Ergonomie 2018

Dit was ergonomie in 2018…

De wereld staat niet stil en zo stond ergonomie ook in 2018 direct en indirect op de agenda. Hieronder een overzicht van topics die het maatschappelijk en professionele debat beheersten. Dit was ergonomie in 2018…

Digibesitas

Digibesitas

Mensen die dwangmatig hun smartphone controleren om geen nieuws te missen, lijden aan digibesitas. Dit heeft ook een impact op de productiviteit. Enerzijds wordt men telkens afgeleid wanneer een nieuw bericht binnenkomt. Daardoor heeft men steeds weer wat tijd nodig om terug in het ritme te komen van de taak waaraan men bezig was. Digitaal multi-tasken is niet efficiënt. Anderzijds wordt men blootgesteld aan een overload aan info, die men niet allemaal kan verwerken. Onze hersenen gaan informatie oppervlakkig screenen, maar dat gaat ten koste van diepgang.

Exoskeleton

Exoskelet

Om de kloof tussen manueel en geautomatiseerd werken te overbruggen zijn passive exoskeletons een tussenstap. Deze externe structuren ondersteunen het lichaam. Ze bestaan voor de rug, armen en benen. Het voorbije jaar zijn tal van studies verschenen die een positief effect van exoskelets aantoonden. Ook in de praktijk zijn bedrijven volop aan het experimenteren gegaan met deze harnassen. Daarbij komen heel wat praktische ongemakken kijken, die de aanvaarding of werkbaarheid bepalen.

Specialisatie ergonomie

Specialisatie ergonomie

Na acht jaar is er een nieuwe instroom van ergonomen in Vlaanderen. Dit jaar studeerde immers een nieuwe lichting preventieadviseurs ergonomie af. Ze legden 10 modules rond fysieke, cognitieve en organisatie ergonomie af. Elke module bestond uit theorie, bedrijfsbezoeken en praktijk. Het slotstuk vormden de eindwerken waarin twee grote topics centraal stonden: het meten van fysieke belasting op expertniveau en het uitwerken van een ergonomiebeleid, zowel preventief als reactief.

Zit-sta tafel

Zit-sta tafels

Dat we veel zitten, wisten we al. Dat de zit-sta tafel een mogelijke oplossing is ook. Waar er steeds een voorzichtigheid was vanuit wetenschappelijke hoek, is de algemene teneur ondertussen duidelijk positief. Het effectieve gebruik en de afwisseling tussen zitten en staan vraagt wel een gedragsverandering. Het gaat dus niet over de hele dag staan als alternatief, maar wel over de afwisseling. De grens tussen minder zitten en meer bewegen is dun. Hoewel beide strategieën een aparte aanpak vergen is het zinvol de krachten te bundelen.

Zware beroepen

Zware beroepen

Ze zouden niet mogen bestaan volgens het KB manueel hanteren van lasten, maar ze zijn er zeker geweest en komen nog altijd voor. Fysieke belasting is één van de criteria om te spreken van een zwaar beroep. De politieke koehandel om te komen tot een lijst loopt echter niet van een leien dakje… Toch zijn er objectieve criteria mogelijk om een carrièrebelasting samen te stellen per individu. Tegelijk zouden deze jobs of taken actief moeten weggewerkt worden. Voorkomen is beter dan genezen. Helaas ging het debat niet over de inhoud…

Ziekteverzuim

Ziekteverzuim

Het lang verzuim blijft toenemen. Dit is de afwezigheid van meer dan één jaar, wat kort door de bocht het vroegere brugpensioen is. Het middellang verzuim, tussen één maand en één jaar biedt echter wel mogelijkheden tot re-integratie. Het nieuwe KB daarrond is niet altijd tot zijn recht gekomen door de afwezigheid van aangepast werk. Toch kan de ergonoom een belangrijke rol spelen bij het in kaart brengen van de fysieke belasting per lichaamsregio. Op basis daarvan  kan de arbeidsarts beslissen welke taken nog mogelijk zijn in functie van de mogelijkheden van de medewerker.

Gezondheidspromotie

Gezondheidspromotie

Waar ergonomie staat voor het verminderen van de belasting, staat gezondheidspromotie voor het verhogen van de belastbaarheid. In preventie gaan beide domeinen hand in hand. De achtergrond van bewegingswetenschappen bij vele ergonomen, zet dit nog eens extra in de verf. Toch moet het een en-en verhaal zijn met een duidelijke identiteit voor beide disciplines. Voor werkgevers en HR is de focus op het individu een hot topic. Dat kan echter niet de verantwoordelijkheid wegnemen om de fysieke belasting van het werk onder controle te houden. Voor de bureaujobs minder een probleem, maar de meerderheid doet achter de schermen nog steeds fysiek werk…

Virtual Reality

Virtual Reality en 3D houdingsanalyse

Door werkposten in virtuele realiteit te simuleren, kunnen op voorhand ergonomische knelpunten vastgesteld worden. Dit laat toe om in een vroeg stadium van het ontwerp nog aanpassingen door te voeren. Dat is het potentieel van VR voor ergonomie. Vandaag richten de inspanningen zich nog vooral op de technologie op zich. De volgende stap zullen de toepassingen zelf zijn, maar de eerste stappen zijn gezet… De gesimuleerde houdingen kunnen meteen omgezet worden in 3D beelden die simultaan risicoanalyses toelaten…

Human Centric Lighting

Human Centric Lighting

Slimme verlichting die de productiviteit en het welzijn van medewerkers verbetert, zo wordt Human Centric Lighting aangekondigd. Door lichtintensiteit en kleurtemperatuur te laten variëren doorheen de dag, wordt het natuurlijk daglicht nagebootst. Dit heeft een positief effect op ons bioritme waardoor we overdag alert zijn en ’s avonds slaperig worden. Het idee is mooi, maar de praktijk niet altijd evident. LED lampen zijn vandaag de standaard en daglicht is niet makkelijk te kopiëren, laat staan zijn positieve effecten op het lichaam. De wetenschap houdt nog een slag om de arm…

Goldilock principe

Goldilock principe

In 2018 was er ook het IEA wereldcongres ergonomie in Firenze. Spraakmakend waren de bijdragen over het “Goldilock principe”. Goudlokje ging in het sprookje het huis van de drie beren binnen en koos de soep, stoel, bed,… dat juist goed was voor haar. Deze kijk op ergonomie gaat er niet meer vanuit dat elke taak door iedereen gedaan kan worden. Men dient eerder te kijken in functie van het individu welke taken juist gepast zijn. Mooie voorbeelden zijn poetsvrouwen die een dag per week ook administratief werk doen, weinig actieve medewerkers van de kinderopvang die fietsen krijgen om op uitstap te gaan,…