Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

 

OCRA checklist

 


 

OCRA staat voor "Occupational Repetitive Action". De OCRA checklist is ontwikkeld om het risico op overbelasting aan de bovenste ledematen door repetitief werk te kunnen inschatten. Het is een verkorte versie van de OCRA methode [OCRA methode], die als basis dient van internationale normen. De OCRA checklist wordt door het Fonds van Beroepsziekten (België) gebruikt als basis om tendinopathieën aan schouder, elleboog en pols als beroepsziekte te erkennen.

 

OCRA checklist (.pdf)

 

Opzet

 

De OCRA checklist beoordeelt zes risicofactoren:

* Houding en beweging

* Herhaling

* Bijkomende factoren (koude, trilling, geluid, handschoenen,...)

* Kracht

* Herstelperiodes

* Werkduur

 

De OCRA checklist score wordt vervolgens berekend door:

...........(Frequentie + Kracht + Herstel + Houding + Extra) x Werkduur

 

Voorbeeld: ijsjes inpakken

 

Ijsjes reikenIjsjes grijpenIjsjes in doos stekenVolle doos ijsjes wegzetten.

Voorbeeld ijs inpakken: filmpje (website OCRA)

 

* Frequentie: 9 punten

Wanneer men het aantal handbewegingen van de rechter hand telt op dit 37" durende filmpje, dan komt men uit op 40 keer. Dit betekent 65 handbewegingen per minuut, ofwel 9 punten. Voordeel van de OCRA checklist is dat het aantal handbewegingen minder doorslaggevend is omdat het tellen ervan toch enige training vraagt. Daarom wordt de frequentie ook kwalitatief omschreven. Deze taak komt dan overeen met heel snelle bewegingen met nauwelijks of geen pauze.

 

* Kracht: 0 punten

Een verschil met de OCRA index is dat de OCRA checklist enkel rekening houdt met grote krachten (meer dan 3 op de Borgschaal). In het filmpje is dat het geval voor het wegzetten van een volle doos frisco's. Dit komt echter minder dan 1/3 van de cyclustijd voor zodat de krachtscore 0 punten is.

 

* Herstel: 4 punten

Tijdens de standaarddag van 8 uur werken zijn er naast de middagpauze ook twee pauzes van 10 minuten voorzien. Dat komt overeen met 4 punten. Bij repetitief werk is het streefdoel om elk uur te laten volgen door 10 minuten pauze. In deze situatie zijn er eigenlijk vier uren zonder voldoende herstel, wat terecht aangerekend wordt in de OCRA checklist score.

 

* Houding: 11 punten

De houding waarin het repetitieve werk gebeurt is een doorslaggevende factor. Het wegzetten van een volle doos frisco's gebeurt boven schouderhoogte (>80° flexie), maar komt slechts 10% van de tijd voor (2 punten). De elleboog is de helft van de tijd, namelijk tijdens het grijpen van de frisco's, gestrekt (4 punten). De grijpwijze van de hand echter is bijna de hele tijd een pincetgreep (8 punten). De frisco's worden vastgenomen met de toppen van de vingers. De minst goede score van schouder, elleboog of hand wordt weerhouden, in dit geval 8 punten voor de hand.

Hierbij wordt ook de repetitiviteit gescoord. Vermits bijna heel de cyclustijd dezelfde beweging wordt uitgevoerd, komen er nog 3 punten bij.

 

* Bijkomende factoren: 4 punten

De frisco's zijn liefst in bevroren toestand, wat maakt dat de temperatuur lager dan 0° ligt. Daar komen twee punten mee overeen. Het tempo wordt ook volledig bepaald door de machine zonder regelmogelijkheid, wat opnieuw twee punten betekent. De koude en het tempo zijn samen goed (of slecht) voor 4 punten.

 

* Werkduur (1 punt)

Voor de werkduur wordt gekeken naar het aantal minuten dat effectief het repetitieve werk wordt uitgevoerd. Het frisco's inpakken gebeurt de hele dag (480 min), maar er zijn twee pauzes van 10 minuten voorzien en tussendoor wordt ook 20 min niet-repetitief werk uitegevoerd. Dat betekent dat er 440 min effectief frisco's inpakken overblijft (1 punt).

De werkduur van het repetitieve werk verminderen is de meest effectieve preventiemaatregel vermits dit de vermenigvuldigingsfactor is in de formule van de OCRA checklist score.

 

...........(...9... +... 0... +... 4... +... 11... +... 4... )... x... 1... =... 28

 

 

Voor de interpretatie van de totaalscore op de OCRA checklist worden dezelfde risicocategorieën als bij de OCRA index gebruikt:

 

Checklist
OCRA Index
Risico
< 7,5
2,2
Geen risico
7,6 - 11
2,3 - 3,5
Beperkt risico
11,1 - 14
3,6 - 4,5
Laag risico: 2x hoger
14,1 - 22,5
4,6 - 9
Gemiddeld risico: 3x hoger
> 22,5
> 9
Hoog risico: 4x hoger

 

Het inpakken van de frisco's houdt dus een sterk verhoogd risico op overbelastingsklachten aan de bovenste ledematen in. Dit soort werk de hele dag uitvoeren is niet aanvaardbaar. Preventiemaatregelen zijn noodzakelijk.

 

Preventiemaatregelen

Een voor de hand liggende oplossing bij repetitief werk is jobrotatie. Het risico zal aanzienlijk dalen doordat de werkduur en herstelfactor hierdoor verbeteren. Het aantal handbewegingen kan verminderen door het frisco's nemen meer te verdelen over de linker en rechter hand. Aan de andere kant van de band gaan zitten is echter niet mogelijk door een gebrek aan ruimte. Een opstelling waarbij de operator naar de band zit, is wel een goed idee. De frisco's zouden dan naar de operator toe geschoven worden. Beide handen kunnen evenredig belast worden en ook de rugpositie zal duidelijk verbeteren. Hoewel deze niet mee geëvalueerd wordt in de OCRA checklist, zijn de gebogen en gedraaide houdingen ook een probleem. Mogelijk nadeel aan deze opstelling is dat de reikafstand toeneemt. Daarvoor zijn er geleidingsbaren nodig die de frisco's steeds dichtbij de operator voeren.

 

Lees ook:

* OCRA methode

* Fonds van Beroepsziekten

* Link naar website OCRA

 


Overzicht - 3D SSPP - Accelerometer - EMG - Hartslag - HARM - KIM - MAC - Mainz Dortmunder Dosismodel - multiNIOSH - NIOSH - OCRA - OWAS - RULA - QEC - Snook - Strain Index

 

 

 

© 2006-2012 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans