Nieuwjaarsontmoeting BES
2011
Presentaties
De samenvattingen en hand-outs van de sprekers op de BES Nieuwjaarsontmoeting
van 27 januari 2011 aan de AMS kan je hieronder vinden.
*
KERA: Kautex ergonomics risk assessment
- Dirk Vanderfeesten
*
Aankoopbeleid veiligheidsschoenen -
Griet De Preter [ppt]
*
Trekkrachten bij een glijzeil - Lieven
Maertens [ppt]
*
Trapeziusmyalgie bij beeldschermwerk -
Barbara Cagnie [ppt]
*
Kelstone, een nieuw snaarinstrument
- Jan Van Kelst [www.kelstone.be]
*
De oudere werknemer - Eva
Vandenheede - Lieven
Eeckelaert - Huget
Desiron
*
OCRA checklist en blootstelling repetitieve
belasting - Joeri Luts [ppt]
KERA
- Kautex Ergonomics Risk Assessment
Naar
aanleiding van een aantal arbeidsongevallen en ziekteverzuim
werd bij Kautex beslist om ergonomie op een meer structurele
manier aan te pakken. Het nieuwe ergonomiebeleid stoelt op
drie peilers: ontwerprichtlijnen, risicoanalyse en instructie.
Alle nieuwe werkposten dienen te beantwoorden aan de ergonomische
criteria op vlak van werkhoogte, reikafstanden, been- en voetenruimte
en de tilzones.
Deze
criteria worden ook gebruikt om risico's te inventariseren
bij bestaande installaties. De evaluatie gebeurt door middel
van specifieke tools: KIM voor het tillen van lasten en RULA
voor de werkhouding. Op basis hiervan worden de werkposten
aangepast. Door een U-vormig tafeltje kon het aantal keer
tillen van brandstoftanks verminderd worden van 1080 keer
per tot 360 keer. In de nieuwe installatie moet zelfs niet
meer manueel getild worden. De aanvoer van de brandstoftanks
gebeurt op een rollerbaan. Met een manipulator worden de tanks
in de racks gezet, die daarvoor werden aangepast. De machine
zelf is nu open zodat de operator steeds dichtbij kan gaan
staan
Tot
slot dient aan de operatoren uitgelegd te worden wat de minst
belastende werkwijze is. Dit gebeurde vorig jaar tijdens de
actiedag waar alle werknemers een toolboxmeeting over ergonomie
volgden.
Veiligheidsschoenen vragen een multidisciplinair
aankoopbeleid [ppt]
Een
goede veiligheidsschoen beschermt , maar zit ook comfortabel.
Toch zijn vermoeide benen of overmatig zweten klassieke problemen
die vaak optreden. Hierdoor worden veiligheidsschoenen niet
altijd gedragen of verslijten ze sneller. Meer arbeidsongevallen
en hogere kosten zijn het resultaat. Daarom wou de Vlaamse
Overheid bij het opstellen van een aankoopbestek ook ergonomische
eisen mee opnemen:
*
beantwoorden aan EN-norm
*
meerlagige loopzool: antislip, slijtbestendig en schokabsorptie
*
cambreur: ondersteuning voetholte en juiste buiging
*
anatomisch gevormde binnenzool
*
antistatisch
*
vochtabsorberende binnenbekleding/-zool
*
lengte -en breedtematen
*
aangepaste oplossing voor orthopedische problemen
Van
de leverancier wordt verwacht dat voor elke werknemer individueel
de maat wordt opgemeten, zowel de lengte als breedte van de
voet. Als maatsysteem wordt het mondopoint-systeem gehanteerd.
Trekkracht
bij gebruik glijzeil [ppt]
In
het Heilig Hart ziekenhuis te Roeselare worden sinds een vijftal
jaar glijzeilen gebruikt. Daarbij rees de vraag of een glijzeil
altijd nodig is en of er verschil is tussen de verschillende
merken en types? Voor het trekken werden de Snooktabellen
als richtlijn gehanteerd zoals beschreven in de ISO 11228-2.
Een maximale trekkracht van 21 kg is toegelaten wanneer men
wil dat 90% van de verpleegsters elke vijf minuten een transfer
kan doen.
Uit
de resultaten blijkt dat een glijzeil steeds nodig is bij
het hogerop schuiven in bed, uitgezonderd voor patiënten
lichter dan 60 kg. Een trage start bij de verplaatsingstechnieken
heeft duidelijk een positief effect: de trekkrachten zijn
ongeveer 50% lager vergeleken met een snelle start. Een uitgangshouding
van de patiënt met geplooide benen geniet de voorkeur
op een kuitrol of gestrekte benen. Voor een persoon van 94
kg op een klassieke matras was dit de enige manier om tot
aanvaardbare trekkrachten te komen bij het hogerop schuiven
in bed. Dit geldt voor een vlakke opstelling van het bed.
Met het bed 30° in Trendlenburg dalen de krachten nog
verder.
De
resultaten van deze studie had enkele praktische consequenties.
In het ziekenhuis kunnen onbeperkt glijzeilen besteld worden.
Op Intensive Care ligt elke patiënt 24/24 op een glijzeil.
Bij een patiëntgewicht van meer dan 85 kg gaat steeds
een glijzeil mee naar de operatiezaal,...
Trapeziusmyalgie
bij beeldschermwerk [ppt]
Werkgerelateerde pijn in de schouder-nekregio heeft vaak te
maken met spieren, in het bijzonder de m. Trapezius of monnikskapsspier.
