Preventiebeleid ergonomie
Een
preventiebeleid ergonomie heeft als doel om alle medewerkers
gezond en wel aan het werk te houden. Daartoe situeert een
preventiebeleid ergonomie zich op drie domeinen:
* ontwerp en aankoop
* risicoanalyse
* instructie
Elke
nieuwe werkpost zou moeten beantwoorden aan ontwerprichtlijnen
waarin een aantal basisprincipes van de ergonomie zijn opgenomen.
Bestaande werkposten dienen onderworpen te worden aan een
risicoanalyse ergonomie. De verschillende risicofactoren worden
geïnventariseerd en geëvalueerd om indien nodig
te komen tot preventiemaatregelen. Tot slot is het nog aan
de werknemer zelf om het werk correct uit te voeren volgens
de minst belastende werkwijze. Daartoe dient specifieke instructie.
Aankoop
en ontwerp
Ergonomie is het meest efficiënt bij het ontwerpen van
nieuwe werkposten. In die fase kan snel en goedkoop de optimale
werkhoogte, reikafstanden en been- en voetruimte gekozen worden.
Ook bij aankoop van installaties of materiaal kunnen ergonomische
criteria ervoor zorgen dat overbelastingsklachten of ongemak
achteraf vermeden worden. Hierbij wordt steeds uitgegaan van
90% van de werkpopulatie, waarin ook de jongere en oudere
werknemer vervat zitten.
Beeldschermwerk
De inrichting van de kantoorruimtes is een aspect dat reeds
tijdens de bouw mee bekeken moet worden. Problemen bij verlichting
en klimaat zijn vaak factoren die terug te brengen zijn tot
de ontwerpfase. Door de jaren heen kan de inrichting wijzigen,
maar een aantal minimum eisen wat betreft de oppervlakte en
breedte van doorgangen zal steeds blijven gelden.
Meubilair en apparatuur voor in nieuwe kantoorruimtes, wordt
aangekocht na advies van de preventiedienst volgens een ergonomische
aankoopprocedure. De geldende internationale normen kunnen
hiervoor als basis dienen. Goed materiaal mag niet afhangen
van toeval, maar dient beschreven te staan in een standaard.
Bureaustoelen doorlopen best een proefperiode waarin een verschillende
medewerkers een selectie van stoelen kunnen uittesten.
Mensen met specifieke klachten kunnen na advies van de arbeidsgeneesheer
een speciaal toetsenbord, muis of ander hulpmiddel uitproberen.
Lees
aankoopstandaard
Industrie
In productie is een goed ontwerp van engineering belangrijk
om de werkplek af te stemmen op de medewerkers. Om ongunstige
werkhoudingen te vermijden, gelden een aantal basis ontwerprichtlijnen:
* werkhoogte
* reikafstanden
* been- en voetruimte
* tilzones respecteren
* tillen vermijden
Nieuwe
machines doorlopen de aankoopprocedure of de procedure van
drie groene lichten (bestelling, levering, indiensstelling).
Bij de bestelling dient er reeds aan de ergonomische eisen
voldaan te worden zodat steeds advies van de preventiedienst
nodig is.
Risicoanalyse
ergonomie
Alle bestaande werkposten dienen pro-actief onderworpen te
worden aan een risicoanalyse ergonomie binnen de termijn van
een globaal preventieplan (elke 5 jaar). De fysieke belasting
van alle werkposten wordt zo in kaart gebracht.
Een risicoanalyse kan ook reactief gebeuren op basis van de
ziekteverzuimcijfers, individuele klachten bij arbeidsgeneesheer
of melding aan een werkgroep ergonomie of de preventiedienst.
Na
het systematisch oplijsten van alle taken of handelingen worden
de risico's geïnventariseerd. De risico-evaluatie resulteert
dan in een risicoscore die de kans op fysieke overbelasting
duidelijk maakt. De evaluatie levert ook input voor het opstellen
van preventiemaatregelen. In functie van de risicoscore kunnen
de prioriteiten van de preventiemaatregelen bepaald worden.
De subjectieve inbreng van de werknemers kan ook nog andere
knelpunten of oplossingen aan het licht brengen. Lees
risicoanalyse
Beeldschermwerk
De
risicoanalyse beeldschermwerk betekent dat alle werkposten
individueel bezocht en geëvalueerd worden. Daarvoor wordt
een checklist systematisch doorlopen. Bij de beoordeling van
de inrichting en opstelling van een beeldschermwerkplek wordt
gekeken naar de bureaustoel, werktafel, beeldscherm, toetsenbord,
muis verlichting, geluid en klimaat. Wanneer niet voldaan
wordt aan de richtlijnen, worden ter plekke aanpassingen doorgevoerd
waar mogelijk. Op basis van de andere opmerkingen kan het
ontwerp- en aankoopbeleid aangepast worden. Hiermee wordt
voldaan aan het KB Werken met beelschermapparatuur (1993).
Industrie
De
evaluatie van ergonomische risico's gebeurt met objectieve
tools die het effect van verschillende risicofactoren combineren.
Deze leveren ook input bij het opstellen van preventiemaatregelen.
De risicoscore kan gebruikt worden om de prioriteiten vast
te leggen.
Instructie
ergonomie
Wanneer
de werkomstandigheden goed zijn, is het nog steeds aan de
werknemer om ze juist te gebruiken. Instructie of opleiding
maakt werknemers bewust van het belang van ergonomie. De werknemers
die blootgesteld worden aan een ergonomisch risico krijgen
een specifieke opleiding met info over de minst belastende
manier op het werk uit te voeren.
Een goede werkhouding dient aangeleerd te worden. Geknipte
personen hiervoor zijn de collega's met ervaring die de kneepjes
van het vak kennen of de ergonoom die de meest efficiënte
werkmethode toelicht.
Beelschermwerk
Werknemers
die het risico beeldschermwerk toegekend krijgen (gemiddeld
meer dan 4 uur per dag), dienen volgens het KB Werken met
beeldschermapparatuur een opleiding te doorlopen. Hierin krijgen
de werknemers uitleg over de risico's waaraan ze zijn blootgesteld
en tips om hun werkplek correct in te richten. Het is zinvol
deze informatie ook op intranet te plaatsen zodat ze permanent
kan geraadpleegd worden.
Nieuwe werknemers worden best reeds tijdens hun introductie
geïnformeerd over de ergonomische richtlijnen bij de
inrichting van hun werkplek. Dit kan gebeuren door een brochure
of een bezoek aan de werkplek van de preventiedienst. Lees
tips PC werkplek
Industrie
Het
meest voorkomend ergonomisch risico in productie is het manueel
hanteren van lasten. Het KB hieromtrent legt ook een opleiding
op aan de blootgestelde werknemers. Informatie over de risicofactoren,
genomen preventiemaatregelen en een correcte werktechniek
dienen aan bod te komen. Lees
tips tillen
