Ergonomische muis

Zoals bij de toetsenborden bestaan er veel alternatieve modellen van muizen op de markt. Ze streven eveneens naar een meer neutrale houding van de pols. Bij de klassieke muis staat de hand met de handpalm naar beneden en de pols omhoog. De bewegingen gebeuren meestal vanuit de pols, voornamelijk door kleine spiertjes. Langdurig spierwerk van de voorarm en extreme polsposities zijn echter gerelateerd aan overbelastingsletsels [1].

Verticale muis

Een verticale muis probeert deze problemen op te lossen. De hand rust in een natuurlijke houding en de bediening gebeurt door bewegingen van de hele arm.

Anir verticale muis Evoluent verticale muis  Hippus muis

De extreme polshoudingen zijn duidelijk minder bij de verticale muis. De kleine voorarmspieren die instaan voor deze bewegingen vertonen een lagere spieractiviteit (EMG). Door de meer ontspannen houding in de pols is er ook minder kracht nodig om te klikken [2].

Voor de Monnikskapspier (m. Trapezius) die de arm draagt was er geen verschil in spieractiviteit te vinden. Toch was het ervaren ongemak in de schouders en pols minder bij de verticale muis. Doordat de beweging gebeurt vanuit de hele arm zou dit de nauwkeurigheid van het muizen in het gedrang brengen. Na een gewenningsperiode blijkt echter het prestatieniveau en subjectieve comfort gelijkaardig te zijn aan de klassieke muis.

Ook in de praktijk geeft de verticale computermuis goede resultaten [3]. Zes maanden na de invoering ervan vertoonden de beeldschermwerkers minder pijn in nek, schouders, voorarmen en handen. De vermindering van overbelastingsletsels is ook blijvend over een periode van meerdere jaren.

Centrale muis

Een centrale muis ligt voor het toetsenbord. De bediening gebeurt door met een baartje te rollen en te schuiven. De schouder en elleboog blijven in rust.

Centrale muis

De bediening vraagt enige gewenning. De vingers voeren kleine bewegingen uit en die precisie moet geoefend worden. Beide handen doen hun deel van het werk. Ander voordeel is dat de schouders niet meebewegen. Voor mensen met pijnklachten aan beide handen of aan de schouders kan de centrale muis verlichting bieden.

Trackball

De trackball is een omgekeerde muis. De kleine bewegingen van de pols worden uitgeschakeld en de bediening gebeurt met de duim.

Trackball

Een trackball geeft gemiddeld minder zijwaartse bewegingen van de pols, de extensie is echter groter. Toch zijn  er grote verschillen tussen de gebruikers onderling. Voor de ene scoort een muis beter, voor de ander een trackball. De keuze dient dan ook individueel te gebeuren [4]. Men kan zich ook de vraag stellen of de problemen bij een trackball niet naar de duim zullen verschuiven. Deze neemt nu alle bewegingen voor zijn rekening en zal daardoor zwaar belast worden.

Tekentablet

Tekentablet WACOM

Voor meer grafische taken werden een tekentablet met touch pen onderzocht, die nauwkeurig en precies werken toelaten. De spieractiviteit van de armspieren is inderdaad lager fijn motorische bewegingen. Vanaf dag twee werd ook de prestatie op tekentaken beter [5].

Trilmuis

Ook het statische spierwerk dat optreedt wanneer men constant de hand op de muis laat rusten, zou aanzienlijk zijn. Om het vasthouden van de muis tijdens rustpauzes te verminderen bestaat er de trilmuis. Wanneer ze gedurende tien seconden contact detecteert zonder beweging, begint deze muis te trillen. De beeldschermwerker wordt er zo attent op gemaakt om de hand te laten rusten langs de muis en na een tijdje wordt dit een automatisme.

Tot zover de beperkte bevindingen uit wetenschappelijk onderzoek, die in schril contrast staan tot de vele varianten die te vinden zijn op de markt.

[1] Keir PJ, Bach JM, Rempel D. 1999 Effects of computer mouse design and task on carpal tunnel pressure. Ergonomics 42 (10): 1350-1360.

[2] Gustafsson E, Hagberg M. 2003 Computer mouse use in two different hand positions: exposure, comfort, exertion and productivity. Appl Ergon 34: 107-113.

[3] Aäras A, Dainoff M, Ro O, Thoresen M. 2002 Can a more neutral position of the forearm when operating a computer mouse reduce the pain level for VDU operators? Int J Ind Erg 30: 307-324.

[4] Burgess-Limercik R, Shemmell J, Scadden R, Plooy A. 1999 Wrist posture during computer pointing device use. Clin Biomech 14 (4): 280-6.

[5] Kotani K, Horii K. 2003 An analysis of muscular load and performance in using a pen-tablet system. J Appl Physiol Human Sci 22 (2): 89-95.