Slapen met een rechte rug heeft een positief effect op de slaapkwaliteit
Ergonomics in bed design: the effect
of spinal alignment on sleep parameters.
Verhaert V. e.a. Ergonomics 2011;
54 (2): 169-178.
Tijdens
het slapen recupereert de rug van de belasting die de tussenwervelschijven
overdag ondergaan. Dit gebeurt het best met de rug in zijn
natuurlijke houding. Een gepersonaliseerd slaapsysteem laat
dit toe door de zones van het slaapsysteem (matras of bodem)
aan te passen aan de lichaamsbouw en gewichtsverdeling van
de individuele slaper. Deze studie toont bovendien ook aan
dat de slaapkwaliteit verbetert: men ligt minder wakker in
bed en is 's morgens beter uitgeslapen.
Hard
is beter dan zacht
Eerdere studies concentreerden zich vooral op verschillende
hardheden van de matras: "zacht", "medium"
en "hard". Over het algemeen geeft een harde en
medium-harde matras een betere houding van de rug.
Wat het materiaal van de matras betreft verschilt de slaaparchitectuur
niet tussen een verenmatras of een matras uit schuim. Wanneer
een opdeling gemaakt wordt tussen een "comfortabel"
en "oncomfortabel" bed, dan bleek de slaaparchitectuur
wel verschillend.
Nadeel aan deze studies is echter dat enkel wordt gekeken
naar de mechanische eigenschappen van het slaapsysteem zonder
rekening te houden met de antropometrische eigenschappen van
de slaper. Deze studie bekijkt die interactie wel.
Gepersonaliseerd
slaapsysteem met zones
Een gepersonaliseerd slaapsysteem heeft verschillende zones
aangepast aan de lichaamsbouw en gewichtsverdeling van de
slaper. In zijlig is een slaapsysteem dan zachter aan de schouders
en steviger aan bekken en lage rug. Het verschil in hardheid
tussen de zones werd bepaald door de verhouding tussen schouder-
en taillebreedte voor de schouderzone en door de verhouding
tussen taille- en heupbreedte voor de bekkenzone. In functie
van de BMI werd de globale stijfheid van de zones bepaald.
Bij een slaper met een BMI boven de 25, is de gehele ondersteuning
van het slaapsysteem harder of stijver dan bij de slaper met
een lagere BMI.
In deze studie werd gebruikt gemaakt van een pocketverenmatras
met 10 zones zodat de stijfheid van de zones voor iedereen
individueel op de juiste plaats kon aangepast worden. De bekkenzone
komt bijvoorbeeld lager voor de grotere slaper vergeleken
met de kleinere proefpersoon. Er werden drie zones gecreëerd:
schouders, taille en heupen.
Als tegenhanger van het gepersonaliseerde slaapsysteem moesten
de testpersonen ook slapen op een hangmatsysteem. Hier werd
de schouderzone juist harder gemaakt ten opzichte van een
zachtere bekken- en taillezone. Daardoor ontstaat er een soort
hangmateffect doordat het bekken dieper wegzakt.
Invloed
van het slaapsysteem op de positie van de rug.
Rugpositie
en slaapkwaliteit verbeteren
Aan de hand van videorasterstereografie kan de positie van
de wervelkolom bepaald worden op de verschillende slaapsystemen.
In zijlig benaderde het gepersonaliseerde slaapsyteem veel
meer een rechte lijn vergeleken met het hangmatsysteem. De
comfortzones hebben dus wel degelijk invloed op de positie
van de rug.
De slaapkwaliteit werd objectief gemeten door polysomnografie
(met electroden) en subjectief bevraagd. Mensen slapen beter
op een gepersonaliseerd systeem ten opzichte van de hangmatmatras.
Toch was er een verschil tussen de slaaphoudingen. Mensen
die vooral in zijlig slapen hebben een betere slaapkwaliteit
en een beter herstel. Ze zijn 's morgens meer wakker. Voor
mensen die de meeste tijd op hun rug slapen was er geen verschil
tussen beide onderzochte bedden.
Bij
de mensen die de meeste tijd in zijlig slapen was ook de slaaparchitectuur
beter bij het bed op maat vergeleken met het hangmatbed:
* ze liggen minder lang wakker in bed
* ze hebben meer REM slaap (dromen/geheugen)
* ze worden vaker, maar korter wakker (kan men zich niet herinneren)
* ze hebben minder diepe slaap op einde van de nacht (ze zijn
meer uitgerust)
Actief
slaapsysteem voor verschillende slaaphoudingen
In ruglig had het gepersonaliseerde bed geen voordeel. De
instelling van de comfortzones was immers gebaseerd op zijlig
omdat deze houding doorheen de nacht het meeste voorkomt.
De ondersteuning van de rug is dan echter niet optimaal voor
het slapen in ruglig. Toch behoort het regelmatig van houding
veranderen doorheen de nacht tot een gezond slaapgedrag. Een
goed bed biedt in deze wisselende omstandigheden steeds een
goede ondersteuning. Daarom zou het interessant zijn moest
het bed zelf kunnen detecteren in welke houding de slaper
ligt en op basis daarvan de instellingen van de comfortzones
aanpassen. Het klinkt als toekomstmuziek in de oren, maar
de technologie voor een "actief slaapsysteem" is
reeds klaar...
Deze
studie was het resultaat van een interuniversitaire samenwerking.
De KULeuven heeft het systeem ontwikkelt om de rugpositie
in een slaaphouding te meten (Vincent Verhaert, Bart Haex,
Tom De Wilde, Daniel Berckmans, Jos Vander Sloten). Het slaapcentrum
van UZ Antwerpen zorgde voor het slaaponderzoek (Johan Verbraeken).
De VUB stond in voor de subjectieve slaapkwaliteit (Elke de
Valck).
gezond
slapen
- gepersonaliseerd
bed - afmetingen
bed
- hoofdkussen
- wasmachine
-
indeling keuken
- hoogte
keuken
