Mainz Dortmunder Dosismodel
In
de beroepsziektelijst staat code 1.605.03 voor een geobjectiveerd
mono- of polyradiculair syndroom veroorzaakt door het tillen
van zware lasten of mechanische trillingen. De blootstellingscriteria
voor het tillen zijn gebaseerd op het Mainz Dortmunder Dosismodel.
Deze bepaalt de drukbelasting ter hoogte van de tussenwervelschijf
L5-S1 ingevolge van beroepsactiviteiten.
Stap
1: Belastende activiteiten
Na een taakanalyse worden alle taken opgelijst die de werknemer
doorheen de dag uitvoert. Op basis van het te tillen gewicht
wordt de drukbelasting van elke activiteit bepaald. Enkel
de rugbelastende taken worden in rekening gebracht:
• Gewicht met twee handen tillen van minstens 15 kg
• Een drukkracht van minstens 3,2*10³ N voor mannen
of 2,5*10³ voor vrouwen
• Extreme rompbuiging (minimum 90°)
|
Activiteit |
Drukkracht
F (N) |
| Tillen met
beide handen |
F = 1800 +
(75 * L) |
| Tillen met
één hand |
F = 1800 +
(130 * L) |
| Verplaatsen
met beide handen |
F = 800 +
(75 * L) |
| Verplaatsen
met één hand |
F = 800 +
(130 * L) |
| Dragen voor
of naast lichaam |
F = 1000 +
(85 * L) |
| Dragen op
schouder of rug |
F = 1000 +
(60 * L) |
| Extreme rompbuiging |
F = 1,7 *
10³ |
Stap
2: Rugbelastende dag
Van alle rugbelastende taken die een werknemer doorheen de
dag uitvoert wordt de dosis berekend door de druk te combineren
met de duur van het tillen. Door de dosissen op te tellen,
bekomt men de dagbelasting. Voor de tijdsfactor gelden volgende
richtlijnen:
| Activiteit |
Duur
(t) |
| Tillen <
2 meter |
2,5 sec |
| Tillen 2 -
5 meter of vasthouden |
5 sec |
| Tillen voorzichtig |
7,5 sec |
| Dragen |
1 s/m |
Om
als rugbelastende dag in aanmerking te komen zijn er volgende
criteria:
• 50 tilbewegingen, max. 5 m ver
• 30 tilbewegingen, min. 5 m ver
• 30 minuten in extreme houding
Een
dagdosis moet ten minste gelijk zijn aan 5,5*10³ Nh voor
mannen en 3,5*10³ Nh voor vrouwen.
Stap
3: Rugbelasting per jaar en over jaren
De dagdosis van alle belastende dagen van een jaar worden
opgeteld (minstens 60 dagen). Het jaar voorafgaand aan het
radiculair syndroom moet de totale dosisbelasting minimum
625*10³ zijn geweest voor mannen en 425*10³ voor
vrouwen.
Om
in aanmerking te komen voor het Fonds van Beroepsziekten moet
de ingeroepen beroepsactiviteit minstens 7 jaar zijn uitgevoerd
voor het verschijnen van de ziekte. De totale dosis van drukbelasting
ter hoogte van de tussenwervelschijf L5-S1 moet ten minste
gelijk zijn aan 25*106 voor mannen
en 17*106 voor vrouwen. Wanneer men
de jaarbelasting kent van een bepaalde job, kan men zo ook
berekenen na hoeveel jaar men beroep kan doen op het Fonds
van Beroepsziekten.
Voorbeeld 1:
Grondwerkers die waterleidingen herstellen gaan in een ploeg van
drie personen aan het werk. De man die in de put werkt voert
onderstaande taken uit:
| Activiteit |
Gewicht |
Aantal |
Tijd |
Duur
in u |
Drukkracht |
| Schuppen |
5 |
300*3 |
5 |
1,25 |
1700 |
| Schraper tillen |
30 |
6*3 |
2,5 |
0,0125 |
4050 |
| Schraper dragen |
30 |
2*3 |
15 |
0,025 |
3550 |
| Knipper tillen |
50 |
6*3 |
2,5 |
0,0125 |
5550 |
| Knipper dragen |
50 |
2*3 |
15 |
0,025 |
5250 |
Stap 1: Belastende taken (>3,2*10³
of >15 kg met 2 handen of >90° rompbuiging)
Het schuppen gebeurt 300 keer per herstelling. Gemiddeld wordt
een gewicht van 5 kg aarde opgetild. De drukkracht van deze
taak echter blijft onder de limiet (3200N) om een rugbelastende
taak te kunnen zijn. De romp wordt wel meer dan 90° voorovergebogen,
waardoor de taak toch weerhouden kan worden. De drukkracht
bij een extreme rompbuiging is 1700 N onafhankelijk van het
gewicht (zie stap 1). De zware gereedschappen om een waterleiding
te kunnen doorknippen worden door één persoon
getild en gedragen, vandaar het hoge gewicht.
Stap 2: Belastende dag (>5,5*10³
en >50 tilhandelingen)
Het tillen van de gereedschappen is telkens een korte actie: 2,5
sec. Ze worden over een afstand van 15 meter gedragen, wat
15 sec maakt (1s/m). Bij het schuppen wordt de aarde even
stilgehouden en weggegooid. Daarom is dit een middellange
actie: 5 sec. De duur in uur is berekend op dagbasis. Er wordt
vanuit gegaan dat de grondwerker drie herstellingen per dag
kan uitvoeren. Via de formule komt de totale dagdosis op 6,5*10³
Nh, ruim voldoende om een rugbelastende dag te zijn.
Stap 3: Rugbelasting laatste jaar (>625*10³)
en over jaren (>25*106)
Uitgaande van 220 werkdagen per jaar ondergaat de grondwerker
op jaarbasis een drukbelasting van 1430*10³ Nh. Het jaar
voorafgaand aan de rugklachten is de belasting op de rug voldoende
hoog om in aanmerking te komen voor het Fonds van Beroepsziekten.
Wanneer dit werk 17,5 jaar wordt uitgevoerd wordt, bekomt
men de vereiste rugbelasting van 25*106.
Voorbeeld 2:
Een verpleegster die 80 keer per dag patiënten verplaatst
in bed en 40 keer per dag patiënten tilt op de WC of
zetel is waarschijnlijk geen uitzondering. Bij de transfers
moet bijna het volledige gewicht getild worden. Gemiddeld
wortdt 80 kg genomen. De verplaatsingen in bed gebeuren best
per 2 zodat 40 kg gerekend wordt. Omdat er voorzicht getild
moet worden met mensen, wordt 7,5 sec per tilhandeling gerekend.
Onder deze omstandigheden zal de dagdosis 7,7*10³ Nh
bedragen, duidelijk een belastende dag voor vrouwen. Na 10
jaar is de totale rugbelasting gelijk aan de limiet van het Fonds van Beroepsziekten.
| Activiteit |
Gewicht |
Aantal |
Tijd |
Duur
in u |
Drukkracht |
| Verplaatsen |
40 |
80 |
7,5 |
0,167 |
3800 |
| Tillen |
80 |
40 |
7,5 |
0,083 |
7800 |
Document
Fonds van Beroepsziekten (.pdf)
Overzicht
- 3D
SSPP
- Accelerometer
- EMG
- Hartslag
- HARM
- KIM - MAC
-
Mainz
Dortmunder Dosismodel - multiNIOSH
- NIOSH
- OCRA
- OWAS
- RULA
- QEC
- Snook -
Strain Index
