Toetsenbord laptop

Ergonomisch toetsenbord

Op een klassiek toetsenbord zullen de polsen zich in een onnatuurlijke positie bevinden [1]. De handpalmen zijn volledig naar binnen gedraaid (pronatie), ze vertonen een zijwaartse afwijking naar de pinkzijde toe (ulnaire deviatie) en de polsen staan wat omhoog (extensie). Deze ongunstige houdingen zorgen ervoor dat dagelijks intensief typen op termijn kan leiden tot overbelasting. Dit heeft aanleiding gegeven tot het ontwerpen van allerlei “ergonomische” toetsenborden.

Split toetsenbord

Om de zijwaartse polsafwijking te verminderen bestaan er de toetsenborden met split. De toetsen staan in twee helften onder een bepaalde hoek gegroepeerd. Deze hoek is vast of kan door de gebruiker zelf ingesteld worden. Onderzoeken tonen een duidelijke vermindering aan van de zijwaartse polsafwijking [2,3,4,5,6]. De invloed op de draaiing en overstrekking van de pols is minder groot.

Ook blijkt een opstelling van de toetsen onder een vaste hoek van 12° het best te scoren [4]. Dit is enigszins verwonderlijk vermits niet alle beeldschermwerkers eenzelfde schouderbreedte hebben. De verklaring hiervoor is dat de gebruikers niet goed weten onder welke hoek ze nu juist het toetsenbord best moeten instellen.

Microsoft Natural EliteGold Touch

Gekanteld toetsenbord

Toetsenborden die de draaiing van de voorarm willen tegengaan, staan zijwaarts gekanteld. Het toetsenbord komt dan naar het midden toe wat omhoog. Deze laterale helling kan vast of instelbaar zijn. Dit type toetsenborden blijken ook effectief de gedraaide en zijwaarts gebogen houding te verminderen [5,6].

Het verticale toetsenbord gaat nog een stap verder. De hand staat dan zo goed als in een neutrale positie. Dit heeft positieve gevolgen voor de vingerstrekkers. Voor de houdingsspieren ddarentegen werd geen verschil in spieracitiviteit vastgesteld [7].

Het spreekt voor zich dat er enige gewenning nodig is om met dit toetsenbord overweg te kunnen. Toch zou de leerperiode relatief snel zijn voor professionele beeldschermwerkers. Men moet bovendien blind kunnen typen. De typprestatie is echter vergelijkbaar met een klassiek toetsenbord. Er wordt even snel gewerkt en het aantal fouten is gelijkaardig. Door de ontspannen houding van de armen verkozen de proefpersonen het verticale toetsenbord boven de klassieke rechte variant.

ErgoLogic toetsenbordSafe Type toetsenbord

Geheld toetsenbord

Een laatste groep van toetsenborden proberen het overstrekken van de polsen te verminderen. Door de toetsen te laten wegzinken, zullen de handen dieper in het toetsenbord komen te liggen. Zo behouden de polsen een neutralere positie. De overstrekking wordt dan duidelijk gereduceerd. Door de schuine opstelling van de toetsen bij het Kinesis toetsenbord zal ook de zijwaartse polsafwijking verminderen [8].

Vaak wordt ook een steun voor de handpalmen voorzien aan het toetsenbord. Dit zou ook kunnen bijdragen tot een meer neutrale houding. Dit zijn geen polssteunen omdat dan het gevaar bestaat dat men tijdens het typen hierop gaat rusten, waardoor de zijwaartse rotaties zouden toenemen. Een andere manier om extensie te beperken is het toetsenbord in zijn geheel naar achter laten inclineren. Deze negatieve helling vraagt wel een lagere opstelling van de tafel beneden ellebooghoogte.

Kinesis toetsenbordMicrosoft Natural Ergonomic

Hoe groter deze negatieve helling, hoe meer de beeldschermwerkers in en rond de neutrale zone van de pols werken [9,10,11]. Subjectief wordt gemiddeld een helling van ongeveer -10° verkozen. De typsnelheid is dan ook het snelst. Onderzoek naar spieractiviteit geeft geen eenduidig resultaat. Ook hier wordt verondersteld dat men blind kan typen. Wanneer dit niet het geval is, kan men juiste slechtere houdingen verwachten met een negatieve geheld toetsenbord. Men zal immers extra het hoofd moeten buigen om de letters te kunnen lezen op het toetsenbord. Voor deze mensen is het beter om de voetjes achteraan het klavier te gebruiken zodat het wat omhoog helt. Zo zal de buiging in de nek minder groot zijn.

Negatieve helling toetsenbord

Combinaties

De meeste toetsenborden combineren de drie principes. Het toetsenbord van Microsoft “Natural Ergonomic” heeft bijvoorbeeld een vaste split van 12°, helt 14° zijwaarts en de opwaartse helling is 0° (zonder opzetstuk). In een recente studie waarin zes verschillende toetsenborden werden vergeleken scoorde dit als beste [12].

Besluit

Er moeten enige bedenkingen gemaakt worden bij deze studies naar toetsenborden. Meestal wordt enkel de houding van de pols geëvalueerd. De totale zithouding wordt echter niet mee bekeken. De gekantelde en gehelde toetsenborden hebben zo een positief effect op de handpositie, maar de invloed op de nekpositie blijft onbekend.

Een alternatief toetsenbord op zich zal geen wondermiddel zijn. Het kan enkel een meerwaarde betekenen bovenop een correct ingerichte werkplek. EMG studies tonen een laag constant signaal zonder veel verschillen te vinden [10]. De aanpassingstijd aan deze alternatieve toetsenborden blijkt over het algemeen wel snel te verlopen. De invloed op pijn en vermoeidheid is echter niet betekenisvol bij gezonde mensen [13].

 

Bronnen:

[1] Serina ER, Tal R, Rempel D. 1999 Wrist and forearm postures and motions during typing. Ergonomics 42 (7): 938-951.

[2] Marklin RW, Simoneau GG. 2001 Effect of setup configurations of split computer keyboards on wrist angle. Phys Ther 81 (4): 1038-48.

[3] Marklin RW, Simoneau GG, Monroe. 1999 Wrist and forearm posture from typing on split and vertically inclined computer keyboards. Human Factors 41 (4): 559-69.

[4] Zecevic A, Miller DI, Harbum K. 2000 An evaluation of the ergonomics of three computer keyboards. Ergonomics 43 (1): 55-72.

[5] Baker NA, Cidboy EL. 2006 The effect of three alternative keyboard designs on forearm pronation, wrist extension, and ulnar deviation: a meta-analysis. Am J Occup Ther 60 (1): 40-49.

[6] Marklin RW, Simoneau GG. 2004 Design features of alternative computer keyboards: a review of experimental data. Orthop Sports Phys Ther 34 (10): 638-49.

[7] van Galen GP, Liesker H, de Haan A. 2007 Effects of a vertical keyboard design on typing performance, user comfort and muscle tension. Appl Ergon 44 (1): 99-107.

[8] Chen C, Burastero S, Tittiranonda P, Hollerbach K, Shih M, Denhoy R. 1994 Quantitative evaluation of 4 computer keyboards: wrist posture and typing performance. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society 38th Annual Meeting, 2, (Santa Monica), 1094-1098.

[9] Woods M, Babski-Reeves K. 2005 Effects of negatively sloped keyboard wedges on risk factors for upper extremity work-related musculoskeletal disorders and user performance. Ergonomics 48 (15): 1793-808.

[10] Simoneau CG, Marklin RW, Berman JE. 2003 Effect of computer keyboard slope on wrist position and forearm electromyography of typists without musculoskeletal disorders. Phys Ther 83 (9): 816-30.

[11] Hedge A, Powers JR. 1995 Wrist postures while keyboarding: effects of a negative slope keyboard system and full motion forearm support. Ergonomics 38 (3): 508-517.

[12] Rempel D, Barr A, Brafman D, Young E. 2006 The effect of six keyboard designs on wrist and forearm postures. Appl Ergon 2007: in press.

[13] Swanson NG, Galinsky TL, Cole LL, Pan CS, Sauter SL. 1997 The impact of keyboard design on comfort and productivity in a text-entry task. Appl Ergon 28 (1): 9-16.