-, commando- en nummertoetsen moeten niet op 1 plaats samenstaan
- Geen voorkeur om alle functies tegelijk op scherm of slechts twee
keuzes
- Geen voorkeur geldbedrag intypen of kiezen uit vaste bedragen

seniorenGSM
- eenvoudige
GSM -
pratende
geldautomaat
-
bankautomaat
- drempels
rolstoel -
gemakkelijke
trappen
- opstappen
trein
- universal
design
- design
for all