De werknemers ervaren vermoeidheid en stijfheid, objectief
kan een verhoogde spiertonus opgemerkt worden.
Om
de pijn te verklaren bestaan er vier hypothesen:
De
Cinderella theorie vertrekt van de vaststelling dat
een spier steeds eerst de kleine spiervezels aanspant om een
kracht op te bouwen. Deze zullen ook pas als laatste terug
ontspannen. Hierdoor kunnen deze kleine spiervezels overbelast
raken, met degeneratieve veranderingen en pijn als gevolg.
Accumulatie
van Calcium is een andere hypothese. Doordat een spier
zich langdurig aanspant zal steeds Ca vrijgezet worden. Deze
opeenstapeling kan leiden tot structurele beschadiging van
de spiervezel.
Een
verminderde spierdoorbloeding is gebaseerd op het
feit dat een spier die zich opspant zijn eigen bloedvaatjes
dichtknijpt. Hierdoor vermindert de doorbloeding en stapelen
afvalstoffen zich op. Deze kunnen uiteindelijk leiden tot
spierschade en pijn.
Trigger
points zijn hypergevoelige zones of knobbeltjes op kleine
spiervezels. Bij een blijvende spiercontractie vermindert
lokaal de doorbloeding. Druk op de sensorische zenuwen geeft
de pijn.
Op
basis van deze theorieën kunnen een aantal therapeutische
en preventieve acties afgeleid worden: motorische controle
van de spier, stretching, ergonomische aanpassingen en aërobe
activiteiten.
De Kelstone [www.kelstone.be]
De
Kelstone is een nieuw snaarinstrument, een combinatie van
gitaar en basgitaar, maar bespeeld als een piano. Uitgangspunt
was de Chapmanstick waarbij de muzikant omwille van de visuele
controle sterk gericht was op zichzelf en zijn instrument.
Bij
de Kelstone is het snaarbord horizontaal geplaatst, wat een
aantal ergonomische voordelen biedt. Er is een betere visuele
controle over de snaren en de pols speelt in een meer neutrale
houding. De stabiliteit van de hand wordt verzekerd door een
glijbaar voor de duim onderaan het snaarbord. De afstand tussen
de snaren beidt een groot contactoppervlak voor de vingers.
De breedte van het snaarbord is een compromis tussen vingerdikte
en vingerlengte. Alle snaren blijven bereikbaar met de vingers.
Een in hoogte verstelbare statief maakt het mogelijk dat iedereen
in een optimale houding kan spelen. Het snaarbord is licht
naar achter gekanteld om de pols meer in het verlengde van
de voorarm te laten spelen.
De
Kelstone biedt ook op vlak van expressie voordelen. Het nieuwe
instrument geeft de muzikant meer bewegingsvrijheid en laat
een goed contact met het publiek toe. Een geslaagde demonstratie
zette dit kracht bij.
De rol van ergonomie bij de oudere
werknemer
Deze
discussie stelde de vraag of de oudere werknemer vanuit de
ergonomie algemeen of specifiek dient benaderd te worden.
Een risicoanalyse ergonomie is er immers op gericht dat 90%
van de werknemers het werk op een gezonde manier kan uitvoeren.
Hier zitten de oudere werknemers ook in. De specifieke benadering
stelt dat een aantal capaciteiten zoals kracht en uithouding
verminderen met het ouder worden. Daarom dient de belastbaarheid
van de oudere werknemer specifiek bekeken te worden.
Een
leeftijdsbewuste ergonomie dient duurzaam werk te creëren.
De belasting doorheen de loopbaan verminderen heeft een positief
effect voor jonge en oudere werknemers. De jongeren van vandaag
zijn immers de oudere werknemers van morgen. De vergrijzing
van de werkbevolking is een extra argument om standaard aan
ergonomie te doen. Aanvullend kunnen specifieke maatregelen
genomen worden om de re-integratie van de huidige (oudere)
werknemers te bevorderen.
Het
Ervaringsfonds ondersteunt projecten voor de oudere werknemer
(+ 45 jaar). Om individueel de arbeidsgeschiktheid in kaart
te brengen en het werk daaraan aan te passen biedt dit een
meerwaarde. Verbeteringsprojecten echter zullen steeds voordelig
zijn voor jong en oud. Door aan ergonomie te doen worden de
problemen van de oudere werknemer grotendeels opgevangen,
maar ook van de jongere. Voor werknemers (jong en oud) met
specifieke noden moet specifiek gezocht worden naar oplossingen
om ze zo aan het werk te houden.
OCRA checklist en de blootstelling
aan repetitieve belasting [ppt]
Het
Fonds van Beroepsziekten zal in de toekomst een aantal specifieke
aandoeningen aan de bovenste ledematen erkennen als beroepsziekte.
Als criterium daarvoor wordt de OCRA checklist gehanteerd.
Deze risicoanalasetool beoordeelt de frequentie, kracht, herstel,
houding, bijkomende factoren en werkduur. Het eindresultaat
is een OCRA checklist score. Een score van 14 zal als grens
gebruikt worden om te kunnen bepalen of de klachten werkgerelateerd
zijn of niet.
Hiervoor
werden de dossiers van het open systeem in de afgelopen jaren
opnieuw geanalyseerd met de OCRA checklist. De nog officieuze
criteria die gehanteerd zullen worden, zijn:
*
Schouderlijden: OCRA checklist score >14 en houdingsscore
>4
*
Epicondylitis: OCRA checklist score >14
*
Tenditis de Quervain: score >14 en actieve abductie van
de duim of deviatie pols