Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

 

Nieuwjaarsontmoeting BES 2011

 


 

Presentaties
De samenvattingen en hand-outs van de sprekers op de BES Nieuwjaarsontmoeting van 27 januari 2011 aan de AMS kan je hieronder vinden.

* KERA: Kautex ergonomics risk assessment - Dirk Vanderfeesten

* Aankoopbeleid veiligheidsschoenen - Griet De Preter [ppt]

* Trekkrachten bij een glijzeil - Lieven Maertens [ppt]

* Trapeziusmyalgie bij beeldschermwerk - Barbara Cagnie [ppt]

* Kelstone, een nieuw snaarinstrument - Jan Van Kelst [www.kelstone.be]

* De oudere werknemer - Eva Vandenheede - Lieven Eeckelaert - Huget Desiron

* OCRA checklist en blootstelling repetitieve belasting - Joeri Luts [ppt]

 

 

 

KERA - Kautex Ergonomics Risk Assessment

Naar aanleiding van een aantal arbeidsongevallen en ziekteverzuim werd bij Kautex beslist om ergonomie op een meer structurele manier aan te pakken. Het nieuwe ergonomiebeleid stoelt op drie peilers: ontwerprichtlijnen, risicoanalyse en instructie. Alle nieuwe werkposten dienen te beantwoorden aan de ergonomische criteria op vlak van werkhoogte, reikafstanden, been- en voetenruimte en de tilzones.

Deze criteria worden ook gebruikt om risico's te inventariseren bij bestaande installaties. De evaluatie gebeurt door middel van specifieke tools: KIM voor het tillen van lasten en RULA voor de werkhouding. Op basis hiervan worden de werkposten aangepast. Door een U-vormig tafeltje kon het aantal keer tillen van brandstoftanks verminderd worden van 1080 keer per tot 360 keer. In de nieuwe installatie moet zelfs niet meer manueel getild worden. De aanvoer van de brandstoftanks gebeurt op een rollerbaan. Met een manipulator worden de tanks in de racks gezet, die daarvoor werden aangepast. De machine zelf is nu open zodat de operator steeds dichtbij kan gaan staan

Tot slot dient aan de operatoren uitgelegd te worden wat de minst belastende werkwijze is. Dit gebeurde vorig jaar tijdens de actiedag waar alle werknemers een toolboxmeeting over ergonomie volgden.

 

Veiligheidsschoenen vragen een multidisciplinair aankoopbeleid [ppt]

Een goede veiligheidsschoen beschermt , maar zit ook comfortabel. Toch zijn vermoeide benen of overmatig zweten klassieke problemen die vaak optreden. Hierdoor worden veiligheidsschoenen niet altijd gedragen of verslijten ze sneller. Meer arbeidsongevallen en hogere kosten zijn het resultaat. Daarom wou de Vlaamse Overheid bij het opstellen van een aankoopbestek ook ergonomische eisen mee opnemen:

* beantwoorden aan EN-norm

* meerlagige loopzool: antislip, slijtbestendig en schokabsorptie

* cambreur: ondersteuning voetholte en juiste buiging

* anatomisch gevormde binnenzool

* antistatisch

* vochtabsorberende binnenbekleding/-zool

* lengte -en breedtematen

* aangepaste oplossing voor orthopedische problemen

Van de leverancier wordt verwacht dat voor elke werknemer individueel de maat wordt opgemeten, zowel de lengte als breedte van de voet. Als maatsysteem wordt het mondopoint-systeem gehanteerd.

 

Trekkracht bij gebruik glijzeil [ppt]

In het Heilig Hart ziekenhuis te Roeselare worden sinds een vijftal jaar glijzeilen gebruikt. Daarbij rees de vraag of een glijzeil altijd nodig is en of er verschil is tussen de verschillende merken en types? Voor het trekken werden de Snooktabellen als richtlijn gehanteerd zoals beschreven in de ISO 11228-2. Een maximale trekkracht van 21 kg is toegelaten wanneer men wil dat 90% van de verpleegsters elke vijf minuten een transfer kan doen.

Uit de resultaten blijkt dat een glijzeil steeds nodig is bij het hogerop schuiven in bed, uitgezonderd voor patiënten lichter dan 60 kg. Een trage start bij de verplaatsingstechnieken heeft duidelijk een positief effect: de trekkrachten zijn ongeveer 50% lager vergeleken met een snelle start. Een uitgangshouding van de patiënt met geplooide benen geniet de voorkeur op een kuitrol of gestrekte benen. Voor een persoon van 94 kg op een klassieke matras was dit de enige manier om tot aanvaardbare trekkrachten te komen bij het hogerop schuiven in bed. Dit geldt voor een vlakke opstelling van het bed. Met het bed 30° in Trendlenburg dalen de krachten nog verder.

De resultaten van deze studie had enkele praktische consequenties. In het ziekenhuis kunnen onbeperkt glijzeilen besteld worden. Op Intensive Care ligt elke patiënt 24/24 op een glijzeil. Bij een patiëntgewicht van meer dan 85 kg gaat steeds een glijzeil mee naar de operatiezaal,...

 

Trapeziusmyalgie bij beeldschermwerk [ppt]

Werkgerelateerde pijn in de schouder-nekregio heeft vaak te maken met spieren, in het bijzonder de m. Trapezius of monnikskapsspier. De werknemers ervaren vermoeidheid en stijfheid, objectief kan een verhoogde spiertonus opgemerkt worden.

