Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

Is een verhoogje bij langdurig staan effectief om rugpijn te verminderen?

 


 

Langdurig ter plekke staan tijdens het strijken, gaat na een tijdje soms pijn doen aan de lage rug. Hetzelfde geldt voor wie de hele dag op dezelfde plaats staat om te werken. Als oplossing wordt vanuit ergonomie vaak een opstapje of verhoogje voorgesteld, waar men afwisselend een voet op kan steunen. Maar is dit effectief om rugpijn te verminderen? Ja.

 

 

Mensen die rugpijn krijgen van langdurig staan vertonen twee mechanismen, die de rugpijn kunnen verklaren: de holte in de lage rug is meer uitgesproken tijdens het staan en de bilspieren spannen zich gelijktijdig aan beide zijden meer aan. Mensen zonder rugpijn hebben dit minder.

 

Met deze parameters in het achterhoofd werden in deze studie vier situaties vergeleken:
- Staan op een vlakke grond
- Staan met één voet op een verhoogje (20cm)
- Staan op een hellend vlak (16° naar voor)
- Schredestand, de ene voet voor de andere

 

De houding in de holte van de lage rug vertoonde een lichte afvlakking wanneer één voet op een verhoogje stond. Dit is positief tegen het ontwikkelen van lage rugpijn tijdens het staan. Deze afvlakking was niet zichtbaar bij het staan op een vlakke ondergrond of hellende vloer. De holte in de lage rug bevindt zich in deze situaties bijna in een extreme positie.

 

Wat de spieractiviteit van de bilspieren betreft was het samenspannen minder aanwezig tijdens de interventies: het verhoogje, het hellend vlak en de schredestand. Er was wel een verschil tussen mensen die wel of geen rugpijn krijgen van het lang staan. Bij wie geen rugpijn ontwikkelt, is het samenspannen van de spieren sowieso minder aanwezig.

 

Het staan op een hellend vlak bleek geen succesvolle maatregel om rugpijn te voorkomen bij langdurig staan. Een afvlakking van de lage rug werd in deze studie niet gevonden. Mogelijks verandert wel de houding in de heupen, waardoor het lichaamszwaartepunt zich naar achter verplaatst. Dat kan verklaren waarom een eerdere studie wel een positief effect vonden bij een hellend vlak.

 

Hetzelfde mechanisme werd toegeschreven aan het staan in schredestand. De romp zou dan licht voorwaarts hellen met een verschuiving van het zwaartepunt naar de voorvoet toe. Deze verplaatsingen van het zwaartepunt zouden de rug telkens anders belasten en zo rugpijn tegengaan. In deze studie werd daar echter niet naar gekeken.

 

Het staan met één voet op een verhoogje is de meest effectieve maatregel om tijdens het langdurig staan het ontwikkelen van rugpijn tegen te gaan. Afwisseling met zittende pauzes of een meer zittende houding op een stahulp pakt het langdurig staan evenwel meer bij de bron aan.

 

Bron: Fewster ea 2017. The effect of standing interventions on acute low-back postures and muscle activation patterns. Appl Ergon 58: 281-286.

 

 

© 2006-2016 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans