Schoolbank Happel uit 19de eeuw.

Geschiedenis schoolmeubilair

Het begin, schoolmeubilair in de 19de eeuw…

Tot de 19de eeuw bestonden er geen echte schoolbanken. De leerlingen gebruikten een soort primitief schrijfkastje. Er werd daarbij geschreven op een afwasbare schrijflei met griffel. Hoewel het woord “ergonomie” in 1874 nog niet bestond, werden toch bij wet negen verschillende groottes van schoolmeubilair voorgeschreven voor kleuter- en lager onderwijs. In functie van het gestalte van de leerling, werden zit- en schrijfhoogte, hellingsgraad en distantie (afstand tussen stoel en tafel) voorgeschreven.

De invoering van de rugleuning kwam iets later met de vrees dat dit gemakzucht zou bevorderen. In het model van Happel zijn de draaibare stoel en voetensteun in hoogte instelbaar, een steun aan de buik verhindert het vooroverbuigen…

Van logge naar lichte schoolbanken in de 20ste eeuw

Het is pas bij het begin van de eerste wereldoorlog in 1914 dat de schoolplicht in België wordt ingevoerd. Vooral na de tweede wereldoorlog vindt het klassieke onderwijs zijn vaste vorm met strikte vakken, in strikte lokalen en strikte schoolbanken,…

Wat het schoolmeubilair betreft komt er een duidelijke breuklijn in de jaren ’60-’70, zowel in ergonomie als in vormgeving. Deze evolutie was gerelateerd aan een nieuwe pedagogische trend, die groepswerk, ervaring, discussie en zelfstudie van de leerlingen stimuleerde. De zware logge banken werden vervangen door lichte, snel verplaatsbare, schakelbare tafels. Ergonomie verdween daarbij naar de achtergrond.

De individuele schooltafels hebben wel verschillende hoogtes. Deze zijn echter meer gebaseerd op leeftijd dan op de lichaamsafmetingen van de kinderen. Toch bestaat er een Europese norm die 8 verschillende hoogtes van schoolmeubilair voorschrijft in functie van de lichaamsmaten van de leerlingen. Dit is echter geen standaard geworden.

Statafels in de 21ste eeuw?

De bewustwording van langdurig zitten als gezondheidsrisico kan ook een impact hebben op de schoolomgeving. Er dient ingezet te worden op houdingsafwisseling en zo kwam het staand meubilair in beeld. Benieuw of er voldoende voedingsbodem is voor deze nieuwe evolutie…