Zware
boekentassen
Van Ocken J, Jordaens F, Vanlerberghe A,
Vanbiervliet W. 2008 Zware schooltassen.
Projectwerk Ergonomie, Opleiding Bedrijfsergonomie,
Antwerpen: UAMS
Probleemstelling
In tegenstelling tot het tillen van lasten in werksituaties bestaat
er voor kinderen geen wetgeving. Algemeen geldt wel de richtijn
dat een boekentas maximum 10% van het eigen lichaamsgewicht
mag bedragen. In dit onderzoek werd nagegaan welke gewicht
Vlaamse scholieren dagelijks meesleuren. Oorzakelijke verbanden
met rugpijn kunnen op jonge leeftijd niet aangetoond worden,
maar het staat vast de mechanische lage rugpijn het grootste
deel van de volwassenen treft. Het aanleren van rugvriendelijke
gewoontes begint op jonge leeftijd.

Gewicht boekentassen
In totaal werden 369 leerlingen uit het eerste middelbaar van
vier verschillende scholen (Tielt, Roeselare, Boom en Merksem)
gewogen en bevraagd. Het gewicht van de boekentas bedroeg
gemiddeld 6,82 kg wat overeenkomt met 15,2% van het lichaamsgewicht
(LG). Bij 81% van de leerlingen woog de boekentas meer dan
de richtlijn van 10% LG. Bij 47% was dit zelfs meer dan 15%
LG. Dit gaat gebeurt met extra zuurstofverbruik, houdingsafwijkingen
en een veranderd gangpatroon.
De meest gebruikte draagwijze was de rugzak: 95%. Toch werd deze
vaak op een verkeerde manier gedragen , veel te laag met het
gewicht ver van de rug.

Sensibilisering en acties
Om het gewicht van de boekentassen te verminderen spelen verschillende
actoren een rol: de school, de leerkrachten, de ouders en
de leerlingen zelf. Voor elk van deze doelgroepen werden mogelijke
preventiemaatregelen voorgesteld. Aan de hand van een affiche
werd een sensibiliseringscampagne opgezet. Hierop worden verschillende
tips voor een rugsparende boekentas gegeven. Een brochure
vat de belangrijkste aandachtspunten bij het maken, aankopen,
tillen en dragen van de boekentas. Via de media werd deze
aanpak bovendien gekaderd in de promotie van een rugvriendelijke
levensstijl.



Informatiebrochure
met tips over het gewicht van de boekentas, hoe ze te maken,
de aankoop ervan...
Meer info: jan.vanocken@telenet.be
Eindwerken:
Dynamische
en mobiele armsteun (2010)
Werkpost
"Fenderliner": kosteneffectieve oplossingen (2010)
Opleidingen
tillen van lasten: wat zeggen de opleiders zelf? (2010)
Fysieke
belasting tijdens het monteren van deurglas bij Ford Genk
(2008)
Ghobes,
globale houdings- en bewegingsscreening (2008)
Eén
groot beeldscherm of twee kleine beeldschermen (2008)
Sensibilisering
voor te zware boekentassen op school (2008)
Kanban-voerder,
ergonomische verbeteringen (2007)
Weegactie
van boekentassen op school en preventieve aanpak (2005)