Fysieke belasting
tijdens het monteren van deurglas bij Ford Genk
Haesen B. 2008 Ergonomisch onderzoek naar
de fysieke belasting van de bovenste ledematen tijdens het
monteren van deurglas bij Ford Genk. Eindwerk Bedrijfsergonomie,
Antwerpen: UAMS
Probleemstelling
De productielijn van de zijdeuren kende een hoog ziekteverzuim.
Deurglasmontage werd door de werknemers als fysiek zeer zwaar
bestempeld. Omwille van het manueel hanteren van gewichten,
moeilijke werkhoudingen en de werkhoogte is deze werkpost
niet geschikt voor de volledige werkpopulatie van Ford. Om
de kwaliteit van de voertuigen te verbeteren is het plan om
het glas van de zijdeuren dikker en zwaarder te maken. Toch
blijft het ergonomische doel dat elke werknemer een volledige
dag kan werken in dezelfde werkpost.
Figuur:
Deurglasmontage in reële omstandigheden en 3D-simulatie
met "Jack".
Resultaten
Op basis van de cijfers van het ziekteverzuim situeerde het
probleen zich vooral ter hoogte van de pols, elleboog en schouders.
De OCRA-index toonde dan ook een zeer hoog risico op musculoskeletale
aandoeningen. Zelfs na het invoeren van jobrotatie bleef het
risico hoog.
Een
3D houdings- en krachtanalyse door middel van "Jack"
toonde aan dat de lagere percentielen het monteren van het
deurglas met de huidige gewichten niet kunnen uitvoeren. Zelfs
de hogere percentielen werken aan meer dan 40% MVC (maximale
kracht) waardoor spiervermoeiheid kan optreden.
De
rugbelasting werd in kaart gebracht aan de hand van de Multi-Task
NIOSH. Met jobrotatie om het uur vertonen de resultaten aanvaardbare
waarden. Globaal genomen echter rapporteerden de werknemers
"last" bij het uitvoeren van de verschillende jobs
ondanks het rotatiesysteem.
Aanbevelingen
Op
het vlak van organisatie verwijst de EN 1005-5 naar een verhoging
van de cyclustijd om te komen tot een aanvaardbaar
risiconiveau. Omdat bij een lopende lijnproductie zoals bij
Ford, de cyclustijd een vast gegeven is voor alle werkposten,
kan deze oplossing uitgesloten worden.
Een eerste technische oplossing is het aanpassen van de aanvoerkar.
In de huidige situatie staan de ruiten hoog en laag gestapeld
in de kar. Door een rollerbedsysteem te gebruiken,
kunnen alle ruiten op dezelfde goede grijphoogte aangeleverd
worden. Door de implementatie van een in hoogte aanpasbaar
platform aan de buitenzijde van de lijn kan elke werknemer
dit zo instellen dat hij de ruiten op ellebooghoogte tilt.
Deze maatregelen hebben een positief effect op de kracht,
houding en het aantal handelingen. In combinatie met jobrotatie
leert een simulatie dat de rugbelasting steeds binnen de aanvaardbare
grenzen zou vallen. De belasting aan de bovenste ledematen
blijft echter te hoog (OCRA index daalt van 12 naar 6).
Een
tweede voorstel omvat de implementatie van een tilhulp
waardoor het repetitief tillen uitgeschakeld kan worden. Naast
de kracht verbetert ook de houding, met name de pincetgreep
komt veel minder lang voor. Zonder jobrotatie daalt de OCRA
index tot 5,7 en met jobrotatie tot 4,8. Dit betekent nog
steeds een verhoogd risico op overbelasting. Het % mensen
waarvan men kan verwachten dat ze overbelastingsklachten aan
de bovenste ledematen zullen ontwikkelen daalt wel van 30%
naar 15%.
De
hoge kostprijs van de voorgestelde maatregelen en de beperkte
return, maakten de voorstellen helaas te duur. Door het management
wordt daarom geopteerd voor andere, tijdelijke oplossingen
zoals rotatie en selectie van werknemers.
Het gevaar bestaat echter dat bepaalde arbeidsprocessen identiek
worden overgenomen in toekomstige productiemodellen. De kans
op preventie in de designfase gaat hierdoor verloren.
Doordat
tijdelijke werknemers vaak in zwaar belaste werkposten worden
ingezet en het feit dat het verloop van deze werknemers niet
in kaart wordt gebracht, worden belastende jobs onderschat
betreffende het risico waaraan werkenemers worden blootgesteld.
Eindwerken:
Dynamische
en mobiele armsteun (2010)
Werkpost
"Fenderliner": kosteneffectieve oplossingen (2010)
Opleidingen
tillen van lasten: wat zeggen de opleiders zelf? (2010)
Fysieke
belasting tijdens het monteren van deurglas bij Ford Genk
(2008)
Ghobes,
globale houdings- en bewegingsscreening (2008)
Eén
groot beeldscherm of twee kleine beeldschermen (2008)
Sensibilisering
voor te zware boekentassen op school (2008)
Kanban-voerder,
ergonomische verbeteringen (2007)
Weegactie
van boekentassen op school en preventieve aanpak (2005)
