Hartslag op het werk
Om
het risico "energetische belasting" in kaart te
brengen, is een eenvoudige methode het meten van de hartslag
gedurende een hele werkdag. Het rechtstreeks meten van het
energieverbruik is op de werkvloer niet haalbaar. Om de intensiteit
van een inspanning te bepalen is in de sportwereld de hartslagmeter
goed ingeburgerd. Sommige modellen berekenen zelfs het calorieverbruik
op basis van leeftijd, geslacht, lengte en gewicht. Ook in
werksituaties is deze methode bruikbaar. Voordelen zijn "gemakkelijk"
en "goedkoop", nadeel is dat de hartslag ook beïnvloed
wordt door niet-werkgerelateerde factoren: warmte, emotie,
voeding, conditie,...

Intensiteit
Op
het begin van de werkdag wordt de hartslag in rust bepaald
na 10' zitten. Daarna kan de werknemer gewoon aan het werk
en met een hartslagmeter wordt continu de hartslag of inspanningsgraad
geregistreerd. Aan het eind van de werkdag kan de gemiddelde
hartslag berekend worden of kunnen piekbelastingen gedetecteerd
worden.

HFrust:
laagst gemeten hartslag na 10 minuten zitten
HFmax:
220 - leeftijd
HFwerk:
gemiddelde hartslag gedurende hele werkperiode
Op
basis van % intensiteit kunnen werkzones met een bijhorende
risicograad afgebakend worden voor een 8 uur durende werkdag:
Groen |
<
25% |
Aanvaardbaar,
licht werk |
Geel |
25
- 35% |
Verhoogde
energetische belasting, halfzwaar werk |
Rood |
>
35% |
Fysiek vermoeiend,
zwaar werk |
Volhoudduur
Bij
fysiek halfzwaar en zwaar werk is het aangeraden de werkduur
in te korten. De duur dat een bepaalde intensiteit kan volgehouden
worden, kan berekend worden uit onderstaande formule (%intensiteit
van 15% is 0,15 in de formule):

Enkele
voorgerekende grenswaarden zijn:
*
12 uur: 16% max. intensiteit
*
10 uu: 20%
*
8 uur werken: 24,5%
*
6 uur werken: 30,5%
*
4 uur werken: 39%
Interpretatie
Een
aanvaardbare werkbelasting betekent dat er een evenwicht is
tussen de fysieke belasting en de cardiorespiratoire capaciteit
gedurende 8 uur werken. De hartslag zal zich dan stabiliseren.
Een verhoging van deze steady state hartslag met 10 slagen
per minuut op het einde van een werkdag, is een duidelijk
teken van vermoeidheid en werd als grens van aanvaardbaarheid
gehanteerd. De waarden zijn goed toepasbaar op taken waarin
vooral de onderste ledematen gebruikt worden (wandelen, trappen).
Uitgedrukt in % VO2max is de grens voor 8u werken 34%. De
indeling tussen halfzwaar en zwaar werk komt overeen met een
respectievelijk calorieverbruik van 250 en 350 kcal/uur.
Bron:
Wu H-C, Wang M-J 2002. Relationship between
maximal acceptable work time and physical workload. Ergonomics
45 (4): 280-289.
Overzicht
- 3D
SSPP
- Accelerometer
- EMG
- Hartslag
- HARM
- KIM - MAC
-
Mainz
Dortmunder Dosismodel - multiNIOSH
- NIOSH
- OCRA
- OWAS
- RULA
- QEC
- Snook -
Strain Index