OWAS methode
De OWAS methode staat voor Ovaka Working
Posture Analysing System.
Ze werd ontwikkeld door een staalfabriek in Finland om de
fysieke belasting tengevolge van de werkhoudingen te evalueren.
Het uitgangspunt van de OWAS methode is een systematische
observatie en classificatie van houdingen, gecombineerd met
een inventarisatie van de verschillende taken. De lichaamshoudingen
en het gewicht van de te dragen last worden uitgedrukt in
een cijfer. Na een analyse van alle observaties geeft de OWAS
methode aan welke lichamelijke belasting aanvaardbaar is en
welke niet.
Score
van lichaamshoudingen
In
de OWAS methode wordt het principe van de multi-moment opname
toegepast. De lichaamshoudingen worden om de 15 of 30 seconden
geobserveerd en geclassificeerd. De beoordelaar geeft een score voor de houdingen van verschillende
lichaamsdelen en voor de te dragen last. Deze score bestaat
uit een code van vier cijfers: bijvoorbeeld 3121.
*
Rug: 1 recht, 2 gebogen, 3 gedraaid, 4 gebogen
en gedraaid
*
Armen: 1 onder schouderhoogte, 2 één
arm, 3 beide armen boven schouders
*
Benen: 1 zit, 2 staan, 3 staan op één
been, 4 staan gebogen benen, 5 staan op één
been gebogen, 6 geknield, 7 wandelen
*
Gewicht: 1 minder dan 10 kg, 2 tussen 10
en 20 kg, 3 meer dan 20 kg
Het aantal observaties is afhankelijk van de aard van het werk. Bij
sterk variërend werk duurt het langer om een representatief
beeld te hebben dan bij sterk repetitief werk. De observatie
kan rechtstreeks gebeuren of aan de hand van video-opnames.
Analyse
van houdingen
De analyse van deze codes kan op twee manieren gebeuren. De
OWAS methode is stamt uit de jaren zeventig, waardoor de software
verouderd is.
*
Manueel: Evaluatieformulier
(% van een houding opzoeken globaal of per deeltaak)
*
Software: OWASAN
(enkel nog bruikbaar op Windows XP of een lagere versie).
Onder de titel "observation" kan men dan de verschillende
deeltaken of fasen benoemen die men wil onderzoeken via "define
workphases". De relevante arbeidstaak wordt hiervoor
opgesplitst in een aantal delen. Eens de arbeidsfasen gedefinieerd
zijn, wordt de eigenlijke observatie gestart via "start".
Dit kan op twee manieren gebeuren. Ofwel kan men een klok
in het programma starten worden zodat om de dertig seconden
men verplicht wordt de houding op dat moment in te geven.
Een twee mogelijkheid is gebruik te maken van een video-opname.
Men bekijkt dan enkele malen de arbeidstaak en geeft dan een
score voor alle deeltaken.
Nadat
alle observaties gebeurd zijn, maakt het programma zelf een
analyse van de belasting voor de werknemer bij bepaalde arbeidstaken.
Via de titel "graph" kan men "recommendations
for actions" aanklikken, waardoor men voor elke lichaamsregio
(rug, armen en benen) informatie krijgt over het percentage
van de totale tijd dat men in deze houding werkt alsook bepaalde
aanbevelingen over de graad van belasting. De paarse balk
geeft aan onder welke actiecategorie de houding voor deze
taak valt. In onderstaand voorbeeld wordt tijdens het monteren
constant (100%) met één arm boven schouderhoogte
gewerkt. Dit valt onder actiecategorie 3 en zal snel een aanpassing
vragen. Ook staat de werknemer gedurende de helft van de monteertijd
met de benen gebogen wat ook niet gunstig is.
Interpretatie
resultaten: actiecategorieën
Deze
vier actiecategorieën werden door een internationale
groep van experts opgesteld en zijn gebaseerd op het mogelijke
gezondheidsrisico van een houding of houdingscombinatie voor
het musculoskeletaal systeem. De vier categorieën geven
aan of er moet ingegrepen worden en hoe zwaar het probleem
is:
* Categorie 1: Normale houding; geen actie vereist
* Categorie 2: Aandacht geven in de toekomst
* Categorie 3: Snel verbetering nodig
* Categorie 4: Onmiddellijke verbeteringen nodig
Hier
gebeurt dus enkel een analyse per lichaamsregio, maar er wordt
nog niks verteld voor het hele lichaam. Hiervoor kiest men
onder "graph" voor " action categories".
Zo krijgt men het aantal observaties en tijdsaandeel van de
verschillende deeltaken en de kleur staat ook voor de actiecategorie
waarin gewerkt wordt.
OWAS
blijkt dus op een snelle manier de resultaten weer te geven
van een analyse van een taak. Er kan vrij correct worden bepaald
welke houding of welke deeltaak te belastend is.
Overzicht
- 3D
SSPP
- Accelerometer
- EMG
- Hartslag
- HARM
- KIM - MAC
-
Mainz
Dortmunder Dosismodel - multiNIOSH
- NIOSH
- OCRA
- OWAS
- RULA
- QEC
- Snook -
Strain Index