Om de pijn te verklaren bestaan er vier hypothesen:

De Cinderella theorie vertrekt van de vaststelling dat een spier steeds eerst de kleine spiervezels aanspant om een kracht op te bouwen. Deze zullen ook pas als laatste terug ontspannen. Hierdoor kunnen deze kleine spiervezels overbelast raken, met degeneratieve veranderingen en pijn als gevolg.

Accumulatie van Calcium is een andere hypothese. Doordat een spier zich langdurig aanspant zal steeds Ca vrijgezet worden. Deze opeenstapeling kan leiden tot structurele beschadiging van de spiervezel.

Een verminderde spierdoorbloeding is gebaseerd op het feit dat een spier die zich opspant zijn eigen bloedvaatjes dichtknijpt. Hierdoor vermindert de doorbloeding en stapelen afvalstoffen zich op. Deze kunnen uiteindelijk leiden tot spierschade en pijn.

Trigger points zijn hypergevoelige zones of knobbeltjes op kleine spiervezels. Bij een blijvende spiercontractie vermindert lokaal de doorbloeding. Druk op de sensorische zenuwen geeft de pijn.

Op basis van deze theorieën kunnen een aantal therapeutische en preventieve acties afgeleid worden: motorische controle van de spier, stretching, ergonomische aanpassingen en aërobe activiteiten.

 

De Kelstone [www.kelstone.be]

De Kelstone is een nieuw snaarinstrument, een combinatie van gitaar en basgitaar, maar bespeeld als een piano. Uitgangspunt was de Chapmanstick waarbij de muzikant omwille van de visuele controle sterk gericht was op zichzelf en zijn instrument.

Bij de Kelstone is het snaarbord horizontaal geplaatst, wat een aantal ergonomische voordelen biedt. Er is een betere visuele controle over de snaren en de pols speelt in een meer neutrale houding. De stabiliteit van de hand wordt verzekerd door een glijbaar voor de duim onderaan het snaarbord. De afstand tussen de snaren beidt een groot contactoppervlak voor de vingers. De breedte van het snaarbord is een compromis tussen vingerdikte en vingerlengte. Alle snaren blijven bereikbaar met de vingers. Een in hoogte verstelbare statief maakt het mogelijk dat iedereen in een optimale houding kan spelen. Het snaarbord is licht naar achter gekanteld om de pols meer in het verlengde van de voorarm te laten spelen.

De Kelstone biedt ook op vlak van expressie voordelen. Het nieuwe instrument geeft de muzikant meer bewegingsvrijheid en laat een goed contact met het publiek toe. Een geslaagde demonstratie zette dit kracht bij.

 

De rol van ergonomie bij de oudere werknemer

Deze discussie stelde de vraag of de oudere werknemer vanuit de ergonomie algemeen of specifiek dient benaderd te worden. Een risicoanalyse ergonomie is er immers op gericht dat 90% van de werknemers het werk op een gezonde manier kan uitvoeren. Hier zitten de oudere werknemers ook in. De specifieke benadering stelt dat een aantal capaciteiten zoals kracht en uithouding verminderen met het ouder worden. Daarom dient de belastbaarheid van de oudere werknemer specifiek bekeken te worden.

Een leeftijdsbewuste ergonomie dient duurzaam werk te creëren. De belasting doorheen de loopbaan verminderen heeft een positief effect voor jonge en oudere werknemers. De jongeren van vandaag zijn immers de oudere werknemers van morgen. De vergrijzing van de werkbevolking is een extra argument om standaard aan ergonomie te doen. Aanvullend kunnen specifieke maatregelen genomen worden om de re-integratie van de huidige (oudere) werknemers te bevorderen.

Het Ervaringsfonds ondersteunt projecten voor de oudere werknemer (+ 45 jaar). Om individueel de arbeidsgeschiktheid in kaart te brengen en het werk daaraan aan te passen biedt dit een meerwaarde. Verbeteringsprojecten echter zullen steeds voordelig zijn voor jong en oud. Door aan ergonomie te doen worden de problemen van de oudere werknemer grotendeels opgevangen, maar ook van de jongere. Voor werknemers (jong en oud) met specifieke noden moet specifiek gezocht worden naar oplossingen om ze zo aan het werk te houden.

 

OCRA checklist en de blootstelling aan repetitieve belasting [ppt]

Het Fonds van Beroepsziekten zal in de toekomst een aantal specifieke aandoeningen aan de bovenste ledematen erkennen als beroepsziekte. Als criterium daarvoor wordt de OCRA checklist gehanteerd. Deze risicoanalasetool beoordeelt de frequentie, kracht, herstel, houding, bijkomende factoren en werkduur. Het eindresultaat is een OCRA checklist score. Een score van 14 zal als grens gebruikt worden om te kunnen bepalen of de klachten werkgerelateerd zijn of niet.

Hiervoor werden de dossiers van het open systeem in de afgelopen jaren opnieuw geanalyseerd met de OCRA checklist. De nog officieuze criteria die gehanteerd zullen worden, zijn:

* Schouderlijden: OCRA checklist score >14 en houdingsscore >4

* Epicondylitis: OCRA checklist score >14

* Tenditis de Quervain: score >14 en actieve abductie van de duim of deviatie pols

 

 

 

© 2006-2012 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans