Stamatten: effecten op vlak
van ergonomie
Langdurig staan is algemeen verspreid in industriële werkplekken.
Dit gaat vaak gepaard met vermoeidheid of pijn aan de rug
en benen. Stamatten of anti--vermoeidheidsmatten zijn een
mogelijke preventiemaatregel om deze klachten te verlichten.
Een zachte ondergrond vermindert de vermoeidheid in de benen
en lage rug.
Onderzoek
richt zich op subjectieve (pijn en discomfort) en objectieve
parameters (spieractiviteit, beenvolume, verplaatsing zwaartepunt
en huidtemperatuur). Op vlak van subjectief comfort resulteren
stamatten en inlegzolen in minder vermoeidheid en ongemak.
Kleinere mensen zouden meer ongemak ervaren in de bovenbenen
en lage rug. Oudere werknemers vertonen meer discomfort aan
de gewrichten dan de jongeren. Er werd geen verschil gevonden
tussen de stamatten, inlegzolen of een combinatie beide (1).
Een zachtere ondergrond vergeleken met een harde ondergrond
vermindert dus ongemak in de onderste ledematen en lage rug
(2).
De
lokale spiervermoeidheid van m. Erector Spinae (rugstrekker)
is lager tijdens het staan op matten dan op een betonnen ondergrond.
Er werd echter geen verschil in spieractiviteit vastgesteld
voor de beenspieren (3). Ook tussen stamatten of een linoleumbekleding
werd na twee uur staan geen verschil onderscheid in het EMG-signaal
gevonden (4).
Schoenen
met een zachte zool leiden tot half zoveel zwelling van de
voeten ten opzichte van die met een harde zool. De krachten
bij de hiellanding worden ook gehalveerd. Het effect van stamatten
was echter verwaarloosbaar na twee uur staan (5). Een verklaring
hiervoor kan zijn dat de duur niet lang genoeg is. Na het
derde uur werd een tendens vastgesteld dat er minder voetoedeem
is op de vloeren die als meer comfortabel worden beoordeeld.
Vloermatten met meer elasticiteit, minder energieabsorptie
en hogere stijfheid resulteren in minder ongemak en vermoeidheid
(6).
Andere
preventiemaatregelen die voorgesteld kunnen worden bij langdurig
staan zijn frequente en voldoende rustpauzes, waarbij de werknemer
kan zitten. Voldoende houdingsverandering of regelmatig wandelen
zou aangemoedigd moeten worden, waar mogelijk. De werknemers
zouden moeten beschikken over geschikt schoeisel en een voetensteun
(7). De afwisseling tussen staan en wandelen leidt tot een
hoger subjectief comfort (6). De houdingsafwisseling tussen
zitten en staan wordt door het KB Rust- en werkzitplaatsen
ondersteund.
[1]
King PM. 2002 A comparison of the effect of floor mats and
shoe in-soles on standing fatigue.
Appl
Ergon 33 (5): 477-84.
[2]
Redfern MS, Cham R. 2000 The influenceer of flooring on standing
comfort and fatigue.
AIHAJ
61 (5): 700-8.
[3]
Kim JY, Stuart-Buttle C, Marras WS. 1994 The effect of mats
on back and leg fatigue.
Appl
Ergon 25 (1): 29-34.
[4]
Cook J, Branch TP, Baranowski TJ, Hutton WC. 1993 The effect
of surgical floor mats in prolonged standing: an EMG study
of the lumbar paraspinaal and andersom digitalis muscles.
J Biomed Eng 15 (3): 247-50.
[5]
Hansen L, Winkel J, Jorgensen K. 1998 Significance of mat
and shoe softness during prolonged work in opricht position:
based on measurements of low back muscle EMG, foot volume
changes, discomfort and ground force reaction. Appl Ergon
29 (3): 217-24.
[6]
Cham R, Redfern MS. 2001 Effect of flooring on standing comfort
and fatigue.
Hum
Factors 43 (3): 381-91.
[7]
Ebben JM. 2003 Improved ergonomisch for standing work. Occup
Health Saf 72 (4): 72-6.
computermuis
- documenthouder
- EN
527
- EN
1335
- inrichting
kantoorruimte
- PC
werkplek
- toetsenborden
- verlichting
- laptopsteun
