De kanban-voerder:
ergonomische verbeteringen
Vervloesem G. 2007 Optimalisatie van de
taak "Kanban-voerder". Eindwerk Ergonomie, Opleiding
Bedrijfsergonomie, Antwerpen: UAMS
Probleemstelling
De kanban-voerder staat in voor de bevoorrading van de productielijnen
met het nodige materiaal voor auto-assemblage. In het magazijn
staat het materiaal gestapeld in bakken op pallet of in rekken
met rollerbaantjes. Volgens een vast schema dient hij de bakken
te tillen en op een treintje te plaatsen. Met de treintje
zal de kanban-voerder in een vast traject naar de productielijnen
rijden, waar de bakken opnieuw getild en afgezet worden. Het
ziekteverzuim lag echter hoog: de gemiddelde afwezigheid was
meer dan één week per werknemer.
Figuren: Magazijn waar de kanban-voerder de
bakken haalt en op een treintje plaatst.
Rugbelastend
werk
Om de fysieke belasting van het tillen in kaart te brengen
werd een multi-NIOSH analyse uitgevoerd. Deze methode berekent
een maximaal toegelaten gewicht voor een specifieke werksituatie.
Het gemiddelde gewicht van de bakken bleek daaruit twee tot
drie keer te zwaar. Dit verklaart meteen het hoge ziekteverzuim.
Doorslaggevende factoren zijn daarbij het gewicht, de hoogte
en reikastand.
Verbeteringen
Om de bakken op een betere hoogte te brengen
werden standaard twee lege palletten onder een pallet met
bakken geplaatst. Daardoor moet er niet meer lager dan kniehoogte
getild worden. De bovenste bakken mogen evenwel niet te hoog
komen, de ellebooghoogte werd als grens genomen.
Tussen
de palletten werd een voetbreedte ruimte
voorzien zodat de kanban-voerder een voet langs de pallet
kan plaatsen en zo ook dicht bij de achterste bakken kan gaan
staan.
Na
de aanpassing van de werkhoogte en reikafstand werd opnieuw
het maximale tilgewicht berekend. Dat bleek 15 kg te zijn.
Door dit in te voeren als maximum gewicht,
blijft de rugbelasting binnen de aanvaardbare grenzen. Voorheen
kon het gewicht van de bakken oplopen tot 18 kg.
Bij
de reorganisatie van het magazijn werd ook de pickvolgorde
aangepast. De kanban-voerder moet niet meer zware bakken na
elkaar tillen. Er werd zo veel mogelijk gestreefd naar afwisseling
tussen een lichte en zware bak.
De
rekken met rollerbanen werden anders ingedeeld. De zwaarste
gewichten worden tussen vuist- en ellebooghoogte geplaast.
Het handvat van de bakken met gewichten van meer dan 10 kg
moeten bovendien tussen knie- en schouderhoogte komen. Onderaan
wordt leeggoed (< 3 kg) geplaatst. Boven de schouders mogen
enkel nog gewichten lichter dan 5 kg gestockeerd worden.
Na
de organisatorische en technische verbeteringen werd het sluitstuk
van preventie gevormd door opleidingen rond
het correct tillen van lasten. Met alle werknemers werd intern
geoefend om de bakken op een rugvriendelijke manier te tillen.
Effect
Het effect op ziekteverzuim zal blijken op langere termijn
blijken. De taak van kanban-voerder komt uiteraard ook voor
in andere fabrieken. Ook in Zweden vormde dit bijvoorbeeld
een knelpunt. Met de ervaring van deze studie worden daar
alle palletten op een uitschuifbaar statief geplaatst. Op
die manier wordt de horizontale en verticale afstand verbeterd.
Het invoeren van een maximum gewicht zal ongetwijfeld ook
zijn effect hebben op andere werkposten.
Eindwerken:
Dynamische
en mobiele armsteun (2010)
Werkpost
"Fenderliner": kosteneffectieve oplossingen (2010)
Opleidingen
tillen van lasten: wat zeggen de opleiders zelf? (2010)
Fysieke
belasting tijdens het monteren van deurglas bij Ford Genk
(2008)
Ghobes,
globale houdings- en bewegingsscreening (2008)
Eén
groot beeldscherm of twee kleine beeldschermen (2008)
Sensibilisering
voor te zware boekentassen op school (2008)
Kanban-voerder,
ergonomische verbeteringen (2007)
Weegactie
van boekentassen op school en preventieve aanpak (2005)
