Computermuis
Zoals bij de toetsenborden bestaan er veel alternatieve modellen van
muizen op de markt. Ze streven eveneens naar een meer neutrale
houding van de pols. Een bijkomend aandachtspunt is hier de
zijwaartse positie van de bovenarm tijdens het bedienen van
de muis. Door het numeriek gedeelte aan het toetsenbord wordt
de muis steeds een beetje weg van het lichaam bediend. Dit
moet men zoveel mogelijk vermijden.
Bij
de klassieke muis staat de hand in pronatie (handpalm naar
beneden) en extensie (pols omhoog). De bewegingen gebeuren
meestal vanuit de pols. De zijwaartse beweging naar de pink
toe is ulnaire deviatie, naar de duim toe radiale deviatie.
Deze bewegingen gebeuren voornamelijk door kleine spiertjes
vanuit de pols. Langdurig spierwerk van de voorarm en extreme
polsposities zijn echter gerelateerd aan overbelastingsletsels
[1].
Een
verticale muis probeert deze problemen op te lossen. De hand
rust in een natuurlijke houding en de bediening gebeurt door
bewegingen van de hele arm.
Dit wordt ook bevestigd in onderzoek [2].
De ulnaire deviatie en extensie zijn duidelijk minder bij
de verticale muis. De kleine voorarmspiertjes die instaan
voor deze bewegingen vertonen ook een lagere EMG activiteit.
Door de meer ontspannen houding in de pols was er ook minder
kracht nodig om te klikken. Voor de monnikskapsspier (m. Trapezius)
die de arm draagt was er geen verschil in spieractiveit te
vinden. Toch was het ongemak in de schouders en pols minder
bij de verticale muis. Doordat de beweging gebeurt door de
grotere armspieren zou dit de nauwkeurigheid van het muizen
in het gedrang brengen. Na een gewenningsperiode blijkt echter
het prestatieniveau en subjectieve comfort gelijkaardig te
zijn aan de klassieke muis.
Ook in de praktijk geeft de verticale computermuis goede resultaten
[3]. Zes maanden na de invoering ervan
vertoonden de beeldschermwerkers minder pijn in nek, schouders,
voorarmen en handen. De vermindering van overbelastingsletsels
is ook blijvend over een periode van meerdere jaren.
Een andere mogelijkheid om de kleine repetitieve bewegingen
van de pols uit te schakelen is een trackball. Deze vertoont
gemiddeld minder ulnaire deviatie, de extensie van de pols
is echter groter. De extreme houdingsafwijkingen echter zijn
kleiner dan bij een klassieke muis. Toch bleek dat er grote
verschillen tussen de gebruikers onderling zijn. Voor de ene
scoort een muis beter, voor de ander een trackball. De keuze
dient dan ook individueel te gebeuren [4].
Men kan zich ook de vraag stellen of de problemen bij een
trackball niet naar de duim zullen verplaatst worden. Deze
neemt nu alle bewegingen voor zijn rekening en zal daardoor
zwaar belast worden.
Voor meer grafische taken werden een tekentablet met touch pen onderzocht,
die nauwkeurig en precies werken toelaten. De spieractiviteit
van de armspieren is inderdaad lager fijnmotorische bewegingen.
Vanaf dag twee werd ook de presatie op tekentaken beter [5].
Tot zover de beperkte bevindingen uit wetenschappelijk onderzoek,
die in schril contrast staan tot de vele varianten die te
vinden zijn op de markt.
Wat de klassieke muis betreft zijn er enerzijds de bolmuizen
en anderzijds de optische muizen. Deze laatsten bewegen vlotter
en geven minder weerstand. Ook is er een verschil tussen muizen
met en zonder scrollwiel. Men neemt aan dat er minder bewegingen
vanuit de pols gebeuren wanneer men kan scrollen. Deze beweging
gebeurt wel steeds met de wijsvinger.
| Whale®
muis |
Horse®
muis |
Hoverstop®
trilmuis |
Ook het statische spierwerk dat optreedt wanneer men constant
de hand op de muis laat rusten, zou aanzienlijk zijn. Om het
vasthouden van de muis tijdens rustpauzes te verminderen bestaat
er de trilmuis. Wanneer ze gedurende tien seconden contact
detecteert zonder beweging, begint deze muis te trillen. De
beeldschermwerker wordt er zo attent op gemaakt om de hand
te laten rusten langs de muis en na een tijdje wordt dit een
automatisme.
[1] Keir PJ, Bach JM, Rempel D. 1999 Effects of computer mouse
design and task on carpal tunnel pressure. Ergonomics 42 (10):
1350-1360.
[2] Gustafsson E, Hagberg
M. 2003 Computer mouse use in two different hand positions:
exposure, comfort, exertion and productivity. Appl Ergon 34:
107-113.
[3] Aäras A, Dainoff M, Ro O, Thoresen M. 2002 Can a more
neutral position of the forearm when operating a computer
mouse reduce the pain level for VDU operators? Int J Ind Erg
30: 307-324.
[4] Burgess-Limercik R,
Shemmell J, Scadden R, Plooy A. 1999 Wrist posture during
computer pointing device use. Clin Biomech 14 (4): 280-6.
[5] Kotani K, Horii K.
2003 An analysis of muscular load and performance in using
a pen-tablet system. J Appl Physiol Human Sci 22 (2): 89-95.
PC
werkplek
- kantoorruimte
- bureaustoel
-
bureautafel
-
voetensteun
- beeldscherm
- toetsenbord
-
computermuis
- documenthouder
- verlichting
- laptophouder
- aankoopstandaard
