Opleiding manueel
hanteren van lasten: het hoe en waarom?
De Preter G, Verschueren T. 2010 Opleidingen
manueel hanteren van lasten: stand van zaken en toekomstvisie.
Projectwerk Ergonomie, Opleiding Bedrijfsergonomie, Antwerpen:
UAMS
Probleemstelling
Het Koninklijk Besluit van 12 augustus 1993 heeft als doel
het ontstaan van rugklachten door het manueel hanteren van
lasten op het werk te voorkomen. Dit KB verplicht werkgevers
in België een opleiding rond het correct hanteren van
lasten te geven. Enkele recente onderzoeken tonen
echter aan dat deze opleidingen rugklachten niet voorkomen.
De vraag kan dus gesteld worden of het nuttig is om door te
gaan met het geven van dergelijke opleidingen?
Vragenlijst
lesgevers
Om dit te onderzoeken werd een literatuurstudie uitgevoerd
en een vragenlijst verstuurd naar de lesgevers van dergelijke
opleidingen in Vlaanderen. 27 personen vulden de vragenlijst
volledig in.
Inhoud |
% |
| -
Algemeen |
| Duur: 3 à
4 uur |
58 |
| Gewichthefferstechniek
en tillen met twee |
70 |
| Techniek demonstreren
en laten oefenen |
50 |
| Dicht tegen
lichaam, goede hoogte, vergrendelde rug |
|
| -
Fysieke oefeningen |
| Oefeningen,
voornamelijk voor been- en rugspieren |
50 |
| Uithouding |
|
| Stretchoefeningen |
66 |
| Ontspanningsoefeningen |
45 |
| Geen oefeningen |
32 |
| -
Gedragsverandering |
| Bespreken
gedragsverandering: attitudes |
74 |
| Bespreken
gedragsverandering: sociale druk |
68 |
| Bespreken
gedragsverandering: risico-inschatting |
61 |
| -
Omzetten theorie naar praktijk |
| Bespreken
problemen die werknemers zelf ervaren |
81 |
| Tiltechnieken
oefenen op werkvloer |
45 |
| Voorafgaand
bezoek aan werksituatie |
50 |
Literatuurstudie
Epidemiologische studies wijzen op het positieve effect van
fysieke fitheid ter preventie van lage rugpijn.
Het is duidelijk dat het eenmalig uitvoeren van oefeningen
geen resultaat zal hebben. De oefenprogramma’s in de
literatuur die enig effect aantonen, bestaan uit een heus
trainingsschema van meerdere sessies per week en dit over
meerdere maanden.
Het zou dus nuttig kunnen zijn om een oefenprogramma aan de
opleiding te koppelen. Enerzijds worden de mensen gesensibiliseerd
over de problematiek rond het manueel hanteren van lasten
en anderzijds wordt gewerkt aan de fysieke capaciteiten van
de werknemers door een trainingsprogramma dat preventief werkt.
Dit zou ook passen in een breder kader van gezondheidspromotie
op het werk.
Naast
het positieve effect van oefeningen als interventiestrategie,
hebben opleidingen gericht op het veranderen van gedrag
en overtuigingen ook effect. De interventie dient
dan wel op een interactieve manier te gebeuren met tweerichtingsverkeer
tussen lesgever en ontvanger. Om gedrag effectief te veranderen,
is daarnaast de persoonlijke betrokkenheid van de deelnemers
aan de opleiding belangrijk. Omzetting van de theorie naar
de praktijk is hiervoor een must.
Besluit
Er kan besloten worden dat een opleiding vooral moet gezien
worden als sensibilisatie rond de problematiek van het manueel
hanteren van lasten. De opleiding wordt beter niet als een
alleenstaande interventie gegeven, maar dient voorafgegaan
te worden door een ergonomische risicoanalyse, waardoor de
werkpost aangepast kan worden en zo de risico’s verminderd
worden. Door kennis van de eigenschappen van de werkpost en
het bedrijf kan de opleiding meer op maat en meer praktijkgericht
gemaakt worden. Naast het aanpakken van de risico’s
(risicoanalyse) en de sensibilisering (opleiding), zou ook
een trainingsprogramma moeten aangeboden worden om de fysieke
fitheid te verbeteren.
Eindwerken:
Dynamische
en mobiele armsteun (2010)
Werkpost
"Fenderliner": kosteneffectieve oplossingen (2010)
Opleidingen
tillen van lasten: wat zeggen de opleiders zelf? (2010)
Fysieke
belasting tijdens het monteren van deurglas bij Ford Genk
(2008)
Ghobes,
globale houdings- en bewegingsscreening (2008)
Eén
groot beeldscherm of twee kleine beeldschermen (2008)
Sensibilisering
voor te zware boekentassen op school (2008)
Kanban-voerder,
ergonomische verbeteringen (2007)
Weegactie
van boekentassen op school en preventieve aanpak (2005)
